Σήμερα, σχεδόν όλα τα σφραγίσματα γίνονται από υλικά στο χρώμα των δοντιών, ακόμη και στα οπίσθια δόντια. Αυτά τα σύγχρονα υλικά, που λέγονται σύνθετες ρητίνες, μπορούν να προσφέρουν πολλά οφέλη, όπως είναι το ότι δεν απαιτούν να τροχιστεί άσκοπα το δόντι, πέρα από την αφαίρεση της χαλασμένης οδοντικής ουσίας, ότι συγκολλούνται αποτελεσματικά έτσι ώστε μειώνονται οι πιθανότητες κατάγματος και βέβαια ότι προσφέρουν φυσική αισθητική εμφάνιση.

Πολλοί όμως, έχουν στο στόμα τους παλαιές αποκαταστάσεις από αμάλγαμα, τα ονομαζόμενα «μαύρα σφραγίσματα». Αποτελεί συχνή ερώτηση από τους ασθενείς που μας επισκέπτονται το εάν αυτά θα πρέπει να αντικατασταθούν με λευκά.

Το οδοντιατρικό αμάλγαμα είναι μια μίξη μετάλλων, όπως είναι ο άργυρος, ο χαλκός και ο ψευδάργυρος και άλλα σε μικρότερες ποσότητες σε συνδυασμό με υδράργυρο. Ο υδράργυρος μπορεί να φτάσει και το 50% ενός αμαλγάματος και χρησιμεύει για να δημιουργηθεί ένα μεταλλικό υλικό που στην αρχή είναι μαλακό και μπορεί να τοποθετηθεί σε μια οδοντική κοιλότητα, αλλά στη συνέχεια πήζει και μπορεί να αντέξει τις δυνάμεις που αναπτύσσονται στο στόμα ενός ανθρώπου. Τα οδοντιατρικά αμαλγάματα χρησιμοποιούνται για πάνω από 100 χρόνια από τους οδοντιάτρους και αυτή τη στιγμή, υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 1 δισεκατομμύριο αμαλγάματα που λειτουργούν καθημερινά στα στόματα του πληθυσμού της γης.

Οι λόγοι αντικατάστασης ενός σφραγίσματος από αμάλγαμα είναι τρεις: Το σφράγισμα παρουσιάζει κάποιο χάλασμα, κάταγμα ή άλλο πρόβλημα, ο φόβος για την τοξικότητα του υδραργύρου που περιέχει και η βελτίωση της αισθητικής του δοντιού.

Αποτυχία ενός σφραγίσματος

Ο πιο κοινός λόγος που επιβάλλει την αντικατάσταση ενός σφραγίσματος είναι ο επανατερηδονισμός (να χαλάσει το δόντι εκεί που ενώνεται με το σφράγισμα). Κοινό πρόβλημα επίσης είναι το κάταγμα του σφραγίσματος ή του δοντιού και η αποκόλληση του σφραγίσματος από το δόντι. Σε κάθε περίπτωση, εάν ένα σφράγισμα αμαλγάματος έχει φτάσει στο όριο της ζωής του και παρουσιάζεται κάποιο κλινικό πρόβλημα ή ο ασθενής έχει συμπτώματα (πόνο, ευαισθησία σε θερμικά ερεθίσματα κ.α.), το σφράγισμα πρέπει να αντικατασταθεί.

Τοξικότητα υδραργύρου

Ο υδράργυρος είναι ένα μέταλλο που υπάρχει ευρέως στο περιβάλλον και μπορεί να βρίσκεται σε υγρή ή σε αέρια μορφή, εάν θερμανθεί. Επίσης, ανευρίσκεται σε συνδυασμό με άλλα μέταλλα, υπό τη μορφή αμαλγαμάτων.

Όλοι εκτιθέμεθα στον υδράργυρο από τον αέρα, το πόσιμο νερό, το χώμα και τις τροφές (τα ψάρια για παράδειγμα περιέχουν μεγάλη ποσότητα υδραργύρου, ως αποτέλεσμα της μόλυνσης του περιβάλλοντος). Ο υδράργυρος μπορεί να εναποτεθεί στα όργανα του ανθρώπου και αν αυτό γίνει σε μεγάλο βαθμό, προκαλούνται προβλήματα τοξικότητας, όπως νευρολογικά συμπτώματα, απώλεια μνήμης, πονοκέφαλοι και αίσθημα κόπωσης. Αυτό μπορεί να συμβεί για παράδειγμα σε εργάτες της βιομηχανίας που εκτίθενται σε υδράργυρο και δεν λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.

Η συζήτηση σχετικά με την τοξικότητα του οδοντιατρικού αμαλγάματος γίνεται επειδή έχει αποδειχθεί ότι από τα μαύρα σφραγίσματα απελευθερώνονται ελάχιστες ποσότητες υδραργύρου, όχι μόνο κατά την τοποθέτηση και την αφαίρεσή τους από το στόμα, αλλά και κατά την καθημερινή τους λειτουργία.

Έχει γίνει πάρα πολλή έρευνα σε αυτό το θέμα και η οδοντιατρική επιστήμη έχει καταλήξει ότι μέχρι στιγμής δεν τίθεται θέμα τοξικότητας υδραργύρου από τα οδοντιατρικά αμαλγάματα. Εάν κάποιος έχει μαύρα σφραγίσματα σε όλα τα οπίσθια δόντια του, η ποσότητα του υδραργύρου που απελευθερώνεται στο στόμα του είναι ίση με αυτή που παίρνει αν τρώει μια φορά την εβδομάδα ψάρι.

Αυτή τη στιγμή, όλοι οι μεγάλοι οδοντιατρικοί οργανισμοί δηλώνουν ότι το οδοντιατρικό αμάλγαμα δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου (Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Αμερικάνικος οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων, Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία κ.α.) και θεωρούν ότι αποτελεί ένα ασφαλές εμφρακτικό υλικό για οδοντιατρική χρήση.

Επίσης, δεν υπάρχει καμία έρευνα που να δείχνει ότι το οδοντιατρικό αμάλγαμα προκαλεί νευρολογικές διαταραχές.

Είναι σαφές ότι τα μαύρα σφραγίσματα λοιπόν δεν πρέπει να αντικαθίστανται για λόγους υγείας. Εξάλλου, ο περισσότερος υδράργυρος που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια της ζωής ενός μαύρου σφραγίσματος είναι κατά την αφαίρεσή του.

Αντικατάσταση για Αισθητικούς λόγους.

Είναι βέβαιο ότι κανείς δεν προτιμά να έχει στο στόμα του ένα μαύρο σφράγισμα από ότι ένα λευκό. Επειδή ζούμε σε μια κοινωνία που η αισθητική παίζει σημαντικό ρόλο, θεωρείται από την οδοντιατρική επιστήμη αποδεκτή η αντικατάσταση ενός μαύρου σφραγίσματος με ένα λευκό για αισθητικούς λόγους και μόνο.

Παρ’ όλ’ αυτά, πρέπει κανείς να αναλογίζεται ότι κάθε φορά που ένα σφράγισμα αφαιρείται, η κοιλότητα του δοντιού μεγαλώνει και το νεύρο του δοντιού ερεθίζεται. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, εάν το σφράγισμα που αντικαθίσταται είναι μεγάλο, μπορεί το νέο να μην καλύπτει τόσο καλά τις λειτουργικές απαιτήσεις του στόματος (μάσηση, επαφή με διπλανά δόντια κ.α.).

Ο οδοντίατρός σας μπορεί να κρίνει εάν ένα μαύρο σφράγισμα μπορεί να αντικατασταθεί με ασφάλεια για αισθητικούς λόγους.