- Bonding – Όψεις σύνθετης ρητίνης
- Αισθητική Οδοντιατρική
- Δόντια που λείπουν
- Εμφυτεύματα
- Ενδοδοντία – Απονευρώσεις
- Ενημέρωση-Οδηγίες-Συμβουλές
- Ένθετα Πορσελάνης
- Εξαγωγές Δοντιών – Φρονιμίτες
- Λευκά Σφραγίσματα
- Λεύκανση
- Νόσοι του στόματος
- Οδοντιατρική ακτινογραφία
- Ολοκεραμικές στεφάνες και γέφυρες – Ζιρκονία
- Ορθοδοντική
- Όψεις Πορσελάνης
- Παιδοδοντία
- Περιοδοντολογία
- Στοματική Υγιεινή – βούρτσισμα, νήμα κ.λπ.
- Χωρίς κατηγορία
Εξαγωγή φρονιμίτη: Η δύσκολη απόφαση
Πριν πάρουμε την απόφαση να προχωρήσουμε στην αφαίρεση των φρονιμιτών συνήθως έχουμε ταλαιπωρηθεί πολλές φορές με φλεγμονές, πρήξιμο και πόνο. Άλλοτε όμως, προτείνεται από τον οδοντίατρο να εξαχθούν χωρίς εμείς να έχουμε κάποιο σύμπτωμα, οπότε η απόφαση για να προχωρήσουμε σε αυτή τη χειρουργική επέμβαση γίνεται δυσκολότερη. Τι πρέπει να σκεφτούμε λοιπόν πριν πάρουμε την απόφαση?
Οι φρονιμίτες εξάγονται είτε για να διορθωθεί κάποιο ήδη υπάρχον πρόβλημα είτε για να προληφθεί η δημιουργία προβλημάτων στο μέλλον. Στο προηγούμενο σημείωμα στο blog μας αναφέρονται αναλυτικά τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από τους φρονιμίτες.
Μια τέτοια χειρουργική επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο, έχει κάποια περίοδο επούλωσης, όπου συνήθως ο ασθενής ταλαιπωρείται με πόνο, οίδημα κ.λπ. μέχρι να γίνει μια αρχική επούλωση του τραύματος. Ποιά είναι όμως τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να προέλθουν από την εξαγωγή των φρονιμιτών που δεν έχουν να κάνουν με τη φυσιολογική διαδικασία επούλωσης από το χειρουργείο?
- Βλάβες σε διπλανά δόντια είτε από τη διαδικασία της εξαγωγής είτε επειδή απλά ο φρονιμίτης ήταν πολύ κοντά σε αυτά και τα τραυμάτισε βγαίνοντας.
- Βλάβες σε οδοντιατρικές εργασίες (σφραγίσματα, στεφάνες κ.λπ.) κατά την εξαγωγή των φρονιμιτών.
- Τραυματισμός του κάτω φατνιακού νεύρου, κάτι που μπορεί να είναι παροδικό και να επανέλθει σε διάστημα έως 6 μηνών ή μπορεί και να είναι μόνιμο. Κάτι τέτοιο βέβαια είναι σπάνιο αλλά προκαλεί μια αναπηρία, όπου ο ασθενής δεν αισθάνεται το χείλος και τη μια πλευρά του στόματός του.
- Αιμορραγία που δε σταματά για πάνω από 24 ώρες.
- Ξηρό φατνίο. Πρόκειται για μια κατάσταση άγνωστης αιτιολογίας, κατά την οποία το φατνίο (η τρύπα που έχει μείνει μετά την αφαίρεση του δοντιού) δε γεμίζει με αίμα. Προκαλεί έντονο πόνο για διάστημα περίπου 10 ημερών.
- Μόλυνση λόγω της εισόδου μικροβίων στο χειρουργικό πεδίο. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, οίδημα και καθυστέρηση της επούλωσης.
- Σπάνια, μπορεί να συμβεί κάταγμα της γνάθου ή κάποια επικοινωνία με το ιγμόρειο, όταν ο φρονιμίτης που εξάγεται είναι στην άνω γνάθο.
- Προβλήματα με την αναισθησία, η οποία όμως είναι ίδια με αυτή που χορηγείται για ένα απλό σφράγισμα.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι φρονιμίτες πολλές φορές ανατέλλουν κανονικά και λειτουργούν όπως όλα τα δόντια μας, βοηθώντας στη μάσηση, χωρίς να υπάρχει κανένας λόγος για την αφαίρεσή τους. Όταν όμως ο οδοντίατρός μας προτείνει για κάποιους λόγους την εξαγωγή τους, χωρίς αυτοί να έχουν κανένα σύμπτωμα, αφού μας εξετάσει κλινικά και δει μια πανοραμική ακτινογραφία του στόματός μας, πέρα από την εμπιστοσύνη που πρέπει να έχουμε στην επιστημονική άποψή του, τι θα πρέπει να σκεφτούμε για να προχωρήσουμε στο χειρουργείο?
- Είναι πιθανό τα προβλήματα για τα οποία προσπαθούμε να κάνουμε πρόληψη να μην εμφανιστούν ποτέ στη ζωή μας. Αυτό βέβαια δε μπορούμε να το ξέρουμε εκ των προτέρων.
- Είναι εξαιρετικά σπάνιο να προκληθεί κάποια σοβαρή βλάβη στην υγεία μας από την εξαγωγή των φρονιμιτών, πέρα από τη φυσιολογική ταλαιπωρία μετά από ένα χειρουργείο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε χειρουργείο έχει ρίσκα και πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις.
- Στην εφηβεία και μέχρι περίπου τα 25, οι ρίζες των φρονιμιτών δεν έχουν διαπλαστεί πλήρως και το κόκκαλο της γνάθου είναι λιγότερο πυκνό, οπότε η εξαγωγή γίνεται ευκολότερα. Το πόσο εύκολα γίνεται η εξαγωγή έχει να κάνει με το πόσο έντονα θα είναι τα συμπτώματα κατά την επούλωση του χειρουργείου.
- Τα περισσότερα προβλήματα με τους φρονιμίτες παρουσιάζονται πριν την ηλικία των 25.
- Εάν υπάρχει κάποιο άλλο ιατρικό πρόβλημα που μπορεί να επιδεινωθεί μεγαλώνοντας, είναι καλύτερο να εξαχθούν νωρίτερα οι φρονιμίτες ώστε να μην επιβαρύνουν τη γενική κατάσταση της υγείας με επαναλαμβανόμενες φλεγμονές και μολύνσεις.
Τέλος, πριν πάρετε την απόφαση για την εξαγωγή των φρονιμιτών σας, ο οδοντίατρός σας θα πρέπει μετά την κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματός σας να σας έχει ενημερώσει πλήρως για την κατάσταση και τα πιθανά προβλήματα που υπάρχουν σε σχέση με τους φρονιμίτες, όπως και τα πιθανά ρίσκα που εμπλέκονται στο χειρουργείο. Μη διστάσετε να κάνετε ερωτήσεις, στις οποίες πρέπει να πάρετε ικανοποιητικές απαντήσεις.
Στο επόμενο σημείωμα θα ασχοληθούμε με την εξαγωγή των φρονιμιτών και το τι πρέπει να περιμένουμε κατά την εξαγωγή και στην μετεγχειρητική πορεία.
Τρίτος γομφίος (Φρονιμίτης): Ένα δόντι που δεν θα θέλαμε να υπάρχει
Οι τρίτοι γομφίοι ή αλλιώς σωφρονιστήρες ή φρονιμίτες, είναι τα τελευταία δόντια της άνω και της κάτω γνάθου, που εμφανίζονται συνήθως στα τελευταία στάδια της εφηβείας μέχρι τα πρώτα χρόνια της τρίτης δεκαετίας της ζωής του νεαρού ενήλικα.
Οι φρονιμίτες μπορεί να ανατείλουν κανονικά και να λειτουργούν φυσιολογικά στο στόμα, αλλά μπορούν να προκαλέσουν και πολλά προβλήματα που οδηγούν στην ανάγκη για την εξαγωγή τους, μια διαδικασία πολλές φορές επίπονη.
Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα με τους φρονιμίτες είναι:
Περιστεφανίτιδα. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχει αρκετός χώρος στη γνάθο για να βγει ο φρονιμίτης οπότε παραμένει έγκλειστος ή ημιέγκλειστος, δηλαδή ολόκληρος ή ένα μέρος του μέσα στο οστό της γνάθου ή καλυπτόμενος από ουλικό ιστό. Όταν ο φρονιμίτης έχει βγει μερικώς, υπάρχει ένα τμήμα ούλου πάνω από αυτόν, κάτω από το οποίο συσσωρεύονται μικρόβια και υπολείμματα τροφών τα οποία είναι δύσκολο να καθαριστούν με την οδοντόβουρτσα και το οδοντικό νήμα, με αποτέλεσμα να γίνονται μολύνσεις και φλεγμονή, η οποία ονομάζεται περιστεφανίτιδα. Η περιστεφανίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα και τοπική αντισηψία, αλλά επειδή ο φρονιμίτης θα παραμείνει στην ίδια θέση, είναι βέβαιο ότι τα συμπτώματα θα εμφανιστούν και πάλι, οπότε πρέπει να γίνει εξαγωγή του. Άτομα με γενικότερα προβλήματα υγείας, είναι πιθανό να παρουσίασουν εντονότερα συμπτώματα από τους φρονιμίτες τους.
Τα συμπτώματα της περιστεφανίτιδας που προέρχεται από τον φρονιμίτη μπορεί να είναι:
- Μια ήπια ενόχληση, η οποία φεύγει μετά από μερικές μέρες, ως έντονος πόνος που διαρκεί έως μια εβδομάδα, ακόμη και με φαρμακευτική αντιμετώπιση.
- Ερυθρότητα των ούλων δίπλα στο φρονιμίτη.
- Πρήξιμο που μπορεί να είναι έντονο και ορατό από μακριά.
- Πυρετός.
- Πύον που βγαίνει από το ούλο που καλύπτει το φρονιμίτη.
- Επώδυνοι και πρησμένοι λεμφαδένες στον τράχηλο ή κάτω από τη γνάθο.
- Δυσκολία κατάποσης και ανοίγματος του στόματος.
Προβλήματα στα διπλανά δόντια
Οι δεύτεροι γομφίοι που είναι τα τελευταία δόντια πριν τους φρονιμίτες είναι σημαντικά για τη μάσηση. Πολλές φορές, ένας έγκλειστος φρονιμίτης βρίσκεται λοξά μέσα στη γνάθο και στην προσπάθειά του να βγει μέσα στο στόμα χτυπάει στη ρίζα του δεύτερου γομφίου, κάτι που μπορεί να οδηγήσει στον τερηδονισμό του δοντιού αυτού, σε απώλεια του οστού που το στηρίζει και τελικά να οδηγήσει στην ανάγκη για εξαγωγή του. Συνεπώς και σε αυτή την περίπτωση, ο φρονιμίτης πρέπει να εξαχθεί νωρίς, πριν δημιουργηθούν μη αντιστρεπτά προβλήματα στους δεύτερους γομφίους.
Υπερέκφυση
Όταν ο ένας φρονιμίτης είναι έγκλειστος και ο άλλος έχει βγει, επειδή δεν υπάρχει δόντι στο οποίο να δαγκώνει, πολλές φορές υπερεκφύεται (ανατέλλει παραπάνω από ότι πρέπει) με αποτέλεσμα να δαγκώνει στο ούλο της αντίθετης γνάθου όταν κλείνουμε το στόμα μας, και να ερεθίζεται διαρκώς αυτή η περιοχή. Και σε αυτή την περίπτωση ο φρονιμίτης πρέπει να εξάγεται.
Δάγκωμα της παρειάς και προβλήματα μάσησης
Πολλές φορές, οι φρονιμίτες, ακόμη και αν έχουν βγει τελείως, είναι στραβοί, οπότε μπορεί να δαγκώνεται συχνά η παρειά (μάγουλο) και να τραυματίζεται. Η εξαγωγή του φρονιμίτη ενδείκνυται και σε αυτή την περίπτωση.
Τερηδόνα
Επειδή είναι πολύ δύσκολο να γίνει σωστή στοματική υγιεινή στην περιοχή του φρονιμίτη, είναι πολύ συνηθισμένο αυτός να τερηδονίζεται. Επίσης λόγω της θέσης του, είναι πολύ δύσκολο για τον οδοντίατρο να κάνει μια σωστή αποκατάσταση σε έναν τερηδονισμένο φρονιμίτη, οπότε και πάλι μπορεί να επιβάλλεται η εξαγωγή του.
Στράβωμα των δοντιών
Αποτελεί κοινή πεποίθηση στον κόσμο ότι οι φρονιμίτες είναι υπεύθυνοι για το στράβωμα των προσθίων δοντιών, που πιέζονται όταν αυτοί βγαίνουν. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετές επιστημονικές ενδείξεις για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο και πρέπει τέτοιες καταστάσεις να αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση.
Η εξαγωγή των φρονιμιτών αποτελεί πολλές φορές μια δύσκολη επέμβαση, αν και είναι σπανιότατο να δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα υγείας που προέρχονται από το χειρουργείο, πέρα από την περίοδο που χρειάζεται για την επούλωση του τράυματος. Παρ’ όλ’ αυτά, μια τέτοια επέμβαση παραμένει μια χειρουργική επέμβαση που πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις και πολλές φορές δεν αποφασίζεται εύκολα. Σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να οδηγήσουν σε αυτή την απόφαση, καθώς και για το τι πρέπει να περιμένει κανείς κατά τη διάρκεια και μετά από ένα τέτοιο χειρουργείο, μείνετε συντονισμένοι στο blog μας, στα σημειώματα που θα ακολουθήσουν!
Επείγουσες Οδοντιατρικές καταστάσεις
Τι αποτελεί οδοντιατρικό επείγον? Στο ιατρείο μας θεωρούμε ως καταστάσεις που απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση τον πονόδοντο, τα αποστήματα και τα τραύματα στα δόντια και το στόμα γενικότερα. Τέλος, επείγον θεωρείται και ένα κάταγμα δοντιού ή οδοντιατρικού υλικού στην αισθητική ζώνη, που ακόμα και αν δεν πονάει, αποτελεί πρόβλημα για τον ασθενή ο οποίος δεν μπορεί να συνεχίσει ομαλά την κοινωνική και επαγγελματική του ζωή με αυτό το σημαντικό αισθητικό πρόβλημα. Σε τελική ανάλυση, ο ίδιος ο ασθενής αποφασίζει τι είναι για αυτόν επείγον και χρειάζεται άμεση οδοντιατρική αντιμετώπιση.
Τα περισσότερα επείγοντα που βλέπει ένας οδοντίατρος θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί εάν ο ασθενής πήγαινε τακτικά για έλεγχο στον οδοντιατρο, με τη σωστή στοματική υγιεινή (βούρτσισμα και οδοντικό νήμα) και με μια δίαιτα χωρίς πολλά σάκχαρα που μπορούν να προκαλέσουν τερηδόνα. Η τερηδόνα, αποτελεί αναμφισβήτητα την κυριότερη αιτία επείγουσας προσέλευσης των ασθενών στο οδοντιατρείο. Είναι πολύ συνηθισμένο μια τερηδονική αλλοίωση που χρειάζεται ένα απλό σφράγισμα να μην διαγνωσθεί εάν τα δόντια δεν ελεγχθούν από τον οδοντίατρο. Στη συνέχεια και αφού η κοιλότητα μεγαλώσει, αρχίσει να υπάρχει ευαισθησία στο κρύο, τα γλυκά και τα ζεστά, ανάλογα πάντα με την ένταση της αίσθησης του πόνου που έχει ο κάθε άνθρωπος. Εάν και αυτό αφεθεί χωρίς θεραπεία, κάποια στιγμή η τερηδόνα θα φτάσει κοντά στο νεύρο του δοντιού ή ακόμη και θα νεκρωθεί, με συνακόλουθο σύμπτωμα τον έντονότατο πόνο και το πρήξιμο. Ακόμη και αν ο πόνος φύγει, χωρίς να έχει γίνει κάποια θεραπεία, είναι σχεδόν πάντα νομοτελειακό ότι θα επιστρέψει κάποια στιγμή, κατά πάσα πιθανότητα ακόμα εντονότερος.
Τα επείγοντα βέβαια συνήθως συμβαίνουν τις χειρότερες στιγμές, όπως όταν είμαστε διακοπές ή το Σαββατοκύριακο, όταν είναι δύσκολο να βρούμε κάποιον οδοντίατρο. Σκεφτείτε λοιπόν να είστε κάπου στο εξωτερικό, στα μέσα του Αυγούστου, ή σε κάποιο χιονοδρομικό κέντρο στις διακοπές των Χριστουγέννων και αντί να απολαμβάνετε τις σπάνιες μέρες ξεκούρασης που έχετε χαρίσει στον εαυτό σας, να ψάχνετε να βρείτε οδοντίατρο για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του επείγοντος που σας έχει προκύψει.
Ο καλύτερος τρόπος λοιπόν για να αποφευχθούν οι επείγουσες καταστάσεις στην περιοχή των δοντιών και του στόματος είναι η πρόληψη. Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο για να διαγνωσθεί κάποιο πρόβλημα όταν είναι ακόμη μικρό, αθλητικοί νάρθηκες για την πρόληψη καταγμάτων κατά την άσκηση των διαφόρων αθλημάτων και καλή στοματική υγιεινή και διατροφή, όπως έχει εκτενώς αναφερθεί σε άλλα σημειώματα στο blog μας.
Μερικές συμβουλές που μπορείτε να ακολουθήσετε αν προκύψει οδοντιατρικό επείγον είναι οι εξής:
- Καθαρίστε την περιοχή που πονάει. Αυτό γίνεται με απαλό βούρτσισμα, με μαλακή οδοντόβουρτσα και ήπια χρήση οδοντικού νήματος.
- Ξεπλύνετε δυνατά με χλιαρό αλατόνερο. Αποτελεί ένα ήπιο αντισηπτικό για το στόμα, που μπορούμε να κάνουμε όσο συχνά θέλουμε. Σημειώνουμε ότι δεν προτείνεται σε καμία περίπτωση το βούρτσισμα με αλάτι, παρά μόνο οι πλύσεις (μπουκώματα) με αλατόνερο. Πέρα από την αντισηψία, το αλατόνερο μπορεί να βοηθήσει να απομακρυνθεί κάποιο υπόλειμμα τροφής που έχει παραμείνει και ερεθίζει την περιοχή. Βάλτε σε ένα μπρίκι με νερό ένα κουταλάκι με αλάτι και ζεστάνετέ το μέχρι θερμοκρασία που να είναι ανεκτή στο στόμα σας.
- Μην βάζετε ποτέ ασπιρίνη, ούζο ή οτιδήποτε άλλο στην περιοχή που πονάει. Δεν πρόκειται να βοηθήσει και θα προκαλέσει επιπρόσθετα χημικό έγκαυμα στην περιοχή.
Εφαρμόζοντας μια κρύα κομπρέσα εξωτερικά (στο μάγουλο, ή στα χείλη) στην περιοχή που πονάει, μπορεί να ανακουφιστείτε και να μειώσετε το πρήξιμο.- Πάρτε κάποιο αντιφλεγμονώδες αναλγητικό. Η ιβουπροφένη και η νιμεσουλίδη αποτελούν δυνατά αναλγητικά, κατάλληλα για τον ισχυρό οδοντικό πόνο. Σε καμία περίπτωση βέβαια μην ξεπεράσετε τη μέγιστη δοσολογία που αναφέρεται στο κουτί.
- Προσπαθήστε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά με τον οδοντίατρό σας, εάν δεν είναι δυνατόν να σας δει. Αυτός έχει το πλήρες ιστορικό σας διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή και μπορεί ίσως να σας κατευθύνει για να πάρετε κάποια άλλα φάρμακα όπως είναι τα αντιβιοτικά ή να κάνετε κάτι άλλο που θα σας βοηθήσει. Είναι καλό πάντα να έχετε το τηλέφωνο του οδοντιάτρου αποθηκευμένο στη μνήμη του κινητού σας. Ποτέ δεν ξέρετε πότε θα σας χρειαστεί!
Τέλος, αναζητήστε κάποιον οδοντίατρο που μπορεί να αντιμετωπίσει επείγοντα στην περιοχή που βρίσκεστε. Όλα τα καλά ξενοδοχεία μπορούν να προτείνουν κάποιους οδοντιάτρους. Επίσης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον τοπικό οδοντιατρικό σύλλογο, ο οποίος συνήθως έχει κάποια λίστα εφημερευόντων οδοντιάτρων. Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (www.osth.gr) για παράδειγμα προσφέρει αυτή την υπηρεσία στο κοινό του νομού.
Οδοντιατρική θεραπεία 6.500 ετών!
Ερευνητές φαίνεται ότι ανακάλυψαν ενδείξεις οδοντιατρικής θεραπείας σε μια γνάθο 6.500 ετών που ανήκε σε άνθρωπο της νεολιθικής εποχής, όπου υπήρχαν δόντια με σφραγίσματα από κερί μέλισσας. Οι ερευνητές, Federico Bernardini και Claudio Tuniz στην Ιταλία, σε συνεργασία με άλλα ερευνητικά κέντρα, βρήκαν ότι το κερί της μέλισσας τοποθετήθηκε στα δόντια του προϊστορικού ανθρώπου περίπου στην ηλικία του θανάτου του, αλλά παραμένει αβέβαιο αν έγινε πριν ή μετά από αυτόν. Εάν έγινε πριν από το θάνατο του ανθρώπου, πιθανότατα αποσκοπούσε στη μείωση του πόνου και της ευαισθησίας που προερχόταν από ένα επίμηκες κάταγμα στην αδαμαντίνη και την οδοντίνη του δοντιού.
Σύμφωνα με τον Tuniz, το δόντι παρουσίαζε επίσης σημαντική αποτριβή, κάτι που προερχόταν από τις δραστηριότητες του προϊστορικού ανθρώπου, όπως μια μορφή πρωτόγονου πλεξίματος, συνηθισμένη εκείνη την εποχή, όπου έκοβαν τα νήματα με τα δόντια.
Οι ενδείξεις προϊστορικής οδοντιατρικής είναι πολύ περιορισμένες, οπότε το νέο αυτό εύρημα που βρέθηκε στη Σλοβενία, κοντά στην Τεργέστη, ρίχνει φως στις οδοντιατρικές πρακτικές που ακολουθούνταν την αρχαία εποχή. Το εύρημα αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα οδοντιατρικής θεραπείας στην Ευρώπη αλλά και γενικότερα την παλαιότερη μορφή σφραγίσματος που έχει αναφερθεί ποτέ.
Το κάπνισμα και η στοματική μας υγεία.
Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στη γενική υγεία είναι ευρέως γνωστές, δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι υπάρχουν και σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία του στόματος, από την απλή δυσχρωμία των δοντιών, που αποτελεί ένα σημαντικό αισθητικό πρόβλημα, μέχρι την περιοδοντική νόσο που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των δοντιών. Aκόμη, o καρκίνος του στόματος είναι από τις μορφές με κακή πρόγνωση και σχετίζεται σαφώς με το κάπνισμα.
Το κάπνισμα και ο καρκίνος του στόματος
Αναμφισβήτητα η χειρότερη επίπτωση που μπορεί να έχει το κάπνισμα στην στοματική μας υγεία είναι ο καρκίνος του στόματος. Ως καρκίνος του στόματος θεωρείται ο καρκίνος στην περιοχή των χειλέων, της γλώσσας, του λαιμού και των μαλακών ιστών του στόματος. Υπολογίζεται ότι περίπου το 3-5% των καρκίνων που εμφανίζονται στον άνθρωπο είναι στην περιοχή του στόματος. Είναι δύσκολο να πει κανείς πόσοι καπνιστές θα νοσήσουν από καρκίνο του στόματος, αλλά είναι γνωστό ότι η πρόγνωση αυτών των καρκίνων δεν είναι καλή, με μόλις το 40-50% των ασθενών αυτών να επιβιώνουν την πρώτη πενταετία από τη διάγνωση.
Η Αμερικάνικη Ομοσπονδία Καρκίνου (American Cancer Society) υπολογίζει ότι το 90% των ασθενών με καρκίνο του στόματος έκαναν χρήση καπνού σε κάποια μορφή. Επιπλέον, οι πιθανότητες να πάθει καρκίνο του στόματος ένας χρήστης καπνού είναι 6 φορές μεγαλύτερη από ότι ένας μη καπνιστής. Οι πιθανότητες έχουν να κάνουν βέβαια και με το χρόνο χρήσης του καπνού, με την επικινδυνότητα να αυξάνεται όσο αυξάνεται ο χρόνος. Επίσης, η ταυτόχρονη κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα.
Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να εμφανιστεί σαν μια πληγή που δεν κλείνει σε 10-15 ημέρες, σαν μια λευκή ή κόκκινη πλάκα σε κάποιο σημείο του βλεννογόνου του στόματος, σαν μούδιασμα των χειλέων, ή της γλώσσας ή με δυσκολία στην κατάποση και βραχνάδα στην ομιλία. Τέλος, ένα πρήξιμο στους λεμφαδένες κάτω από τη γνάθο που δεν φεύγει μετά από 10 μέρες πρέπει επίσης να μας ανησυχήσει. Ο γενικός κανόνας είναι ότι οποιαδήποτε διόγκωση ή πληγή δεν φεύγει σε 10 μέρες, πρέπει να εξετάζεται από ειδικό. Η διάγνωση γίνεται από τον Οδοντίατρο, ο οποίος μπορεί να παραπέμψει σε ειδικό στοματολόγο ή γναθοχειρουργό που θα ασχοληθεί πιο εξειδικευμένα με το πρόβλημα.
Οι τακτικές, συνήθως εξαμηνιαίες, εξετάσεις επανελέγχου από τον Οδοντίατρο, πρέπει να περιλαμβάνουν έναν ενδελεχή έλεγχο και ψηλάφιση των μαλακών ιστών του στόματος.
Το κάπνισμα και η Περιοδοντική νόσος
Το κάπνισμα μπορεί να μην προκαλεί τερηδόνα στα δόντια, αλλά μπορεί να προκαλέσει την επίσης συχνή νόσο του στόματος, την περιοδοντίτιδα, που αποτελεί τη συχνότερη αιτία απώλειας δοντιών μετά από την τερηδόνα. Η περιοδοντίτιδα ξεκινάει ως ουλίτιδα που είναι η φλεγμονή των ούλων και στη συνέχεια επεκτείνεται και συμμετέχει και το κόκκαλο που στηρίζει τα δόντια στη γνάθο. Εάν η περιοδοντίτιδα μείνει αθεράπευτη, σιγά σιγά το οστούν απορροφάται και ως αποτέλεσμα υπάρχει η κινητικότητα και τελικά η απώλεια των δοντιών.
Υπάρχουν συντηρητικές και χειρουργικές θεραπείες για την περιοδοντική νόσο. Το κάπνισμα έχει αποδειχθεί ότι, αν και μειώνει την αιμορραγία λόγω της σκλήρυνσης των ιστών από τον συνεχή ερεθισμό και τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά την εισρόφηση καπνού, αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα στην επιδείνωση της νόσου και την ταχύτερη απώλεια στηρικτικού οστού. Σε μια μελέτη βρέθηκε ότι το κάπνισμα σχετιζόταν με πάνω από 50% των περιπτώσεων περιοδοντίτιδας που μελετήθηκαν.
Για τη στοματική υγεία, καμία μορφή καπνού δεν είναι ασφαλής
Πιστεύεται πολλές φορές ότι το κάπνισμα πίπας ή πούρου ή το μάσημα καπνού είναι ασφαλέστερο από το τσιγάρο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε μορφή καπνού έχει ρίσκα και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ποιά είναι χειρότερη. Βέβαιο παραμένει ότι κάθε μορφή είναι βλαπτική και μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας.
Οι καπνιστές πίπας ή πούρου μπορεί να μην εισπνέουν τον καπνό, αλλά μπορούν να πάθουν καρκίνο στα χείλη επειδή τοποθετούν πάντα την πίπα στο ίδιο σημείο. Επίσης, μια μελέτη με χρήστες που μασούσαν καπνό κατέληξε ότι ο κίνδυνος να παρουσιαστεί καρκίνος του στόματος παρέμενε 4 – 6 φορές υψηλότερος σε αυτούς τους ανθρώπους από αυτούς που δεν χρησιμοποιούσαν καπνό. Τέλος, πολλά από αυτά τα προΙόντα για μάσημα καπνού έχουν ζάχαρη, οπότε αυξάνονται δραματικά οι πιθανότητες τερηδονισμού των δοντιών. Ευτυχώς, στη χώρα μας δεν είναι διαδεδομένο το μάσημα καπνού.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να θωρακίσουμε τη στοματική μας υγεία?
Διακοπή του καπνίσματος. Πρέπει να σημειωθεί η τεράστια σημασία που έχει η διακοπή του καπνίσματος στην γενική αλλά και τη στοματική μας υγεία. Αποτελεί ένα βασικότατο δώρο προς τον εαυτό μας που μπορεί να επιμηκύνει τη ζωή αλλά και την ευεξία μας σημαντικά. Με τη διακοπή του καπνίσματος μειώνονται αυτόματα οι πιθανότητες προβλημάτων υγείας, οι οποίες μειώνονται ακόμη περισσότερο όσο περισσότερος χρόνος έχει περάσει από τη διακοπή αυτής της καταστροφικής συνήθειας. Μια δεκαετία μετά τη διακοπή του καπνίσματος, το ρίσκο εμφάνισης περιοδοντικής νόσου είναι ίδιο με ένα άτομο που δεν έχει καπνίσει ποτέ.
Η σημασία των τακτικών επανελέγχων από τον Οδοντίατρο είναι θεμελιώδους σημασίας για την πρόληψη και την ανακάλυψη οποιουδήποτε προβλήματος σε πρόωρο στάδιο. Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να ανακαλυφθεί από μια σωστή κλινική εξέταση, από τη στιγμή που ο Οδοντίατρος μπορεί συνήθως να δει άμεσα το πρόβλημα, σε αντίθεση με τις περισσότερες εντοπίσεις καρκίνου στο σώμα που γίνονται σε εσωτερικές περιοχές του οργανισμού μας. Και βέβαια, όσο πιο γρήγορα τεθεί η διάγνωση και αρχίσει η θεραπεία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες επιβίωσης του ατόμου. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες μορφές καρκίνου του στόματος δεν δίνουν συμπτώματα (πόνος, αιμορραγία κ.λπ.) με αποτέλεσμα να περνούν απαρατήρητες μέχρι να έχουν φτάσει σε προχωρημένο στάδιο.
Το κάπνισμα είναι μια εξαιρετικά εθιστική και εξαρτησιογόνος συνήθεια και η διακοπή του είναι αναμφισβήτητα δύσκολη. Ο Οδοντίατρος πρέπει να κινητοποιεί τον ασθενή να διακόψει το κάπνισμα ενώ ταυτόχρονα να ελέγχει επισταμένα τους μαλακούς και σκληρούς ιστούς του κάθε ατόμου που τον επισκέπτεται για την έγκαιρη διάγνωση του όποιου προβλήματος. Προκαρκινικές καταστάσεις, τα πρώτα στάδια της περιοδοντικής νόσου και πολλά άλλα προβλήματα μπορεί να προληφθούν ή να θεραπευθούν με την έγκαιρη διάγνωση.
Εκγόμφωση. Τι πρέπει να γνωρίζουμε για ένα δόντι που έχει βγει από το στόμα σε ένα ατύχημα.
Ένα δόντι που μετακινείται ή ακόμη και βγαίνει από το στόμα λόγω ατυχήματος (εκγόμφωση), πρέπει να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατόν από τον Οδοντίατρο. Ανάλογα με την περίπτωση, υπάρχουν πιθανότητες να σωθεί, αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα άμεσα.
Εάν μετά από ένα ατύχημα στην γναθοπρωπική περιοχή διαπιστώσουμε ότι κάποιο δόντι έχει βγει από το στόμα μας, αρχικά, ασκούμε ελαφριά πίεση στην περιοχή του εξαχθέντος δοντιού με μια καθαρή γάζα ή έστω με ένα χαρτομάντηλο. Το δόντι που βγήκε είναι πιθανό να έχει αφήσει μια πληγή που να αιμορραγεί σημαντικά, οπότε πρέπει να αντιμετωπιστεί πρώτα η αιμορραγία.
Εάν βρείτε το δόντι και έχετε σταματήσει την αιμορραγία στο στόμα σας ή στο στόμα του παιδιού σας, παρατηρείστε προσεκτικά τη ρίζα του δοντιού για να διαπιστώσετε εάν είναι σπασμένη. Εάν η ρίζα φαίνεται ακέραια και λεία, κατά πάσα πιθανότητα δεν είναι σπασμένη. Εάν το δόντι είναι βρόμικο από την επαφή του με το χώμα κ.λπ. ξεπλύνετέ το σε ένα ποτηράκι όπου έχετε βάλει σάλιο από το στόμα σας. Αν και ακούγεται λίγο περίεργο, το καλύτερο περιβάλλον για να αυξηθούν οι πιθανότητες να επιβιώσει το δόντι είναι το φυσικό του, που είναι το σάλιο σας. Δεν πρέπει βέβαια να τρίψετε τη ρίζα του δοντιού, απλά να την ξεπλύνετε απαλά. Εναλλακτικά, μπορείτε να ξεπλύνετε το δόντι σε τρεχούμενο νερό ή με φυσιολογικό ορό. Σε καμία περίπτωση μην ακουμπήσετε τη ρίζα του δοντιού με τα χέρια σας. Κρατήστε το από τη μύλη, το τμήμα δηλαδή του δοντιού που είναι ορατό στο στόμα.
Το επόμενο βήμα είναι για κάποιους που έχουν το θάρρος να ενεργήσουν, γιατί πραγματικά η βασικότερη παράμετρος για να σωθεί το δόντι είναι ο χρόνος που θα περάσει μέχρι να επανατοποθετηθεί στη θέση του. Προσπαθήστε λοιπόν να τοποθετήσετε προσεκτικά το δόντι πίσω στην τρύπα (φατνίο) που έμεινε στα ούλα μετά από την εκγόμφωσή του. Αυτό ονομάζεται επανεμφύτευση. Μια απαλή δύναμη με τα δάχτυλα θα πρέπει να είναι αρκετή για να επανέλθει το δόντι στην αρχική του θέση. Εάν έχει ήδη δημιουργηθεί θρόμβος αίματος, ξεπλύνετε δυνατά το στόμα σας με νερό για να φύγει και τοποθετήστε το δόντι στη θέση του. Ιδανικά, το δόντι πρέπει να επανεμφυτευθεί πριν περάσουν 30 – 60 λεπτά της ώρας από το ατύχημα. Αφού τοποθετήσετε το δόντι στη θέση του, δαγκώστε απαλά σε μια γάζα και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο άμεσα. Εάν δεν μπορείτε να επανεμφυτεύσετε το δόντι, βάλτε το σε ένα καθαρό δοχείο με γάλα και πηγαίνετε άμεσα στον οδοντίατρο.
Μετά την επανεμφύτευση, ο οδοντίατρος πρέπει να ναρθηκοποιήσει (κολλήσει) το επανεμφυτευμένο δόντι με τα διπλανά του με συγκολλητικούς παράγοντες και ρητίνες, έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως κινητικότητα του δοντιού μέσα στο φατνίο του (στην υποδοχή του μέσα στα ούλα και το οστούν της γνάθου). Στη συνέχεια και σε τακτά χρονικά διαστήματα, θα παρακολουθεί το δόντι για να δει την πορεία του. Αρκετά από αυτά τα δόντια τελικά επιβιώνουν μέσα στο στόμα, σχεδόν πάντα βέβαια αφού έχει γίνει σε αυτά απονεύρωση. Σε κάποιες πολύ σπάνιες περιπτώσεις, το δόντι και οι ιστοί θα επουλωθούν και δε θα χρειαστεί ούτε αυτό.
Εάν η ρίζα του δοντιού έχει σπάσει, το δόντι δυστυχώς δεν έχει ελπίδες να διατηρηθεί στο στόμα σας και το μόνο για το οποίο μπορεί να χρησιμεύσει είναι ως προσωρινό, μέχρι να κατασκευαστεί κάποια αποκατάσταση για εσάς. Αν δεν είστε σίγουροι για την κατάσταση της ρίζας και πάλι φυλάξτε το βγαλμένο δόντι μέσα σε γάλα, ή μια ποσότητα σάλιου σας που να το καλύπτει και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο το συντομότερο δυνατό.
Όσο και αν σας ακούγεται τρομακτικό το σενάριο που περιγράφεται στο σημερινό σημείωμα, ο καλύτερος τρόπος για να χειριστείτε μια επείγουσα κατάσταση είναι η ενημέρωσή σας, που θα σας επιτρέψει να ενεργήσετε σωστά, λογικά και γρήγορα εάν προκύψει ανάγκη.
Στεγνό Στόμα – Ένα συχνό πρόβλημα

Το στεγνό στόμα ή όπως ονομάζεται επιστημονικά ξηροστομία, αποτελεί τη δυσάρεστη κατάσταση της αίσθησης ότι το στόμα δεν έχει αρκετό σάλιο. Όλοι νιώθουμε πολλές φορές την αίσθηση του στεγνού στόματος όταν είμαστε νευρικοί ή όταν έχουμε έντονο άγχος. Εάν όμως η αίσθηση αυτή υπάρχει συχνά, τότε όχι μόνο μπορεί να είναι πολύ δυσάρεστη, αλλά μπορεί και να οδηγήσει σε μια σειρά προβλημάτων υγείας ή να αποτελεί ένα από τα πρώτα σημεία εκδήλωσης κάποιας πάθησης ή συνδρόμου. Το στεγνό στόμα επηρεάζει το 20 – 40% του ενήλικου πληθυσμού, με 1 στους 10 να παρουσιάζει επίμονα συμπτώματα. Το 40% του πληθυσμού άνω των 55 ετών παρουσιάζει στεγνό στόμα, αν και πρόκειται για μια κατάσταση που δεν συμβαίνει φυσιολογικά κατά τη γήρανση του ανθρώπου.
Το στεγνό στόμα μειώνει την αίσθηση της γεύσης, δυσκολεύει το μάσημα, την κατάποση και την ομιλία και αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες τερηδονισμού των δοντιών, όπως και την πρόκληση μολύνσεων στο στόμα. Οι πάσχοντες θα πρέπει να αναζητήσουν συμβουλή από τον οδοντίατρο και τον γιατρό τους, καθότι υπάρχουν πολλά που μπορούν να κάνουν για να αντιμετωπίσουν ή έστω να βελτιώσουν αυτή την κατάσταση.
Τα συμπτώματα του στεγνού στόματος περιλαμβάνουν:
- Την αίσθηση ότι το στόμα μας “κολλάει”, επειδή είναι στεγνό.
- Δυσκολία στις φυσιολογικές λειτουργίες του στόματος, όπως είναι η μάσηση, η κατάποση, η γεύση, η ομιλία.
- Αίσθημα καψίματος στο στόμα.
- Αίσθηση ότι ο λαιμός μας είναι στεγνός.
- Σκασμένα χείλη.
- Πληγές στο στόμα.
- Άλλες μολύνσεις στο στόμα.
Το σάλιο έχει ευεργετική δράση στο στόμα μας και κάνει πολύ περισσότερα από το να το κρατάει υγρό. Πρώτα απ’ όλα βοηθά στην πέψη των τροφών και προστατεύει τα δόντια μας από τα οξέα που παράγονται από τα μικρόβια του στόματος και έχουν ως αποτέλεσμα την τερηδόνα. Έχει λοιπόν αντιμικροβιακές δράσεις, που κρατάνε χαμηλά την συγκέντρωση μικροβίων και μυκήτων στο στόμα. Τέλος, καθιστά εφικτή τη μάσηση της τροφής, τη δημιουργία βλωμού και την κατάποσή της.
Κάποιοι άνθρωποι νιώθουν ότι έχουν στεγνό στόμα, ενώ οι σιελογόνοι αδένες τους λειτουργούν κανονικά. Συνήθως όμως, το πρόβλημα προέρχεται γιατί δεν παράγεται φυσιολογική ποσότητα σάλιου.Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που οδηγούν στη δυσλειτουργία των σιελογόνων αδένων και την μικρότερη του κανονικού παραγωγή σάλιου:
- Φάρμακα. Περισσότερα από 400 διαφορετικά φάρμακα σχετίζονται με το στεγνό στόμα. Για παράδειγμα, φάρμακα για την υψηλή πίεση ή αντικαταθλιπτικά, μπορεί να προκαλέσουν ξηροστομία.Το 63% των 200 πιο συχνά συνταγογραφούμενων φαρμάκων έχουν την πιθανότητα να προκαλέσουν στεγνό στόμα, με το 50% των ασθενών που παίρνουν πάνω από 3 φάρμακα να παραπονούνται για αυτή την κατάσταση.
- Διάφορα νοσήματα όπως το σύνδρομο Sjogren, το AIDS και ο σακχαρώδης διαβήτης συμπεριλαμβάνουν στα συμπτώματά τους το στεγνό στόμα.
- Ακτινοβολίες που γίνονται για θεραπεία του καρκίνου μπορεί να προκαλέσει παροδική ή και μόνιμη δυσλειτουργία των σιελογόνων αδένων. Παρόμοια δράση μπορούν να έχουν και οι χημειοθεραπείες.
- Νευροπάθειες ή τραύματα στην περιοχή του τραχήλου και του αυχένα μπορεί να προκαλέσουν μειωμένη παραγωγή σάλιου.
Η θεραπεία του στεγνού στόματος εξαρτάται από την αιτία πρόκλησης του προβλήματος. Εάν η αιτία είναι κάποιο φάρμακο, ίσως ο γιατρός σας προτείνει κάποιο εναλλακτικό, που δε θα δημιουργήσει ξηροστομία. Εάν οι σιελογόνοι αδένες υπολειτουργούν, ο γιατρός ή ο οδοντίατρός σας μπορούν να σας συνταγογραφήσουν φάρμακα για τη σωστότερη λειτουργία τους. Επίσης, μπορεί να συνταγογραφηθεί τεχνητό σάλιο που θα κρατάει το στόμα σας υγρό.
Κάποιες συμβουλές για άτομα που πάσχουν από στεγνό στόμα είναι:
- Πίνετε πολύ νερό και ροφήματα χωρίς ζάχαρη.
- Αποφύγετε ποτά με καφεΐνη, όπως ο καφές, το τσάι και κάποια αναψυκτικά. Η καφεΐνη προκαλεί στεγνό στόμα.
- Πίνετε νερό κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Αυτό θα κάνει το μάσημα και την κατάποση των τροφών ευκολότερα. Επίσης, θα βοηθήσει στην βελτίωση της αίσθησης της γεύσης.
- Μασάτε τσίχλα χωρίς ζάχαρη για να αυξήσετε την παραγωγή σάλιου. Καραμέλες χωρίς ζάχαρη με γεύση λεμονιού, κίτρου και γενικότερα ξινών φρούτων επίσης προκαλούν αύξηση της παραγωγής σάλιου.
- Μην καταλώνετε αλκοόλ και μην καπνίζετε. Στεγνώνουν το στόμα.
- Τα πικάντικα και τα αλμυρά φαγητά μπορούν να προκαλέσουν πόνο σε κάποιον που πάσχει από στεγνό στόμα.
- Χρησιμοποιήστε αφυγραντήρα στο δωμάτιό σας κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Θυμηθείτε, εάν έχετε στεγνό στόμα, υπάρχουν ιδιαίτερα αυξημένες πιθανότητες να χαλάσουν τα δόντια σας. Έτσι, εάν υποφέρετε από αυτή την πάθηση πρέπει να βουρτσίζετε τα δόντια σας τουλάχιστον 2 φορές ημερησίως. Χρησιμοποιείτε οδοντόπαστα με φθόριο και αποφεύγετε κολλώδεις τροφές με ζάχαρη. Εάν τυχόν φάτε κάποια τέτοια τροφή, βουρτσίστε αμέσως τα δόντια σας.
- Επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας για έναν έλεγχο δύο φορές το χρόνο.
Υποκατάστατα ζάχαρης: Πόσο ασφαλή είναι?
Τα συνθετικά γλυκαντικά, που ονομάζονται και υποκατάστατα ζάχαρης, είναι ουσίες που χρησιμοποιούνται για να αντικαταστήσουν τη ζάχαρη στα φαγητά και τα ροφήματα. Οι λόγοι που αναπτύχθηκαν ήταν:
- Η μείωση της πρόσληψης άχρηστων θερμίδων από τη σουκρόζη (ζάχαρη) έτσι ώστε να μην παίρνει ο καταναλωτής βάρος και να είναι πιο αποτελεσματικά τα προγράμματα δίαιτας.
- Οι διαβητικοί ασθενείς.
- Η αποφυγή της τερηδονογόνου δράσης της ζάχαρης στα δόντια. Ένα κουτάκι αναψυκτικού μπορεί να περιέχει από 7 έως 11 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη, με όλες τις θερμίδες που αυτή περιέχει, ενώ το ίδιο αναψυκτικό όταν είναι τύπου light, δηλαδή με γλυκαντικές ουσίες έχει μηδενική θερμιδική αξία και καμία τερηδονογόνο δράση.
Τα γλυκαντικά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Τα ενεργειακά, που περιέχουν θερμίδες και τα μη ενεργειακά, που έχουν πολύ μεγάλη γλυκαντική ικανότητα, προστίθενται σε ελάχιστες ποσότητες και είναι χωρίς ή με ελάχιστες θερμίδες. Στα ενεργειακά γλυκαντικά περιλαμβάνονται η ζάχαρη, η φρουκτόζη και η γαλακτόζη (ζάχαρη του γάλακτος), όπως επίσης και οι πολυόλες, μια ομάδα υδρογονομένων υδατανθράκων στην οποία ανήκουν η σορβιτόλη, η ξυλιτόλη, η μανιτόλη, η γλυκερόλη κ.α.
Τα μη ενεργειακά γλυκαντικά είναι χημικές ενώσεις 160 ως 13.000 φορές πιο γλυκές από τη ζάχαρη. Αυτά που είναι εγκεκριμένα για χρήση στις τροφές είναι η ζαχαρίνη, η ασπαρτάμη, η ακεσουλφάμη-Κ, η σουκραλόζη, η νεοτάμη και πιο πρόσφατα, το εκχύλισμα του φρούτου luo han guo και η στέβια, ένα φυτικό προϊόν που προέρχεται από τη Νότιο Αμερική και μάλιστα έχει αρχίσει να καλλιεργείται και στη χώρα μας.
Ο μέσος πολίτης μιας χώρας του Δυτικού πολιτισμού καταναλώνει καθημερινά περίπου 20 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη. Αυτό δε σημαίνει ότι καταναλώνει αυτή την ποσότητα ζάχαρης άμεσα, βάζοντας την στον καφέ ή στο τσάι, αλλά ότι η ζάχαρη βρίσκεται σε πάρα πολλές τροφές που πολλές φορές δεν γίνεται αντιληπτό ότι την περιέχουν. Δημητριακά, χυμοί, αναψυκτικά, παγωτά, κουλουράκια και άλλα σνακ, ποτά, ακόμη και πολλές σάλτσες,περιέχουν από μικρές μέχρι μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. Η κατανάλωση λογικής ποσότητας ζάχαρης δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, αρκεί να μην επηρεάζει την κατανάλωση θρεπτικών τροφών. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν σημαντικά προβλήματα που συνοδεύουν την κατανάλωση ζάχαρης. Αρχικά, για ανθρώπους που προσπαθούν να μειώσουν το βάρος τους ή ακόμη και να το διατηρήσουν, η ζάχαρη τους δίνει άχρηστες θερμίδες που καθιστούν δύσκολη την προσπάθειά τους. Οι διαβητικοί ασθενείς επίσης δεν επιτρέπεται να καταναλώσουν ζάχαρη γιατί το πάγκρεάς τους αδυνατεί να ρυθμίσει το επίπεδο του ζαχάρου στο αίμα τους ικανοποιητικά. Τέλος, αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο το παρόν σημείωμα, είναι η τερηδογόνος δράση της ζάχαρης, λόγω των οξέων που παράγουν τα μικρόβια που βρίσκονται στο στόμα όταν έρθουν σε επαφή με αυτήν. Έτσι, η χρήση των τεχνητών γλυκαντικών και ιδιαίτερα των μη ενεργειακών δίνει μια καλή εναλλακτική λύση στα παραπάνω.
Η ασπαρτάμη, που είναι μάλλον το πιο κοινό μη ενεργειακό γλυκαντικό, που προστίθεται στα γλυκά προϊόντα για διαβητικούς, στα αναψυκτικά τύπου light και σε πολλά άλλα τρόφιμα και ροφήματα, έχει μηδενική τερηδονογόνο δράση και μηδενικές θερμίδες. Αποτελεί λοιπόν μια επιλογή που λύνει τα προβλήματα που προέρχονται από τη χρήση της ζάχαρης. Ποιά όμως είναι η ασφάλεια που παρέχεται με τη χρήση της ασπαρτάμης και των άλλων γλυκαντικών ουσιών?
Οι πολέμιοι των υποκαταστάτων της ζάχαρης αναφέρουν ότι προκαλούν μια σειρά ιατρικών προβλημάτων συμπεριλαμβάνοντας την πρόκληση καρκίνου. Αυτό αναφέρεται λόγω κάποιων ερευνών που έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 1970, που συνέδεσαν τη χρήση της ζαχαρίνης με την πρόκληση καρκίνου στην ουροδόχο κύστη αρσενικών ποντικών. Τα ποντίκια όμως αυτά, αποδείχθηκε αργότερα ότι πάθαιναν καρκίνο για άλλους λόγους και έτσι έγινε άρση όλων των κατηγοριών αυτού του τύπου. Κάποιοι ακτιβιστές επίσης κυκλοφόρησαν άρθρα σε περιοδικά που ανέφεραν προβλήματα από τη χρήση των τεχνητών γλυκαντικών ουσιών, όπως είναι η Νόσος του Πάρκινσον, η σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες σοβαρές παθήσεις, που όμως ποτέ δεν αποδείχθηκαν και ούτε καν στηρίζονταν σε κάποιες μελέτες. Παρομοίως, έχουν κυκλοφορήσει άρθρα στο διαδίκτυο που προωθήθηκαν μεταξύ των χρηστών που και πάλι δεν περιέχουν καμία απολύτως αποδεδειγμένη πληροφορία.
Το Εθνικό Κέντρο Καρκίνου των Η.Π.Α. και πολλοί άλλοι κρατικοί φορείς υγείας σε 90 χώρες, αναφέρουν ότι δεν υπάρχει καμία σοβαρή επιστημονική ένδειξη ότι κάποιο από τα υποκατάστατα της ζάχαρης προκαλεί καρκίνο ή άλλο προβλήματα υγείας. Υπάρχουν πολλές ερευνητικές εργασίες που καταδεικνύουν ότι η χρήση τους είναι ασφαλής ακόμη και σε έγκυες γυναίκες, σε μικρές ποσότητες. Οι γλυκαντικές ουσίες είναι εγκεκριμένες από τον έγκυρο οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (FDA) ως ασφαλή πρόσθετα τροφίμων. Ο οργανισμός αυτός τους δίνει και τον χαρακτηρισμό GRAS, που σημαίνει ότι είναι ουσίες αναγνωρίσιμες ως ιδιαίτερα ασφαλείς, λόγω των πολλών ερευνητικών και κλινικών στοιχείων που καθιστούν ασφαλή τη χρήση τους, σημειώνοντας ότι τα υποκατάστατα της ζάχαρης αποτελούν κάποια από τα πιο εκτενώς ερευνημένα προϊόντα που υπάρχουν. Επίσης, ο FDA καθορίζει και κάποια ημερήσια επιτρεπτή δόση (ADI – Acceptable daily intake) για κάθε υποκατάστατο ζάχαρης, η οποία είναι ποσότητα 100 φορές λιγότερη από την ελάχιστη ποσότητα που μπορεί να προκαλέσει κάποιο θέμα υγείας. Η ποσότητα αυτή είναι τα 50 milligrams ασπαρτάμης για κάθε κιλό σωματικού βάρους. Ο μέσος άνθρωπος καταναλώνει κάτω από το 2% αυτής της ποσότητας καθημερινά. Για παράδειγμα, για να φτάσει κάποιος αυτό το επίπεδο ημερήσιας κατανάλωσης ασπαρτάμης, θα έπρεπε να πίνει καθημερινά 20 κουτάκια αναψυκτικού, ενώ ένα παιδί, 7. Και αυτό, για να φτάσει το 1% της ποσότητας που θα ήταν πιθανό να δημιουργήσει κάποια ανησυχία για την υγεία του.
Αναφέρουμε εδώ μερικά παραδείγματα της ποσότητας ασπαρτάμης που περιέχουν κάποια δημοφιλή προϊόντα:
- Ένα κουτάκι αναψυκτικού τύπου light 225mg.
- Ένα επιδόρπιο γιαουρτιού χωρίς ζάχαρη 80mg.
- Μισή κούπα παγωτό χωρίς ζάχαρη 47mg ασπαρτάμης.
- Ένα φακελάκι ασπαρτάμης που προσφέρεται για τον καφέ 37mg.
Το 2012, η Αμερικάνικη Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας, μετά από πλήρη έλεγχο των εργαστηριακών και κλινικών μελετών που υπάρχουν κατέθεσε την επίσημη θέση της:
Οι καταναλωτές μπορούν να απολαμβάνουν με ασφάλεια τα οφέλη των ενεργειακών και μη ενεργειακών υποκαταστάτων της ζάχαρης, όταν αυτά εντάσσονται σε ένα υγιεινό διατροφικό πλαίσιο.- Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ρυθμισμένος έτσι ώστε να απολαμβάνει τις γλυκιές γεύσεις και κατά συνέπεια, τα υποκατάστατα ζάχαρης μπορούν να αυξήσουν την απόλαυση του φαγητού.
- Τα ενεργειακά γλυκαντικά περιέχουν υδατάνθρακες και θερμίδες. Είτε ανευρίσκονται με φυσικό τρόπο στις τροφές (πχ φρουκτόζη στα φρούτα, γαλακτόζη στο γάλα) είτε προστίθενται τεχνητά κατά την επεξεργασία των τροφών (ζάχαρη, σορβιτόλη, ξυλιτόλη κ.α.). Αυξημένη κατανάλωση αυτών των σακχάρων αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας, την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη και τις καρδιαγγειακές νόσους και γενικά μειώνει την ποιότητα της διατροφής συνολικά.
- Από τα ενεργειακά γλυκαντικά, οι πολυόλες (ξυλιτόλη, σορβιτόλη, μανιτόλη, γλυκερόλη κ.λπ.) περιέχουν λιγότερες θερμίδες από την σουκρόζη (ζάχαρη) και μειώνουν τον κίνδυνο τερηδονισμού των δοντιών. Τροφές που περιέχουν τέτοια προϊόντα μπορούν να φέρουν στην ετικέτα την ένδειξη “Χωρίς Ζάχαρη”, αν και δεν λείπουν δράσεις παρόμοιες με της ζάχαρης.
- Τα μη ενεργειακά γλυκαντικά είναι αυτά που δεν έχουν καθόλου ή σχεδόν καθόλου θερμίδες. Ο FDA έχει ελέγξει πλήρως αυτά τα γλυκαντικά και έχει εγκρίνει 7 (ακεσουλφάμη-Κ, ασπαρτάμη, εκχύλισμα του φρούτου luo han guo, νεοτάμη, ζαχαρίνη, στέβια και σουκραλόζη). Αυτά τα εγκεκριμένα από τον FDA μη ενεργειακά υποκατάστατα θεωρούνται ασφαλή για κατανάλωση. Το κάθε ένα από αυτά προσθέτει διαφορετικό είδος προσλαμβάνουσας γεύσης στις τροφές.
Από την υπάρχουσα βιβλιογραφία, τις εγκρίσεις των Διεθνών Οργανισμών και την πολυετή ιστορία χρήσης των προϊόντων, θεωρούμε λοιπόν ότι η χρήση τους είναι ασφαλής και προσφέρει πλεονεκτήματα αντί της χρήσης ζάχαρης για τους ενήλικους και για τα παιδιά. Η ζάχαρη έχει δεδομένη τερηδονογόνο δράση στα δόντια και ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την όλο και αυξανόμενη παχυσαρκία στον πληθυσμό. Οι γλυκαντικές ουσίες, εάν χρησιμοποιούνται σε λογικές ποσότητες, αποτελούν μια εξαιρετική εναλλακτική λύση, από ότι φαίνεται από τα μέχρι στιγμής δεδομένα. Οι προτροπές για τη μη χρήση ασπαρτάμης και άλλων γλυκαντικών ουσιών από το γενικό πληθυσμό φαίνονται προς το παρόν ανυπόστατες. Σε άτομα που πάσχουν από φαινυλκετονουρία, η ασπαρτάμη αντενδείκνυται διότι ένας από τους μεταβολίτες της είναι η φαινυλαλανίνη, ουσία της οποίας η ύπαρξη πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφεται στις συσκευασίες των τροφίμων και ποτών.
15 συνήθειες που καταστρέφουν τα δόντια
- Μάσημα πάγου: Ο πάγος είναι νερό και δεν έχει ζάχαρη ούτε κάποιο άλλο βλαπτικό συστατικό οπότε, κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι είναι τελείως ακίνδυνος για τα δόντια. Η αλήθεια είναι, ότι ο πάγος έχει πολύ μεγάλη σκληρότητα και το δάγκωμά του είναι πιθανό να σπάσει ή να ραγίσει τα δόντια σας. Επίσης, η χαμηλή του θερμοκρασία μπορεί να ερεθίσει τον πολφό στο εσωτερικό του δοντιού (τα αγγεία και τα νεύρα), έχοντας ως αποτέλεσμα πονόδοντο. Παρόμοιο ερεθισμό μπορεί να προκαλέσουν και τα πολύ ζεστά φαγητά.
- Αθλητισμός χωρίς προστασία των δοντιών: Είτε παίζετε μπάσκετ, είτε βόλεϊ, κικ μπόξινγκ ή οποιοδήποτε άλλο άθλημα που περιλαμβάνει την επαφή με άλλους αθλητές, πρέπει να φοράτε κάποιον αθλητικό νάρθηκα που να προστατεύει τα δόντια σας σε περίπτωση ατυχήματος. Ο αθλητικός νάρθηκας είναι φτιαγμένος από θερμοπλαστικό ή ακρυλικό υλικό, έχει πάχος και σκληρότητα ανάλογα με το άθλημα και τοποθετείται συνήθως στα επάνω δόντια. Αθλητικοί νάρθηκες που προσαρμόζονται από εσάς πωλούνται σε κάποια καταστήματα αθλητικών ειδών αλλά μπορεί να κατασκευαστεί και ένας εξατομικευμένος, ειδικά για τα δόντια σας, από τον οδοντίατρό σας.
- Μπιμπερό το βράδυ: Η πρόληψη για την υγεία των δοντιών αρχίζει από τη στιγμή που τα δόντια πρωτοεμφανίζονται στο στόμα. Εάν αφήνετε στο μωρό σας επί ώρες το μπιμπερό με υγρά που περιέχουν χυμούς, γάλα ή, ακόμη περισσότερο με οτιδήποτε περιέχει ζάχαρη, αυξάνετε σημαντικά τον κίνδυνο να χαλάσουν τα δόντια του. Παιδιά που κοιμούνται με το μπιμπερό στο στόμα μπορεί να έχουν τελείως κατεστραμμένα δόντια από την ηλικία των 2 ετών και κάτι τέτοιο αναφέρεται στην βιβλιογραφία σαν σύνδρομο του μπιμπερό.
Κοσμήματα στη γλώσσα ή στα χείλη: Μπορεί τα piercings να είναι πολύ όμορφα και στη μόδα, αλλά μπορούν να κάνουν σημαντικές ζημιές στα δόντια. Το δάγκωμα σε αυτά και η τριβή τους με τα δόντια μπορεί να προκαλέσει κάποιο κάταγμα, να προκαλέσει σημαντική αποτριβή ή να προκαλέσει απορρόφηση των ούλων και απώλεια δοντιών. Επίσης, επειδή το στόμα είναι γεμάτο από μικρόβια, είναι πολύ πιθανό να γίνονται μολύνσεις και πληγές. Καταληκτικά, τα κοσμήματα είναι όμορφα, αλλά προτείνουμε να αποφεύγονται για να προληφθούν προβλήματα με τα δόντια μας. Σε κάθε περίπτωση, εάν έχετε κοσμήματα στη γλώσσα ή στα χείλη, πρέπει να παρακολουθείστε τακτικά από τον οδοντίατρο ώστε να διαγνωσθεί έγκαιρα κάποιο πρόβλημα.- Βρουξισμός: Εάν τρίζετε ή σφίγγετε τα δόντια σας κατά τη διάρκεια του ύπνου, προκαλούνται αποτριβές και σημαντική φθορά των δοντιών. Όταν σφίγγουμε τα δόντια μας στον ύπνο ασκούνται δυνάμεις που μπορεί να φτάσουν και τους 3 τόνους! Τέτοιες συνήθειες σχετίζονται με το στρες και τον τρόπο ζωής μας και μπορούν να προκαλέσουν εκτός από τις φθορές στα δόντια και σημαντικά προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση (την άρθρωση που κινεί τη γνάθο, μπροστά από τα αυτιά). Ένα τέτοιο συνήθειο πρέπει να αντιμετωπίζεται αιτιολογικά με αλλαγή του τρόπου ζωής, αλλά επειδή αυτό είναι δύσκολο, πρέπει να κατασκευαστεί ένας νάρθηκας νυκτός που προστατεύει τα δόντια ή να ακολουθήσετε κάποια φαρμακευτική αγωγή με μυοχαλαρωτικά.
- Καραμέλες: Πολλές καραμέλες, ακόμη και κάποιες που προσφέρονται για να ανακουφίσουν τον πονόλαιμο, περιέχουν ζάχαρη. Ιδιαίτερα μερικές καραμέλες μαλακής και κολλώδους σύστασης, μπορούν να παραμείνουν στα δόντια επί ώρες, δίνοντας τροφή στα τερηδογόνα μικρόβια. Οι καραμέλες που χρησιμοποιούμε πρέπει να είναι χωρίς ζάχαρη. Εάν πάρουμε κάποιες με ζάχαρη, πρέπει αμέσως μετά την κατανάλωσή τους να βουρτσίσουμε τα δόντια μας.
Αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά: Ένα κουτάκι αναψυκτικού μπορεί να περιέχει από 7 έως 11 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη, οπότε, εύκολα καταλαβαίνει κανείς το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να προκληθεί στα δόντια. Επιπρόσθετα, τα αναψυκτικά περιέχουν φωσφορικό και κιτρικό οξύ που διαβρώνουν την αδαμαντίνη (σμάλτο). Μεγάλη ποσότητα ζάχαρης και οξέα περιλαμβάνονται και στα ενεργειακά ποτά που προσφέρουν δύναμη στον οργανισμό όταν κάποιος είναι κουρασμένος ή μετά την άσκηση. Τα αναψυκτικά τύπου light δεν περιέχουν ζάχαρη αλλά πολλές φορές περιέχουν ακόμη περισσότερα οξέα που προέρχονται από κάποιες γλυκαντικές ουσίες. Καλό είναι να αποφεύγονται τα αναψυκτικά και να προτιμούμε φυσικούς χυμούς χωρίς ζάχαρη.- Άνοιγμα συσκευασιών με τα δόντια: Πολλές φορές τα δόντια προσφέρουν λύση στο άνοιγμα συσκευασιών από νάιλον ή πλαστικό, το άνοιγμα καπακιών κ.α. Κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει κατάγματα ή ρωγμές στα δόντια και πρέπει να αποφεύγεται. Για το άνοιγμα συσκευασιών χρησιμοποιήστε ψαλίδια ή άλλα εργαλεία. Τα δόντια σας πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για να τρώτε!
- Χυμοί: Οι χυμοί περιέχουν βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, αλλά τις περισσότερες φορές περιέχουν μεγάλη ποσότητα ζάχαρης, ανάλογη με αυτή που περιέχεται στα ανψυκτικά. Τα φρούτα έχουν φυσικά γλυκαντικά οπότε θα πρέπει όποιος χυμός καταναλώνουμε να μην έχει προσθήκη ζάχαρης. Επίσης, πρέπει να θυμόμαστε ότι και κάποια φρούτα έχουν τερηδονογόνες ιδιότητες. Καλό είναι, όταν δεν μπορούμε να βουρτσίσουμε τα δόντια μας, να προτιμούμε ξινούς χυμούς, χωρίς ζάχαρη. Ένας χυμός από στιμμένο πορτοκάλι για παράδειγμα, αποτελεί μια άριστη επιλογή.
- Συχνή κατανάλωση σνακ: Πολλά σνακ, όπως τα πατατάκια, έχουν υδρογονάνθρακες που αποτελούν τροφή για τα μικρόβια που προκαλούν τερηδόνα. Όταν τρώμε πολλές φορές την ημέρα σνακ, αυξάνουμε την πιθανότητα να χαλάσουν τα δόντια μας. Προτιμήστε υγιεινά σνακ, όπως είναι τα καρότα και τα αγγουράκια.
- Μάσημα μολυβιών: Πολλές φορές όταν είμαστε στο γραφείο μας δαγκώνουμε μολύβια. Όπως και με το μάσημα πάγου, μπορεί να προκληθούν κατάγματα ή ρωγμές στα δόντια μας. Το μάσημα τσίχλας χωρίς ζάχαρη είναι ασφαλές και αυξάνει τη ροή του σάλιου, το οποίο προστατεύει τα δόντια μας από την τερηδόνα.
- Κάπνισμα: Το κάπνισμα προκαλεί δυσχρωμία στα δόντια και αυξάνει τις πιθανότητες να τα χάσουμε λόγω περιοδοντικής νόσου. Επίσης, προκαλεί καρκίνο του στόματος, των χειλέων και της γλώσσας και άσχημη αναπνοή. Εάν λοιπόν θέλετε έναν ακόμη λόγο για να κόψετε το κάπνισμα, σκεφτείτε το χαμόγελό σας.
- Κρασί: Το κόκκινο αλλά και το άσπρο κρασί περιέχουν οξέα που μπορεί να προκαλέσουν διαβρώσεις στα δόντια, όταν πίνονται σε μεγάλες ποσότητες. Ένα ή δύο ποτηράκια την ημέρα είναι ευεργετικά για τον οργανισμό, αλλά μεγαλύτερες ποσότητες αρχίζουν να γίνονται βλαπτικές. Επιπρόσθετα, τα κόκκινα κρασιά μπορούν εύκολα να δυσχρωμίσουν τα δόντια σας.
Αλκοολούχα ποτά: Πολλά ποτά και ιδίως τα κοκτέιλ, περιέχουν μεγάλη ποσότητα ζάχαρης. Επειδή τα αλκοολούχα ποτά καταναλώνονται με μικρές γουλιές κάθε λίγα λεπτά, παρέχουν κάθε λίγο στα τερηδονογόνα μικρόβια ζάχαρη, με αποτέλεσμα τον τερηδονισμό των δοντιών. Προτιμήστε ένα ποτήρι κρασί ή πιείτε κάποιο ποτό χωρίς ζάχαρη, σε συνδυασμό με στιμμένο πορτοκάλι.- Καφές: Ο καφές δεν έχει τερηδονογόνες ιδιότητες εάν τον πίνουμε σκέτο ή με κάποιο γλυκαντικό που δεν περιέχει θερμίδες (πχ ασπαρτάμη). Παρ’ όλ’ αυτά, δυσχρωμεί τα δόντια και απαιτείται πιο συχνός καθαρισμός από τον οδοντίατρο. Οι χρωστικές του καφέ, ευτυχώς, είναι εύκολο να αφαιρεθούν σε αντίθεση με του κόκκινου κρασιού ή κάποιων φρούτων, που εισχωρούν βαθύτερα στην οδοντική ουσία.
Στοματική κακοσμία. Πως αντιμετωπίζεται;
Η στοματική κακοσμία ή αλλιώς χαλίτωση, αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα που επηρεάζει την κοινωνική ζωή των ανθρώπων και την εντύπωση που αποκομίζουν οι άλλοι για αυτούς. Αποτελεί μια κατάσταση που μειώνει την αυτοπεποίθηση και κάνει το άτομο να ντρέπεται και να νιώθει ανασφαλές στην επαγγελματική και προσωπική του συναναστροφή με άλλους ανθρώπους. Το πρόβλημα επιδεινώνεται γιατί η στοματική κακοσμία δε μπορεί να διαγνωσθεί από τον ίδιο με αποτέλεσμα, όταν διαπιστώνεται η ύπαρξή της να νιώθει ακόμη πιο άσχημα.
Η κακοσμία του στόματος προκαλείται από διάφορες αιτίες και συνήθως, αντιμετωπίζοντας την αιτία θεραπεύεται και το πρόβλημα.
Η διατροφή, η κακή στοματική υγιεινή, η τερηδόνα και η ουλίτιδα αποτελούν τα πιο συχνά αίτια της χαλίτωσης:
- Τροφές: Ότι τρώμε επηρεάζει την οσμή του αέρα που εκπνέουμε. Όταν τρώμε σκόρδο, κρεμμύδι αλλά και άλλες τροφές που προκαλούν κακοσμία, είναι φυσικό αποτέλεσμα να έχουμε κακή αναπνοή. Το σκόρδο και το κρεμμύδι ανιχνεύονται στην αναπνοή ακόμη και 72 ώρες μετά την κατανάλωσή τους. Απορροφούνται από το στομάχι και η άσχημη οσμή αναδύεται από τους πνεύμονες, ανεξάρτητα από το αν έχουν βουρτσιστεί τα δόντια. Επίσης, όταν δεν καθαριστούν καλά τα υπολείμματα των τροφών από τα δόντια, προκαλείται δύσοσμη στοματική αναπνοή. Τέλος, άνθρωποι που κάνουν δίαιτα μπορεί να έχουν κακοσμία όταν έχουν πολλές ώρες να φάνε κάτι.
- Ουλίτιδα: Η μικροβιακή πλάκα που παραμένει στα δόντια όταν δεν γίνει επιμελής απομάκρυνσή της όπως και η ουλίτιδα που προκαλείται πολλές φορές από αυτή, προκαλούν στοματική κακοσμία. Επίσης, η πέτρα που πολλές φορές υπάρχει στα δόντια (πάνω αλλά κάτω από τα ούλα, εκεί που δεν φαίνεται), αποτελεί ρύπο και προκαλεί πολύ συχνά κακοσμία.
- Τερηδόνα: Ένα χαλασμένο δόντι, ακόμη και αν η τερηδόνα δεν φαίνεται γιατί είναι μεταξύ των δοντιών, μπορεί να προκαλέσει κακοσμία.
- Ξηροστομία: Το σάλιο αποτελεί βασικό στοιχείο άμυνας κατά της κακής αναπνοής γιατί ξεπλένει τα υπολείμματα τροφών και τα βακτήρια που είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνα για το πρόβλημα της χαλίτωσης. Όταν για κάποιο λόγο μειώνεται η ροή του σάλιου, λόγω κάποιου προβλήματος στους σιελογόνους αδένες, της λήψης κάποιων φαρμάκων, κάποιων συνδρόμων ή της ακτινοβολίας για τη θεραπεία καρκίνου, παρουσιάζεται δύσοσμη στοματική αναπνοή.
- Κάπνισμα:Εκτός από τη δυσχρωμία των δοντιών, τη μείωση της αίσθησης της γεύσης και όλα τα σοβαρότατα προβλήματα που προκαλεί στη γενική υγεία το κάπνισμα, καταστρέφει και τη στοματική αναπνοή.
- Προβλήματα γενικής υγείας: Κάποιες ασθένειες σχετίζονται με την κακή αναπνοή. Η ιγμορίτιδα, λοιμώξεις των πνευμόνων, η βρογχίτιδα, ο διαβήτης και κάποια νοσήματα του ήπατος και των νεφρών μπορεί να προκαλούν κακή αναπνοή. Ακόμη και το στρες, η ηλικία και ορμονικές αλλαγές, έχουν κατηγορηθεί για την κακοσμία του στόματος.
Η κακή αναπνοή σε ποσοστό πάνω από 90% προέρχεται από προβλήματα της στοματικής κοιλότητας. Μόνο όταν έχουν ελεγχθεί και αντιμετωπιστεί όλα αυτά, μπορεί να σκεφτεί κάποιος την επίσκεψη σε ιατρούς άλλων ειδικοτήτων.
Για την αντιμετώπιση της στοματικής κακοσμίας είναι σημαντικό να γίνεται σωστή στοματική υγιεινή, με σωστό βούρτσισμα και χρήση οδοντικού νήματος, έτσι ώστε να απομακρύνονται τα βακτήρια που αναπτύσσονται στο στόμα, όπως και όλα τα υπολείμματα τροφών. Πολλά από αυτά τα βακτήρια συγκεντρώνονται στην άνω επιφάνεια της γλώσσας, γι’ αυτό είναι πολύ βασικό μετά το βούρτσισμα των δοντιών, να βουρτσίζεται απαλά και η γλώσσα είτε με την οδοντόβουρτσα, είτε με κάποιο ειδικό πλαστικό εργαλείο που πωλείται στα φαρμακεία για την απόξεση και το καθάρισμα της γλώσσας. Το μάσημα τσίχλας χωρίς ζάχαρη ή οι καραμέλες χωρίς ζάχαρη μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά δεν πρέπει να γίνεται κατάχρησή τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χρήση τους, όπως εξάλλου και των στοματοπλυμάτων και των στοματικών σπρέι, απλά καλύπτουν την κακοσμία αλλά δεν θεραπεύουν το αίτιό της.
Εάν υποφέρετε από στοματική κακοσμία, βασικό είναι να επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας, ο οποίος θα σας κάνει ένα προσεκτικό έλεγχο των δοντιών και των ούλων, θα πάρει ακτινογραφίες εάν χρειάζεται και θα απομακρύνει την πέτρα από τα δόντια σας με καθαρισμό με υπερήχους και εργαλεία χειρός. Θα σας δείξει πως να βουρτσίζετε τα δόντια σας και πως γίνεται η χρήση οδοντικού νήματος και θα σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες καθαρίσματος εάν έχετε γέφυρες ή άλλες οδοντιατρικές κατασκευές στο στόμα σας. Αφού βεβαιωθεί ότι το πρόβλημα δεν προέρχεται από τη στοματική κοιλότητα, θα σας προτείνει να δείτε άλλες ιατρικές ειδικότητες, όπως είναι οι ωτορινολαρυγγολόγοι ή οι παθολόγοι.
Μερικές συμβουλές για την πρόληψη και τη θεραπεία της στοματικής κακοσμίας είναι:
- Βουρτσίζετε τα δόντια σας 2-3 φορές την ημέρα και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα το βράδυ, καθημερινά.
- Βουρτσίζετε τη γλώσσα σας με την οδοντόβουρτσα μετά το τέλος κάθε βουρτσίσματος.
- Διακόψτε το κάπνισμα. Είναι απολύτως απαραίτητο όχι μόνο για να έχουμε καλή αναπνοή αλλά και για τη γενικότερη υγεία μας.
- Εάν φοράτε οδοντοστοιχία ή νάρθηκα νυκτός ή οποιαδήποτε άλλη κινητή οδοντιατρική συσκευή, αφαιρέστε την μετά από κάθε γεύμα και καθαρίστε την καλά πριν την ξανατοποθετήσετε στο στόμα σας.
- Τρώτε καλό πρωινό και πίνετε πολύ νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Αποφύγετε τροφές που προκαλούν κακοσμία, όπως είναι το κρεμμύδι και το σκόρδο ή κάποιες πικάντικες τροφές.
- Τα στοματοπλύματα, τα στοματικά σπρέι, οι τσίχλες και οι καραμέλες βοηθούν, αλλά απλά καλύπτουν το πρόβλημα.
- Φυσικοί τρόποι για την αντιμετώπιση της κακοσμίας είναι το μάσημα μέντας, δυόσμου και μαϊντανού.
- Επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας 2 φορές το χρόνο για να γίνει πρώιμη διάγνωση κάποιου προβλήματος με τα δόντια και τα ούλα, όπως και για να γίνεται καθαρισμός των δοντιών σας, όταν αυτό χρειάζεται.
- Ο οδοντίατρος μπορεί να σας προτείνει τη χρήση κάποιας ειδικής οδοντόπαστας ή στοματοπλύματος που θα βοηθήσουν στην κακοσμία, θα σας συνταγογραφήσει τεχνητό σάλιο, εάν διαπιστώσει ότι πάσχετε από ξηροστομία και θα σας παραπέμψει σε άλλους ιατρούς που θα μπορέσουν να βοηθήσουν.






Email us
Folow us
Like us
Join us 