Οι εμφράξεις οπών και σχισμών (Sealants) τοποθετούνται στις μασητικές επιφάνειες των πίσω δοντιών και καλύπτουν τις σχισμές και τις μικρές οπές που έχουν τα δόντια από τη διάπλασή τους. Έτσι, αποτελούν ένα φραγμό για τα μικρόβια, που όταν μπαίνουν σε αυτές τις περιοχές ειναι πολύ δύσκολο να καθαριστούν και προκαλούν τερηδόνα. Για την τοποθέτηση τους δεν τροχίζονται καθόλου τα δόντια και εφαρμόζονται με κάποιο πινελάκι, σαν μπογιά.Το χρώμα τους είναι λευκό.

Από τη δεκαετία του 1970 ο δείκτης τερηδόνας στα παιδιά μειώθηκε λόγω της διάδοσης της χρήσης του φθορίου στο νερό, τις οδοντόπαστες κ.α., ουσία που κάνει τα δόντια πιο ανθεκτικά στην τερηδόνα.  Στην δεκαετία του 1980, περίπου το 90% της τερηδόνας στα δόντια των παιδιών γινόταν στις περιοχές όπου υπήρχαν οπές και σχισμές, με τα 2/3 να ανευρίσκονται στις μασητικές επιφάνειες των οπισθίων δοντιών. Οι εμφράξεις οπών και σχισμών προτείνονται ακριβώς γι’ αυτές τις περιοχές και έχει αποδειχθεί ότι πράγματι προλαμβάνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις τερηδόνες σε αυτές τις περιοχές. Τα Sealants προτείνονται εδώ και πολλά χρόνια από τους Οδοντιατρικούς οργανισμούς και τους κρατικούς οργανισμούς δημόσιας υγείας παγκοσμίως.

Πότε πρέπει να γίνουν εμφράξεις οπών και σχισμών στο παιδί μου;

Οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι ανατέλλουν περίπου στην ηλικία των 6 ετών. Η τοποθέτηση προληπτικών εμφράξεων οπών και σχισμών σύντομα μετά την πλήρη ανατολή τους στο στόμα προστατεύει αυτά τα δόντια από την τερηδόνα, ιδίως αν αναλογιστούμε ότι τα παιδιά σε αυτή την ηλικία δε μπορούν ακόμη να βουρτσίσουν καλά τα δόντια τους, ακόμη και με τη βοήθεια των γονέων τους. Εάν τοποθετούνταν Sealants σε όλα τα παιδιά τη στιγμή που πρέπει, σε συνδυασμό με τη σωστή χρήση φθορίου, η μεγαλύτερη πλειοψηφία της τερηδόνας στα παιδιά θα μπορούσε να προληφθεί.

Οι δεύτεροι μόνιμοι γομφίοι ανατέλλουν περίπου στην ηλικία των 12 ετών και φυσικά αυτά τα δόντια παραμένουν το ίδιο ευαίσθητα στην τερηδόνα με τους πρώτους γομφίους. Συνεπώς, Sealants θα πρέπει να τοποθετούνται και στους εφήβους, λίγο αφού βγουν οι δεύτεροι γομφίοι τους στο στόμα.

Οι εμφράξεις οπών και σχισμών είναι μόνο για τα παιδιά;

Από τη στιγμή που βγαίνουν τα δόντια στο στόμα εκτίθενται στα μικρόβια που προκαλούν τερηδόνα, οπότε τα παιδιά και οι έφηβοι είναι οι πρώτοι υποψήφιοι για την τοποθέτηση τέτοιων σφραγισμάτων. Παρ’ όλ’ αυτά, πολλοί ενήλικοι, ιδίως κάποιοι με υψηλό δείκτη τερηδόνας μπορούν να προστατεύσουν τα δόντια τους με την τοποθέτησή τους. Ο Οδοντίατρός σας μπορεί να σας συμβουλεύσει για το αν πρέπει να γίνει μια τέτοια εργασία στο στόμα σας.

Η τοποθέτηση Sealants αντικαθιστά τη χρήση φθορίου, το βούρτσισμα και το οδοντικό νήμα;

Όχι. Το φθόριο που υπάρχει στο νερό, την οδοντόπαστα, τα στοματοπλύματα κ.λπ. επίσης βοηθά στην πρόληψη της τερηδόνας. Επίσης, η άσκηση σωστής στοματικής υγιεινής με βούρτσισμα τουλάχιστον 2 φορές την ημέρα με τον σωστό τρόπο και η χρήση οδοντικού νήματος 1 φορά την ημέρα παραμένουν το βασικότερο μέτρο πρόληψης, παράλληλα με τον έλεγχο της διατροφής (αποφυγή ζάχαρης, ιδίως στα μεσογεύματα).

Τα Sealants αποτρέπουν την είσοδο μικροβίων στις οπές και τις σχισμές των δοντιών. Λειτουργούν ως μέσα πρόληψης παράλληλα με τα υπόλοιπα που προαναφέρθηκαν.

Τοποθέτηση των εμφράξεων οπών και σχισμών

Για την τοποθέτηση των Sealants δεν γίνεται κανένα τρόχισμα των δοντιών και δεν απαιτείται αναισθησία. Ο Οδοντίατρος καθαρίζει καλά τα δόντια και στη συνέχεια τα απομονώνει, κατά προτίμηση με έναν ελαστικό απομονωτήρα ώστε να μην πάει σάλιο κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης.

Στη συνέχεια εφαρμόζει για μισό περίπου λεπτό ένα υγρό το οποίο προετοιμάζει την οδοντική επιφάνεια για τη συγκόλληση του Sealant, το ξεπλένει, στεγνώνει το δόντι και μετά τοποθετεί με ένα πινελάκι το υλικό. Αφού το πολυμερίσει με ένα μηχάνημα που εκπέμπει μπλε φως, ελέγχει εάν είναι τελείως λείο και αν παρεμβάλλεται όταν κλείνουν τα δόντια.

Οι οπές και οι σχισμές έχουν πλέον εμφραχθεί, το δόντι είναι λείο και μπορεί να καθαρίζεται εύκολα.

Οι προληπτικές εμφράξεις δεν διαρκούν για πάντα. Έχουν μακροβιότητα 5 – 10 χρόνια και μπορούν να επιδιορθωθούν ή να επανεφαρμοσθούν. Ο Οδοντίατρος επιβάλλεται να ελέγχει τα Sealants αλλά και γενικότερα τα δόντια κάθε 6 μήνες, ώστε να διαπιστώνεται οποιαδήποτε πρόβλημα ή φθορά τους.