Ένα δόντι που μετακινείται ή ακόμη και βγαίνει από το στόμα λόγω ατυχήματος (εκγόμφωση), πρέπει να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατόν από τον Οδοντίατρο. Ανάλογα με την περίπτωση, υπάρχουν πιθανότητες να σωθεί, αν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα άμεσα.

Εάν μετά από ένα ατύχημα στην γναθοπρωπική περιοχή διαπιστώσουμε ότι κάποιο δόντι έχει βγει από το στόμα μας, αρχικά, ασκούμε ελαφριά πίεση στην περιοχή του εξαχθέντος δοντιού με μια καθαρή γάζα ή έστω με ένα χαρτομάντηλο. Το δόντι που βγήκε είναι πιθανό να έχει αφήσει μια πληγή που να αιμορραγεί σημαντικά, οπότε πρέπει να αντιμετωπιστεί πρώτα η αιμορραγία.

Εάν βρείτε το δόντι και έχετε σταματήσει την αιμορραγία στο στόμα σας ή στο στόμα του παιδιού σας, παρατηρείστε προσεκτικά τη ρίζα του δοντιού για να διαπιστώσετε εάν είναι σπασμένη. Εάν η ρίζα φαίνεται ακέραια και λεία, κατά πάσα πιθανότητα δεν είναι σπασμένη. Εάν το δόντι είναι βρόμικο από την επαφή του με το χώμα κ.λπ. ξεπλύνετέ το σε ένα ποτηράκι όπου έχετε βάλει σάλιο από το στόμα σας. Αν και ακούγεται λίγο περίεργο, το καλύτερο περιβάλλον για να αυξηθούν οι πιθανότητες να επιβιώσει το δόντι είναι το φυσικό του, που είναι το σάλιο σας. Δεν πρέπει βέβαια να τρίψετε τη ρίζα του δοντιού, απλά να την ξεπλύνετε απαλά. Εναλλακτικά, μπορείτε να ξεπλύνετε το δόντι σε τρεχούμενο νερό ή με φυσιολογικό ορό. Σε καμία περίπτωση μην ακουμπήσετε τη ρίζα του δοντιού με τα χέρια σας. Κρατήστε το από τη μύλη, το τμήμα δηλαδή του δοντιού που είναι ορατό στο στόμα.

Το επόμενο βήμα είναι για κάποιους που έχουν το θάρρος να ενεργήσουν, γιατί πραγματικά η βασικότερη παράμετρος για να σωθεί το δόντι είναι ο χρόνος που θα περάσει μέχρι να επανατοποθετηθεί στη θέση του. Προσπαθήστε λοιπόν να τοποθετήσετε προσεκτικά το δόντι πίσω στην τρύπα (φατνίο) που έμεινε στα ούλα μετά από την εκγόμφωσή του. Αυτό ονομάζεται επανεμφύτευση. Μια απαλή δύναμη με τα δάχτυλα θα πρέπει να είναι αρκετή για να επανέλθει το δόντι στην αρχική του θέση. Εάν έχει ήδη δημιουργηθεί θρόμβος αίματος, ξεπλύνετε δυνατά το στόμα σας με νερό για να φύγει και τοποθετήστε το δόντι στη θέση του. Ιδανικά, το δόντι πρέπει να επανεμφυτευθεί πριν περάσουν 30 – 60 λεπτά της ώρας από το ατύχημα. Αφού τοποθετήσετε το δόντι στη θέση του, δαγκώστε απαλά σε μια γάζα και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο άμεσα. Εάν δεν μπορείτε να επανεμφυτεύσετε το δόντι, βάλτε το σε ένα καθαρό δοχείο με γάλα και πηγαίνετε άμεσα στον οδοντίατρο.

Μετά την επανεμφύτευση, ο οδοντίατρος πρέπει να ναρθηκοποιήσει (κολλήσει) το επανεμφυτευμένο δόντι με τα διπλανά του με συγκολλητικούς παράγοντες και ρητίνες, έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως κινητικότητα του δοντιού μέσα στο φατνίο του (στην υποδοχή του μέσα στα ούλα και το οστούν της γνάθου). Στη συνέχεια και σε τακτά χρονικά διαστήματα, θα παρακολουθεί το δόντι για να δει την πορεία του. Αρκετά από αυτά τα δόντια τελικά επιβιώνουν μέσα στο στόμα, σχεδόν πάντα βέβαια αφού έχει γίνει σε αυτά απονεύρωση. Σε κάποιες πολύ σπάνιες περιπτώσεις, το δόντι και οι ιστοί θα επουλωθούν και δε θα χρειαστεί ούτε αυτό.

Εάν η ρίζα του δοντιού έχει σπάσει, το δόντι δυστυχώς δεν έχει ελπίδες να διατηρηθεί στο στόμα σας και το μόνο για το οποίο μπορεί να χρησιμεύσει είναι ως προσωρινό, μέχρι να κατασκευαστεί κάποια αποκατάσταση για εσάς. Αν δεν είστε σίγουροι για την κατάσταση της ρίζας και πάλι φυλάξτε το βγαλμένο δόντι μέσα σε γάλα, ή μια ποσότητα σάλιου σας που να το καλύπτει και επισκεφθείτε τον οδοντίατρο το συντομότερο δυνατό.

Όσο και αν σας ακούγεται τρομακτικό το σενάριο που περιγράφεται στο σημερινό σημείωμα, ο καλύτερος τρόπος για να χειριστείτε μια επείγουσα κατάσταση είναι η ενημέρωσή σας, που θα σας επιτρέψει να ενεργήσετε σωστά, λογικά και γρήγορα εάν προκύψει ανάγκη.