Σε συνέχεια των προηγούμενων σημειωμάτων, σήμερα θα δούμε τις οδηγίες που δίνονται στον ασθενή μετά την ολοκλήρωση της χειρουργικής διαδικασίας αφαίρεσης φρονιμιτών. Οι οδηγίες κατά προτίμηση δίνονται προφορικά αλλά και γραπτά, έτσι ώστε να μην παραλειφθεί κάτι.

 

 

 

 

Πρώτο 24ωρο:

• Καταπίνετε κανονικά. Στο στόμα σας υπάρχει μόνο το σάλιο σας και ίσως ελάχιστο από το αίμα σας.
• Δαγκώστε τη γάζα που τοποθετήθηκε στο στόμα σας για μισή ώρα. Εάν υπάρχει αιμορραγία μετά, διπλώστε και τοποθετήστε μια γάζα από αυτές που σας δώσαμε και δαγκώστε απαλά. Αλλάζετε τη γάζα κάθε μια ώρα μέχρι να σταματήσει τελείως η αιμορραγία.
• Όσο είστε μουδιασμένος/η, προσέξτε να μη δαγκωθείτε στα χείλη, το μάγουλο ή τη γλώσσα.
• Τοποθετείστε εξωτερικά πάγο. Όσο περισσότερο πάγο βάλετε την πρώτη μέρα, τόσο ευκολότερη θα είναι η μετεγχειρητική πορεία και τόσο λιγότερο θα πρηστείτε. Μπορείτε να βάλετε κάποιο σκεύασμα έτοιμου, ξηρού πάγου, κάποια κρύα κομπρέσα, ή να τυλίξετε μερικά παγάκια σε ένα λεπτό πανάκι και να το τοποθετείτε για 5 λεπτά στην περιοχή. Μετά από αναμονή 5 λεπτών ξανατοποθετούμε τον πάγο για άλλα 5 λεπτά κ.ο.κ.
• Μην σκύβετε, φωνάζετε ή μιλάτε πολύ. Προσπαθείστε να κάνετε ήπιες δραστηριότητες. Όταν ξαπλώσετε βάλτε ένα μαξιλάρι παραπάνω για να μείνει το κεφάλι σας λίγο πιο ψηλά από το υπόλοιπο σώμα σας.
• Μην καταναλώσετε ζεστά φαγητά και ποτά.
• Μην καταναλώσετε γαλακτοκομικά προϊόντα.
• Μη φάτε σκληρές τροφές. Επιστρέψτε στο κανονικό σας διαιτολόγιο σταδιακά τις επόμενες μέρες.
• Μη χρησιμοποιήσετε καλαμάκι γιατί μπορεί να αφαιρεθεί ο θρόμβος από την πληγή και να έχετε αιμορραγία.
• Πάρτε τα φάρμακα που σας συνταγογραφήθηκαν από τον οδοντίατρό σας.
• Μην καπνίσετε για τις πρώτες 24 ώρες. Αυξάνονται πολύ οι πιθανότητες να αφαιρεθεί ο θρόμβος και να έχετε αιμορραγία, να πάθετε ξηρό φατνίο που είναι μια εξαιρετικά επώδυνη κατάσταση που διαρκεί πάνω από μια εβδομάδα και να μεταφέρετε ρύπαρά στοιχεία στην χειρουργημένη περιοχή.

 

 

 

 

 

 

 

Από το δεύτερο ως το πέμπτο 24ωρο:

• Ξεπλύνετε το στόμα μας αρκετές φορές την ημέρα με χλιαρό αλατόνερο. Σε ένα μπρίκι με νερό βάζετε ένα κουταλάκι αλάτι και κάνετε μπουκώματα.
• Εάν πρηστήκατε αρκετά, μπορείτε να βάλετε ζεστές κομπρέσες εξωτερικά.
• Μην τρίβετε την περιοχή εξωτερικά με το χέρι σας ή εσωτερικά με τη γλώσσα σας.
• Βουρτσίζετε τα δόντια σας κανονικά.

Μετά το πέμπτο 24ωρο, θα πρέπει να μπορείτε να επιστρέψετε στη φυσιολογική λειτουργία του στόματός σας. Ίσως να να σας ενοχλούν τα ράμματα, τα οποία θα αφαιρεθούν περίπου 7-10 μέρες μετά το χειρουργείο.

Η περιοχή όπου αφαιρέθηκαν οι φρονιμίτες σας θα γεμίσει σταδιακά με οστό και θα είναι σα να μην υπήρχε ποτέ δόντι, περίπου 6 μήνες μετά το χειρουργείο.

Οι παραπάνω οδηγίες, με κάποιες τροποποιήσεις ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να ακολουθηθούν μετά από όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις στην περιοχή του στόματος. Ο θεράπων οδοντίατρός σας βέβαια θα σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες για τη δική σας περίπτωση.

Αφού εξετάσαμε στα προηγούμενα σημειώματα τα προβλήματα που μπορεί να προκύπτουν με τους φρονιμίτες και το τι οδηγεί στην απόφαση για την χειρουργική εξαγωγή τους, θα δούμε τι πρέπει να περιμένουμε κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, όπως και κατά τη μετεγχειρητική πορεία.

Κατ’ αρχήν, εάν υπάρχει πόνος και μόλυνση, ο οδοντίατρός μας συνήθως συνταγογραφεί φάρμακα (αντιβιοτικά και αναλγητικά) και το χειρουργείο καθορίζεται για κάποια μετέπειτα ημερομηνία, ώστε να έχουν περάσει τελείως τα συμπτώματα. Μια επέμβαση «εν θερμώ» συνήθως είναι επώδυνη, γιατί δε μπορεί να αναισθητοποιηθεί ικανοποιητικά η περιοχή.

Η επέμβαση συνήθως γίνεται στο οδοντιατρείο, αλλά δεν αποκλείεται να γίνει και σε κάποιο νοσοκομείο ή κλινική, ιδίως αν απαιτείται μέθη ή ακόμη και γενική αναισθησία. Αυτή η πρακτική είναι σπάνια στην Ελλάδα αλλά στις Η.Π.Α. και την Ευρώπη είναι συνήθης, ιδίως όταν γίνεται ταυτόχρονη αφαίρεση και των τεσσάρων φρονιμιτών. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι κάτω φρονιμίτες είναι πολύ δυσκολότεροι στην εξαγωγή και την επούλωσή τους από τους άνω.

Το πρώτο βήμα είναι η αναισθητοποίηση της περιοχής, όπως περίπου θα γινόταν και για ένα απλό σφράγισμα. Αφού ελεγχθεί η πλήρης αναισθητοποίηση της περιοχής, γίνεται μια τομή στα ούλα που καλύπτουν το δόντι έτσι ώστε να υπάρχει πρόσβαση σε αυτό. Συνήθως, επειδή ο φρονιμίτης είναι εγκλωβισμένος μέσα στο κόκκαλο της γνάθου γίνεται χώρος γύρω από αυτόν, έτσι ώστε να απελευθερωθεί και να μπορέσει να αφαιρεθεί. Στη συνέχεια, ο οδοντίατρος χρησιμοποιεί κάποιους ειδικούς μοχλούς για να κουνήσει το δόντι και στο τέλος να το αφαιρέσει. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χωρίσει το δόντι σε μικρότερα κομμάτια, έτσι ώστε να αφαιρεθεί ευκολότερα. Όταν το δόντι κινείται με τους μοχλούς νιώθουμε κάποια πίεση, καθότι αυτό το αίσθημα δεν καλύπτεται με την αναισθησία, αλλά όχι πόνο. Τονίζεται ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του χειρουργείου, ο ασθενής δεν πρέπει να νιώσει καθόλου πόνο. Εάν κάτι τέτοιο συμβεί, ενημερώνει τον οδοντίατρο, ο οποίος χορηγεί περισσότερο αναισθητικό.

Μετά την αφαίρεση του δοντιού γίνονται ράμματα στην περιοχή έτσι ώστε να κλείσει το τραύμα. Αυτά αφαιρούνται μετά από 7-10 μέρες, εκτός αν έχουν τοποθετηθεί ειδικές κλωστές που απορροφούνται μόνες τους. Τέλος, τοποθετείται μια γάζα πάνω από το τραύμα, πάνω στην οποία ο ασθενής δαγκώνει απαλά, έτσι ώστε να σταματήσει η αιμορραγία, που συνήθως δεν είναι έντονη, λόγω της συρραφής.

Η διαδικασία που περιγράφηκε παραπάνω αφορά κάποιο έγκλειστο ή ημιέγκλειστο φρονιμίτη (που καλύπτεται δηλαδή ολόκληρος ή κάποιο μέρος αυτού από ούλα ή οστό) και τότε η εξαγωγή αναφέρεται ως χειρουργική. Εάν ο φρονιμίτης φαίνεται εξ΄ ολοκλήρου μέσα στο στόμα, τότε η εξαγωγή λέγεται απλή και δεν απαιτεί ράμματα. Η επούλωση μετά από μια απλή εξαγωγή είναι επίσης πολύ ευκολότερη.

Η όλη διαδικασία, ανάλογα με τη δυσκολία του περιστατικού και αν το δόντι είναι στην άνω ή την κάτω γνάθο, αν είναι έγκλειστο ή όχι κ.λπ. μπορεί να διαρκέσει από 10 μέχρι 45 λεπτά. Επιπλέον, χρειάζονται συνήθως περίπου 15 λεπτά, ιδίως στην κάτω γνάθο, μέχρι να αναισθητοποιηθεί η περιοχή.

Εάν χρειάζεται η εξαγωγή και των τεσσάρων φρονιμιτών, εμείς προτείνουμε να γίνεται σε δύο ραντεβού, το ένα για τους δύο φρονιμίτες αριστερά και το άλλο για τους δεξιά. Εάν η εξαγωγή γίνει σε 4 συνεδρίες, μια για κάθε δόντι, θα υπάρξει τέσσερις φορές υποβολή του ασθενή σε χειρουργείο, ενώ ο άνω φρονιμίτης συνήθως είναι εύκολος και δε θα επιβαρύνει ιδιαίτερα τη διαδικασία ή την επούλωση. Επίσης, τα δύο τραύματα θα είναι αντικρυστά (άνω και κάτω) και θα κλείσουν περίπου ταυτόχρονα, οπότε η περίοδος που ο ασθενής θα έχει δυσκολία στη μάσηση θα είναι η μισή απ’ ότι αν τα τραύματα δημιουργούνταν σε άλλο χρόνο. Αντίθετα, αν η εξαγωγή και των τεσσάρων φρονιμιτών γίνει σε μια συνεδρία, η διαδικασία θα διαρκέσει πολύ χρόνο και θα υπάρχει το δυσάρεστο αίσθημα ο ασθενής να είναι τελείως μουδιασμένος, δεξιά και αριστερά και να μη νιώθει καθόλου το στόμα του. Επίσης, κατά τη μετεγχειρητική περίοδο, θα έχει δυσκολία στη μάσηση και οίδημα και στις δύο πλευρές, κάτι σαφώς δυσάρεστο.

Στο τελευταίο σημείωμα σχετικά με τους φρονιμίτες, θα αναφερθούμε στις μετεγχειρητικές οδηγίες, για να έχουμε μια ταχύτερη και ευκολότερη επούλωση.

Πριν πάρουμε την απόφαση να προχωρήσουμε στην αφαίρεση των φρονιμιτών συνήθως έχουμε ταλαιπωρηθεί πολλές φορές με φλεγμονές, πρήξιμο και πόνο. Άλλοτε όμως, προτείνεται από τον οδοντίατρο να εξαχθούν χωρίς εμείς να έχουμε κάποιο σύμπτωμα, οπότε η απόφαση για να προχωρήσουμε σε αυτή τη χειρουργική επέμβαση γίνεται δυσκολότερη. Τι πρέπει να σκεφτούμε λοιπόν πριν πάρουμε την απόφαση?

Οι φρονιμίτες εξάγονται είτε για να διορθωθεί κάποιο ήδη υπάρχον πρόβλημα είτε για να προληφθεί η δημιουργία προβλημάτων στο μέλλον. Στο προηγούμενο σημείωμα στο blog μας αναφέρονται αναλυτικά τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από τους φρονιμίτες.

Μια τέτοια χειρουργική επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο, έχει κάποια περίοδο επούλωσης, όπου συνήθως ο ασθενής ταλαιπωρείται με πόνο, οίδημα κ.λπ. μέχρι να γίνει μια αρχική επούλωση του τραύματος. Ποιά είναι όμως τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να προέλθουν από την εξαγωγή των φρονιμιτών που δεν έχουν να κάνουν με τη φυσιολογική διαδικασία επούλωσης από το χειρουργείο?

• Βλάβες σε διπλανά δόντια είτε από τη διαδικασία της εξαγωγής είτε επειδή απλά ο φρονιμίτης ήταν πολύ κοντά σε αυτά και τα τραυμάτισε βγαίνοντας.
• Βλάβες σε οδοντιατρικές εργασίες (σφραγίσματα, στεφάνες κ.λπ.) κατά την εξαγωγή των φρονιμιτών.
• Τραυματισμός του κάτω φατνιακού νεύρου, κάτι που μπορεί να είναι παροδικό και να επανέλθει σε διάστημα έως 6 μηνών ή μπορεί και να είναι μόνιμο. Κάτι τέτοιο βέβαια είναι σπάνιο αλλά προκαλεί μια αναπηρία, όπου ο ασθενής δεν αισθάνεται το χείλος και τη μια πλευρά του στόματός του.
• Αιμορραγία που δε σταματά για πάνω από 24 ώρες.
• Ξηρό φατνίο. Πρόκειται για μια κατάσταση άγνωστης αιτιολογίας, κατά την οποία το φατνίο (η τρύπα που έχει μείνει μετά την αφαίρεση του δοντιού) δε γεμίζει με αίμα. Προκαλεί έντονο πόνο για διάστημα περίπου 10 ημερών.
• Μόλυνση λόγω της εισόδου μικροβίων στο χειρουργικό πεδίο. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, οίδημα και καθυστέρηση της επούλωσης.
• Σπάνια, μπορεί να συμβεί κάταγμα της γνάθου ή κάποια επικοινωνία με το ιγμόρειο, όταν ο φρονιμίτης που εξάγεται είναι στην άνω γνάθο.
• Προβλήματα με την αναισθησία, η οποία όμως είναι ίδια με αυτή που χορηγείται για ένα απλό σφράγισμα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι φρονιμίτες πολλές φορές ανατέλλουν κανονικά και λειτουργούν όπως όλα τα δόντια μας, βοηθώντας στη μάσηση, χωρίς να υπάρχει κανένας λόγος για την αφαίρεσή τους. Όταν όμως ο οδοντίατρός μας προτείνει για κάποιους λόγους την εξαγωγή τους, χωρίς αυτοί να έχουν κανένα σύμπτωμα, αφού μας εξετάσει κλινικά και δει μια πανοραμική ακτινογραφία του στόματός μας, πέρα από την εμπιστοσύνη που πρέπει να έχουμε στην επιστημονική άποψή του, τι θα πρέπει να σκεφτούμε για να προχωρήσουμε στο χειρουργείο?

• Είναι πιθανό τα προβλήματα για τα οποία προσπαθούμε να κάνουμε πρόληψη να μην εμφανιστούν ποτέ στη ζωή μας. Αυτό βέβαια δε μπορούμε να το ξέρουμε εκ των προτέρων.
• Είναι εξαιρετικά σπάνιο να προκληθεί κάποια σοβαρή βλάβη στην υγεία μας από την εξαγωγή των φρονιμιτών, πέρα από τη φυσιολογική ταλαιπωρία μετά από ένα χειρουργείο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε χειρουργείο έχει ρίσκα και πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις.
•  Στην εφηβεία και μέχρι περίπου τα 25, οι ρίζες των φρονιμιτών δεν έχουν διαπλαστεί πλήρως και το κόκκαλο της γνάθου είναι λιγότερο πυκνό, οπότε η εξαγωγή γίνεται ευκολότερα. Το πόσο εύκολα γίνεται η εξαγωγή έχει να κάνει με το πόσο έντονα θα είναι τα συμπτώματα κατά την επούλωση του χειρουργείου.
• Τα περισσότερα προβλήματα με τους φρονιμίτες παρουσιάζονται πριν την ηλικία των 25.
• Εάν υπάρχει κάποιο άλλο ιατρικό πρόβλημα που μπορεί να επιδεινωθεί μεγαλώνοντας, είναι καλύτερο να εξαχθούν νωρίτερα οι φρονιμίτες ώστε να μην επιβαρύνουν τη γενική κατάσταση της υγείας με επαναλαμβανόμενες φλεγμονές και μολύνσεις.

Τέλος, πριν πάρετε την απόφαση για την εξαγωγή των φρονιμιτών σας, ο οδοντίατρός σας θα πρέπει μετά την κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματός σας να σας έχει ενημερώσει πλήρως για την κατάσταση και τα πιθανά προβλήματα που υπάρχουν σε σχέση με τους φρονιμίτες, όπως και τα πιθανά ρίσκα που εμπλέκονται στο χειρουργείο. Μη διστάσετε να κάνετε ερωτήσεις, στις οποίες πρέπει να πάρετε ικανοποιητικές απαντήσεις.

Στο επόμενο σημείωμα θα ασχοληθούμε με την εξαγωγή των φρονιμιτών και το τι πρέπει να περιμένουμε κατά την εξαγωγή και στην μετεγχειρητική πορεία.

Τι αποτελεί οδοντιατρικό επείγον? Στο ιατρείο μας θεωρούμε ως καταστάσεις που απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση τον πονόδοντο, τα αποστήματα και τα τραύματα στα δόντια και το στόμα γενικότερα. Τέλος, επείγον θεωρείται και ένα κάταγμα δοντιού ή οδοντιατρικού υλικού στην αισθητική ζώνη, που ακόμα και αν δεν πονάει, αποτελεί πρόβλημα για τον ασθενή ο οποίος δεν μπορεί να συνεχίσει ομαλά την κοινωνική και επαγγελματική του ζωή με αυτό το σημαντικό αισθητικό πρόβλημα. Σε τελική ανάλυση, ο ίδιος ο ασθενής αποφασίζει τι είναι για αυτόν επείγον και χρειάζεται άμεση οδοντιατρική αντιμετώπιση.

Τα περισσότερα επείγοντα που βλέπει ένας οδοντίατρος θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί εάν ο ασθενής πήγαινε τακτικά για έλεγχο στον οδοντιατρο, με τη σωστή στοματική υγιεινή (βούρτσισμα και οδοντικό νήμα) και με μια δίαιτα χωρίς πολλά σάκχαρα που μπορούν να προκαλέσουν τερηδόνα. Η τερηδόνα, αποτελεί αναμφισβήτητα την κυριότερη αιτία επείγουσας προσέλευσης των ασθενών στο οδοντιατρείο. Είναι πολύ συνηθισμένο μια τερηδονική αλλοίωση που χρειάζεται ένα απλό σφράγισμα να μην διαγνωσθεί εάν τα δόντια δεν ελεγχθούν από τον οδοντίατρο. Στη συνέχεια και αφού η κοιλότητα μεγαλώσει, αρχίσει να υπάρχει ευαισθησία στο κρύο, τα γλυκά και τα ζεστά, ανάλογα πάντα με την ένταση της αίσθησης του πόνου που έχει ο κάθε άνθρωπος. Εάν και αυτό αφεθεί χωρίς θεραπεία, κάποια στιγμή η τερηδόνα θα φτάσει κοντά στο νεύρο του δοντιού ή ακόμη και θα νεκρωθεί, με συνακόλουθο σύμπτωμα τον έντονότατο πόνο και το πρήξιμο. Ακόμη και αν ο πόνος φύγει, χωρίς να έχει γίνει κάποια θεραπεία, είναι σχεδόν πάντα νομοτελειακό ότι θα επιστρέψει κάποια στιγμή, κατά πάσα πιθανότητα ακόμα εντονότερος.

Τα επείγοντα βέβαια συνήθως συμβαίνουν τις χειρότερες στιγμές, όπως όταν είμαστε διακοπές ή το Σαββατοκύριακο, όταν είναι δύσκολο να βρούμε κάποιον οδοντίατρο. Σκεφτείτε λοιπόν να είστε κάπου στο εξωτερικό, στα μέσα του Αυγούστου, ή σε κάποιο χιονοδρομικό κέντρο στις διακοπές των Χριστουγέννων και αντί να απολαμβάνετε τις σπάνιες μέρες ξεκούρασης που έχετε χαρίσει στον εαυτό σας, να ψάχνετε να βρείτε οδοντίατρο για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του επείγοντος που σας έχει προκύψει.

Ο καλύτερος τρόπος λοιπόν για να αποφευχθούν οι επείγουσες καταστάσεις στην περιοχή των δοντιών και του στόματος είναι η πρόληψη. Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο για να διαγνωσθεί κάποιο πρόβλημα όταν είναι ακόμη μικρό, αθλητικοί νάρθηκες για την πρόληψη καταγμάτων κατά την άσκηση των διαφόρων αθλημάτων και καλή στοματική υγιεινή και διατροφή, όπως έχει εκτενώς αναφερθεί σε άλλα σημειώματα στο blog μας.

Μερικές συμβουλές που μπορείτε να ακολουθήσετε αν προκύψει οδοντιατρικό επείγον είναι οι εξής:

• Καθαρίστε την περιοχή που πονάει. Αυτό γίνεται με απαλό βούρτσισμα, με μαλακή οδοντόβουρτσα και ήπια χρήση οδοντικού νήματος.
• Ξεπλύνετε δυνατά με χλιαρό αλατόνερο. Αποτελεί ένα ήπιο αντισηπτικό για το στόμα, που μπορούμε να κάνουμε όσο συχνά θέλουμε. Σημειώνουμε ότι δεν προτείνεται σε καμία περίπτωση το βούρτσισμα με αλάτι, παρά μόνο οι πλύσεις (μπουκώματα) με αλατόνερο. Πέρα από την αντισηψία, το αλατόνερο μπορεί να βοηθήσει να απομακρυνθεί κάποιο υπόλειμμα τροφής που έχει παραμείνει και ερεθίζει την περιοχή. Βάλτε σε ένα μπρίκι με νερό ένα κουταλάκι με αλάτι και ζεστάνετέ το μέχρι θερμοκρασία που να είναι ανεκτή στο στόμα σας.
• Μην βάζετε ποτέ ασπιρίνη, ούζο ή οτιδήποτε άλλο στην περιοχή που πονάει. Δεν πρόκειται να βοηθήσει και θα προκαλέσει επιπρόσθετα χημικό έγκαυμα στην περιοχή.
• Εφαρμόζοντας μια κρύα κομπρέσα εξωτερικά (στο μάγουλο, ή στα χείλη) στην περιοχή που πονάει, μπορεί να ανακουφιστείτε και να μειώσετε το πρήξιμο.
• Πάρτε κάποιο αντιφλεγμονώδες αναλγητικό. Η ιβουπροφένη και η νιμεσουλίδη αποτελούν δυνατά αναλγητικά, κατάλληλα για τον ισχυρό οδοντικό πόνο. Σε καμία περίπτωση βέβαια μην ξεπεράσετε τη μέγιστη δοσολογία που αναφέρεται στο κουτί.
• Προσπαθήστε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά με τον οδοντίατρό σας, εάν δεν είναι δυνατόν να σας δει. Αυτός έχει το πλήρες ιστορικό σας διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή και μπορεί ίσως να σας κατευθύνει για να πάρετε κάποια άλλα φάρμακα όπως είναι τα αντιβιοτικά ή να κάνετε κάτι άλλο που θα σας βοηθήσει. Είναι καλό πάντα να έχετε το τηλέφωνο του οδοντιάτρου αποθηκευμένο στη μνήμη του κινητού σας. Ποτέ δεν ξέρετε πότε θα σας χρειαστεί!

Τέλος, αναζητήστε κάποιον οδοντίατρο που μπορεί να αντιμετωπίσει επείγοντα στην περιοχή που βρίσκεστε. Όλα τα καλά ξενοδοχεία μπορούν να προτείνουν κάποιους οδοντιάτρους. Επίσης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον τοπικό οδοντιατρικό σύλλογο, ο οποίος συνήθως έχει κάποια λίστα εφημερευόντων οδοντιάτρων. Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (www.osth.gr) για παράδειγμα προσφέρει αυτή την υπηρεσία στο κοινό του νομού.

Ένα δόντι που μετακινείται ή ακόμη και βγαίνει από το στόμα λόγω ατυχήματος (εκγόμφωση), πρέπει να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατόν από τον Οδοντίατρο. Ανάλογα με την περίπτωση, υπάρχουν πιθανότητες να σωθεί, αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα άμεσα.

Εάν μετά από ένα ατύχημα στην γναθοπρωπική περιοχή διαπιστώσουμε ότι κάποιο δόντι έχει βγει από το στόμα μας, αρχικά, ασκούμε ελαφριά πίεση στην περιοχή του εξαχθέντος δοντιού με μια καθαρή γάζα ή έστω με ένα χαρτομάντηλο. Το δόντι που βγήκε είναι πιθανό να έχει αφήσει μια πληγή που να αιμορραγεί σημαντικά, οπότε πρέπει να αντιμετωπιστεί πρώτα η αιμορραγία.

Εάν βρείτε το δόντι και έχετε σταματήσει την αιμορραγία στο στόμα σας ή στο στόμα του παιδιού σας, παρατηρείστε προσεκτικά τη ρίζα του δοντιού για να διαπιστώσετε εάν είναι σπασμένη. Εάν η ρίζα φαίνεται ακέραια και λεία, κατά πάσα πιθανότητα δεν είναι σπασμένη. Εάν το δόντι είναι βρόμικο από την επαφή του με το χώμα κ.λπ. ξεπλύνετέ το σε ένα ποτηράκι όπου έχετε βάλει σάλιο από το στόμα σας. Αν και ακούγεται λίγο περίεργο, το καλύτερο περιβάλλον για να αυξηθούν οι πιθανότητες να επιβιώσει το δόντι είναι το φυσικό του, που είναι το σάλιο σας. Δεν πρέπει βέβαια να τρίψετε τη ρίζα του δοντιού, απλά να την ξεπλύνετε απαλά. Εναλλακτικά, μπορείτε να ξεπλύνετε το δόντι σε τρεχούμενο νερό ή με φυσιολογικό ορό. Σε καμία περίπτωση μην ακουμπήσετε τη ρίζα του δοντιού με τα χέρια σας. Κρατήστε το από τη μύλη, το τμήμα δηλαδή του δοντιού που είναι ορατό στο στόμα.

Το επόμενο βήμα είναι για κάποιους που έχουν το θάρρος να ενεργήσουν, γιατί πραγματικά η βασικότερη παράμετρος για να σωθεί το δόντι είναι ο χρόνος που θα περάσει μέχρι να επανατοποθετηθεί στη θέση του. Προσπαθήστε λοιπόν να τοποθετήσετε προσεκτικά το δόντι πίσω στην τρύπα (φατνίο) που έμεινε στα ούλα μετά από την εκγόμφωσή του. Αυτό ονομάζεται επανεμφύτευση. Μια απαλή δύναμη με τα δάχτυλα θα πρέπει να είναι αρκετή για να επανέλθει το δόντι στην αρχική του θέση. Εάν έχει ήδη δημιουργηθεί θρόμβος αίματος, ξεπλύνετε δυνατά το στόμα σας με νερό για να φύγει και τοποθετήστε το δόντι στη θέση του. Ιδανικά, το δόντι πρέπει να επανεμφυτευθεί πριν περάσουν 30 – 60 λεπτά της ώρας από το ατύχημα. Αφού τοποθετήσετε το δόντι στη θέση του, δαγκώστε απαλά σε μια γάζα και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο άμεσα. Εάν δεν μπορείτε να επανεμφυτεύσετε το δόντι, βάλτε το σε ένα καθαρό δοχείο με γάλα και πηγαίνετε άμεσα στον οδοντίατρο.

Μετά την επανεμφύτευση, ο οδοντίατρος πρέπει να ναρθηκοποιήσει (κολλήσει) το επανεμφυτευμένο δόντι με τα διπλανά του με συγκολλητικούς παράγοντες και ρητίνες, έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως κινητικότητα του δοντιού μέσα στο φατνίο του (στην υποδοχή του μέσα στα ούλα και το οστούν της γνάθου). Στη συνέχεια και σε τακτά χρονικά διαστήματα, θα παρακολουθεί το δόντι για να δει την πορεία του. Αρκετά από αυτά τα δόντια τελικά επιβιώνουν μέσα στο στόμα, σχεδόν πάντα βέβαια αφού έχει γίνει σε αυτά απονεύρωση. Σε κάποιες πολύ σπάνιες περιπτώσεις, το δόντι και οι ιστοί θα επουλωθούν και δε θα χρειαστεί ούτε αυτό.

Εάν η ρίζα του δοντιού έχει σπάσει, το δόντι δυστυχώς δεν έχει ελπίδες να διατηρηθεί στο στόμα σας και το μόνο για το οποίο μπορεί να χρησιμεύσει είναι ως προσωρινό, μέχρι να κατασκευαστεί κάποια αποκατάσταση για εσάς. Αν δεν είστε σίγουροι για την κατάσταση της ρίζας και πάλι φυλάξτε το βγαλμένο δόντι μέσα σε γάλα, ή μια ποσότητα σάλιου σας που να το καλύπτει και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο το συντομότερο δυνατό.

Όσο και αν σας ακούγεται τρομακτικό το σενάριο που περιγράφεται στο σημερινό σημείωμα, ο καλύτερος τρόπος για να χειριστείτε μια επείγουσα κατάσταση είναι η ενημέρωσή σας, που θα σας επιτρέψει να ενεργήσετε σωστά, λογικά και γρήγορα εάν προκύψει ανάγκη.