- Bonding – Όψεις σύνθετης ρητίνης
- Αισθητική Οδοντιατρική
- Δόντια που λείπουν
- Εμφυτεύματα
- Ενδοδοντία – Απονευρώσεις
- Ενημέρωση-Οδηγίες-Συμβουλές
- Ένθετα Πορσελάνης
- Εξαγωγές Δοντιών – Φρονιμίτες
- Λευκά Σφραγίσματα
- Λεύκανση
- Νόσοι του στόματος
- Οδοντιατρική ακτινογραφία
- Ολοκεραμικές στεφάνες και γέφυρες – Ζιρκονία
- Ορθοδοντική
- Όψεις Πορσελάνης
- Παιδοδοντία
- Περιοδοντολογία
- Στοματική Υγιεινή – βούρτσισμα, νήμα κ.λπ.
- Χωρίς κατηγορία
Η Αισθητική Οδοντιατρική στον καιρό της οικονομικής κρίσης
Η Ελλάδα παραμένει η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών για την υγεία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή ένωση. Ένα μεγάλο μέρος από αυτά τα χρήματα που ξοδεύονται ιδιωτικά, αφορούν τις δαπάνες για οδοντιατρική περίθαλψη, είτε αυτή είναι επείγουσα όπως η αντιμετώπιση του πόνου, είτε θεραπευτική, άρα απαραίτητη, όπως ένας καθαρισμός ή ένα σφράγισμα, είτε αφορά παρεμβάσεις που δεν είναι απαραίτητο να γίνουν, όπως είναι οι αισθητικές παρεμβάσεις.
Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν ή προλαμβάνουν τις οδοντικές νόσους όπως είναι η τερηδόνα και η περιοδοντίτιδα, δεν πρέπει να καθυστερούνται. Οι κοιλότητες στα δόντια δεν θεραπεύονται από μόνες τους, αλλά μόνο χειροτερεύουν και η καθυστέρηση ενός σφραγίσματος θα οδηγήσει σε πόνο και πιθανότατα στην ανάγκη ενδοδοντικής θεραπείας (απονεύρωσης). Κάτι τέτοιο, είναι βέβαιο ότι θα αυξήσει την επιτακτικότητα της θεραπείας και την ταλαιπωρία του ασθενή αλλά θα ανεβάσει σημαντικά και το κόστος της περίθαλψης.
Παρομοίως, δόντια που λείπουν είναι καλό να αντικαθίστανται, για να προληφθεί η μετακίνηση των διπλανών και των απέναντι δοντιών, που θα έχει ως αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση του τρόπου που κλείνουν τα δόντια μας και την επιδείνωση της λειτουργίας αλλά και της αισθητικής.
Τί γίνεται όμως με την οδοντιατρική που πολλοί θεωρούν επιλεκτική ή απλά πολυτέλεια; Τι γίνεται με τις αισθητικές διαδικασίες όπως είναι η λεύκανση των δοντιών και οι όψεις πορσελάνης; Μπορεί ένα ωραίο χαμόγελο να περιμένει μέχρι να βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση της χώρας?
Έχουν γίνει πολλές έρευνες που δείχνουν ότι ένα ωραίο χαμόγελο αποτελεί ένα από τα βασικότερα στοιχεία της πρώτης εντύπωσης που δίνουμε στους άλλους. Είναι ευκολότερο για ένα άτομο με ωραίο χαμόγελο να βρει δουλειά και να έχει επιτυχίες στην προσωπική του ζωή. Το ωραίο χαμόγελο οδηγεί επίσης στο να χαμογελάμε περισσότερο, κάτι που έχει βρεθεί ότι βελτιώνει την ευεξία μας και μειώνει το στρες. Αυξάνει την αυτοπεποίθησή μας και έτσι μας επιτρέπει να είμαστε πιο ευτυχισμένοι σε όλη την καθημερινότητά μας. Το 90% των ανθρώπων, βρίσκει ότι το χαμόγελο είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα στην συνολική εμφάνιση ενός ατόμου. Βάσει των παραπάνω, θα μπορούσε κανείς να πει ότι η βελτίωση ενός χαμόγελου, ή η δημιουργία ενός νέου χαμόγελου δεν θα έπρεπε να περιμένει. Η αισθητική οδοντιατρική όμως είναι ακριβή. Τι μπορεί να κάνει κάποιος που χρειάζεται βελτίωση του χαμόγελού του σε εποχές οικονομικής κρίσης, όπως αυτή που βιώνουμε τώρα στη χώρα μας;
Κατ’ αρχήν, είναι βασικό να αναγνωρίσουμε με τη βοήθεια κάποιου ειδικού οδοντιάτρου το ποιά είναι τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση στο χαμόγελό μας και να τα ιεραρχήσουμε. Γενικά, οι άνθρωποι που μας παρατηρούν βλέπουν εύκολα τα σκούρα δόντια, ένα δόντι που είναι διαφορετικού χρώματος από τα διπλανά του, ένα δόντι που λείπει, δόντια που είναι στραβά και δόντια που έχουν κενά μεταξύ τους. Για όλα αυτά τα προβλήματα, η ιδανική λύση μπορεί να είναι οι όψεις πορσελάνης, τα εμφυτεύματα ή οι ολοκεραμικές στεφάνες. Πρέπει να σκεφτόμαστε όμως ότι υπάρχουν και εναλλακτικές λύσεις, όπως και ότι μικρότερες παρεμβάσεις μπορεί να δώσουν στο μεγαλύτερο βαθμό το αποτέλεσμα που χρειαζόμαστε, αν και όχι πλήρως.
Η λεύκανση των δοντιών μπορεί να κάνει ένα χαμόγελο πιο λαμπερό με σχετικά χαμηλό κόστος. Η συγκόλληση συνθέτων ρητινών (Bonding) στα δόντια μπορεί να αλλάξει δραματικά την εμφάνιση των δοντιών. Το Bonding προσφέρει μικρότερη αντοχή και μικρότερη μακροβιότητα από τις όψεις πορσελάνης, αλλά με ένα μικρό τμήμα μόνο του κόστους, ίσως μόλις το ένα τέταρτο αυτού. Επίσης, μια μικρότερη παρέμβαση, για παράδειγμα, 1, 2 ή 4 όψεις πορσελάνης αντί για 10 ή 20, μπορούν να λύσουν το κύριο πρόβλημα του χαμόγελου και να αναβληθεί για το μέλλον η τελειοποίησή του. Αυτό που τονίζουμε με τα παραπάνω είναι ότι μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην αισθητική του χαμόγελού μας.
Βέβαια, βασικότατος παράγοντας είναι να έχουμε εμπιστοσύνη στον οδοντίατρό μας, ο οποίος θα πρέπει να μας δώσει όλες τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν για το χαμόγελό μας. Και τέλος, να σκεφτόμαστε ότι πολλές φορές ισχύει ότι το φθηνό βγαίνει τελικά πιο ακριβό, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει πως ότι είναι ακριβό είναι και καλύτερο!
Επιστροφή στα σχολεία και στοματική υγεία
Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να επηρεάσουν την εικόνα του παιδιού στους άλλους αλλά και την αυτοπεποίθησή του. Τι φοράει, τι τρώει, πως μιλάει, ο τρόπος ζωής του και οι δραστηριότητές του, όλα παίζουν ρόλο στη θέση που αποκτά στην μικρή κοινωνία του σχολείου. Σίγουρα, η στοματική υγεία και αισθητική παίζει έναν επίσης σημαντικό ρόλο στην υγεία του παιδιού αλλά και στην σχολική ζωή του ειδικότερα. Παιδιά με δύσοσμη αναπνοή ή με βρόμικα ή χαλασμένα δόντια στην πρόσθια περιοχή γίνονται πολλές φορές αντικείμενο αρνητικών σχολίων ή και κοροϊδίας από τους συμμαθητές τους αλλά και από τους μεγάλους, που φαίνεται ότι τους δίνουν λιγότερη προσοχή και επιβραβεύσεις. Σύμφωνα με ευρήματα μίας πρόσφατης έρευνας που εκπόνησε η Οδοντιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια, οι οδοντικές νόσοι και κυρίως η τερηδόνα, φαίνεται ότι οδηγούν σε χαμηλότερους βαθμούς στο σχολείο και σε λιγότερες ακαδημαϊκές επιτυχίες.
Κατά την διάρκεια της μελέτης, οι Αμερικάνοι ειδικοί εξέτασαν στοιχεία από 1500 παιδιά του δημοτικού και του γυμνασίου, που ζούσαν στην περιοχή του Los Angeles, πολλά από τα οποία ανήκαν σε χαμηλότερες οικονομικοκοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Αναλύθηκαν πολλές παράμετροι και βρέθηκαν οι στατιστικές τάσεις. Τα παιδιά με κακή στοματική υγεία είχαν χειρότερες επιδόσεις στην τάξη, μικρότερους βαθμούς στους ελέγχους και άλλα αρνητικά σχολικά στοιχεία. Τελικά, βρέθηκε ότι το 73% των παιδιών που είχαν χαμηλές ακαδημαϊκές επιτυχίες και κακές επιδόσεις στο σχολείο, είχαν από μέτριας έως μεγάλης βαρύτητας οδοντικά προβλήματα, κυρίως τερηδονικές κοιλότητες (χαλασμένα δόντια). Τέλος, οι ερευνητές καταλήγουν ότι τα παιδιά που υποφέρουν από πονόδοντο και έχουν άπλυτα δόντια, έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να λάβουν χαμηλότερους βαθμούς στο σχολείο, σε συγκρίση με παιδιά που δεν έχουν τέτοια προβλήματα.
Στη μελέτη αναφέρεται επίσης ότι τα παιδιά του δημοτικού χάνουν κατά μέσο όρο 6 σχολικές μέρες το χρόνο, ενώ τα παιδιά του γυμνασίου χάνουν 2,6. Οι 2,1 από τις 6 ημέρες για τους μαθητές του δημοτικού χάνονται λόγω οδοντικών προβλημάτων, ενώ για τον ίδιο λόγο χάνονται οι 2,3 από τις 2,6 μέρες των παιδιών του γυμνασίου.
Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι η καλή στοματική υγεία των παιδιών μας είναι άμεσα συνδεδεμένη όχι μόνο με την γενικότερη υγεία και την αισθητική τους, αλλά και με τις επιδόσεις τους στο σχολείο. Πρέπει λοιπόν να ασκείται καλή στοματική υγιεινή, να επισκέπτονται τον οδοντίατρο 2 φορές το χρόνο και να προσέχουμε τη διατροφή τους.
Φιλί: Επηρεάζει τη στοματική μας υγεία;
Το φιλί είναι ένα μέσον έκφρασης των συναισθημάτων μας προς κάποιον, είτε είναι ένας αγαπημένος φίλος, είτε ένα μέλος της οικογένειάς μας είτε ο σύντροφός μας. Ποιές είναι όμως οι επιπτώσεις του φιλιού στην στοματική αλλά και την γενικότερη υγεία μας; Στην ιατρική και την οδοντιατρική επιστήμη είναι γνωστό ότι υπάρχουν ευεργετικές δράσεις από το φιλί, αλλά και η πιθανότητα μετάδοσης κάποιων μικροβίων και ιών που προκαλούν ασθένειες.
Το σάλιο ξεπλένει το στόμα και βοηθά στην απομάκρυνση υπολειμμάτων τροφών. Έχει επίσης αντιμικροβιακές ιδιότητες και ο ρόλος του είναι σημαντικός, εκτός από τη διαδικασία της πέψης και στην στοματική μας υγεία. Τα μικρόβια όμως που υπάρχουν στο σάλιο, μπορούν να μεταδοθούν με το φιλί, κάποια πιο εύκολα και κάποια δύσκολα. Το πόσο υγιές και καθαρό είναι το στόμα μας παίζει σαφώς ρόλο στο τι μπορεί να μεταδοθεί όταν θα φιλήσουμε κάποιον. Κάποια μικρόβια, μπορούν να μεταδοθούν ακόμη και με το κοινωνικό φιλί, στο μάγουλο ή και το χέρι.
Ιοί που μεταδίδονται με το φιλί: Μολύνσεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος όπως το κοινό κρυολόγημα μπορούν εύκολα να μεταδοθούν με το φιλί. Μάλιστα, αρκεί και η επαφή με σταγονίδια που περιέχουν τον ιό για να γίνει η μετάδοση, όπως γίνεται όταν το άτομο που νοσεί φταρνιστεί ή αν πιάσει με το χέρι του τη μύτη του και μετά μας κάνει χειραψία και εμείς πιάσουμε τη δική μας μύτη ή το στόμα στη συνέχεια. Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, που είναι γνωστή και ως ασθένεια του φιλιού, προκαλείται από τον ιό Epstein-Barr και μεταδίδεται εύκολα με το φιλί. Μετάδοση των ιών δε σημαίνει βέβαια ότι θα νοσήσουμε. Αυτό εξαρτάται εν πολλοίς από την κατάσταση της άμυνας του οργανισμού μας, οπότε η συμβουλή μας είναι να προσέχετε την υγεία σας, να τρέφεστε σωστά, με πολλά φρούτα και λαχανικά και να τηρείτε άριστη προσωπική υγιεινή.
Μετάδοση σημαντικότερων παθήσεων: Ο ιός του έρπη (στην πραγματικότητα είναι 8 ιοί της ίδιας ομάδας) προκαλεί την ανεμοβλογιά στα παιδιά και τον έρπητα ζωστήρα στους ενήλικους. Ο ιός του απλού έρπη, που προκαλεί τον επιχείλιο έρπη, μεταδίδεται επίσης, με άμεση επαφή με τον ιό κατά τη διάρκεια του φιλιού. Η περίοδος που μεταδίδεται πιο εύκολα ο ιός του έρπη είναι πριν και τις πρώτες ημέρες που βγαίνει η φυσαλίδα στο χείλος, αλλά μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και αφού η φυσαλίδα έχει επουλωθεί.
Υπό κάποιες συνθήκες, ο ιός της ηπατίτιδας Β μπορεί να μεταδοθεί με το φιλί. Μόλυνση με αυτόν τον ιό θα γίνει εάν ματώνουν τα ούλα του πάσχοντος (ή φορέα του ιού) και μολυσμένο αίμα έρθει σε άμεση επαφή με την κυκλοφορία του αίματος του άλλου ατόμου, μέσω κάποιας πληγής στα ούλα, τη γλώσσα ή τους βλεννογόνους του στόματος. Ο ιός των θηλωμάτων του ανθρώπου που σχετίζεται άμεσα και με τον καρκίνο του λάρυγγα, μπορεί επίσης να μεταδοθεί με το φιλί, ιδιαίτερα αν υπάρχουν ανοικτές πληγές. Εάν υπάρχουν λοιπόν έλκη, πληγές από τραύματα κ.λπ μέσα ή γύρω από το στόμα, είναι πιθανότερο να κολλήσουμε κάποια σοβαρότερη ασθένεια με το φιλί.
Μικρόβια που προκαλούν σοβαρές παθήσεις επίσης μπορούν να μεταδοθούν με το φιλί, όπως είναι ο μηνιγγιτιδόκοκκος.
Είναι μεγάλης σημασίας να γνωρίζουμε ότι μετάδοση των ιών μπορεί να γίνει και σταυροειδώς. Για παράδειγμα, εάν ένα άτομο με επιχείλιο έρπη πίνει από ένα καλαμάκι και πιεί και κάποιος άλλος από το ίδιο καλαμάκι, μπορεί να κολλήσει τον ιό που έχει μείνει σε αυτό. Δεν δοκιμάζουμε λοιπόν ποτέ από το ποτό κάποιου άλλου.
Σημειώνουμε ότι ο ιός HIV που προκαλεί το AIDS, δεν μεταδίδεται με το φιλί.
Οδοντιατρικές παθήσεις που μεταδίδονται με το φιλί: Τα μικρόβια που προκαλούν περιοδοντική νόσο μεταδίδονται και αυτά μέσω του σάλιου. Γι’ αυτό το λόγο, η Αμερικάνικη Ακαδημία Περιοδοντολογίας προτείνει, εάν ένα μέλος της οικογένειας πάσχει από περιοδοντική νόσο, να εξετάζονται και τα υπόλοιπα μέλη. Επίσης, τα μικρόβια που προκαλούν τερηδόνα δεν ανευρίσκονται σε βρέφη και αυτό μπορεί να δείχνει ότι γίνεται μετάδοση από τον περίγυρο του παιδιού, ακόμη και με ένα απλό φιλί, ιδίως αν αυτό δοθεί στα χείλη.
Τα παθιασμένα φιλιά είναι καλά για την υγεία: Έχουν γίνει έρευνες που δείχνουν ότι τα έντονα φιλιά προσφέρουν και οφέλη στην υγεία! Σε ένα υγιές στόμα, το σάλιο περιέχει ουσίες που καταπολεμούν τα μικρόβια, τους ιούς και τους μύκητες. Το παθιασμένο φιλί αυξάνει τη ροή του σάλιου που βοηθά στην προστασία του στόματος.
Περίπου το 80% των μικροβίων που υπάρχουν στο στόμα είναι κοινά για όλους τους ανθρώπους και το 20% ανήκουν μόνο στο δικό σας στόμα. Η ανταλλαγή μικροβίων κατά τη διάρκεια ενός έντονου φιλιού ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σας σύστημα που παράγει αντισώματα στα ξένα μικρόβια, κάτι που ενισχύει την αντίσταση που έχετε στις μολύνσεις.
Προληπτικά μέτρα κατά το φιλί: Υπάρχουν διάφορα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο να μεταδώσετε ή να κολλήσετε κάποια μόλυνση όταν φιλάτε κάποιον.
- Αποφύγετε να φιλήσετε κάποιον όταν αυτός είναι άρρωστος.
- Αποφύγετε να φιλήσετε κάποιον όταν εσείς ή αυτός έχετε φυσαλίδες, έλκη, ή ανοιχτές πληγές μέσα ή γύρω από το στόμα.
- Διατηρείτε καλή στοματική υγεία, επισκέπτεστε τον οδοντίατρό σας τακτικά, βουρτσίζετε τα δόντια σας και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα.
- Μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με προληπτικούς εμβολιασμούς. Το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β, της ανεμοβλογιάς και πολλά άλλα, είναι διαθέσιμα για να προστατευτείτε από αυτές τις λοιμώξεις.
Μην αφήνετε τους δυνητικούς κινδύνους να σας αποτρέψουν από το να φιλήσετε κάποιον. Απλά, βεβαιωθείτε ότι ασκείτε καλή στοματική υγιεινή πριν το κάνετε, κάτι που θα το εκτιμήσουν ιδιαίτερα οι αγαπημένοι σας.
Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 4
Πως μπορώ να προστατευθώ από την ακτινοβολία;
Η ακτινοβολία που λαμβάνεται από το περιβάλλον δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί. Για να μειωθεί η ακτινοβόληση από ιατρικές πηγές, χρειάζεται να γίνεται ορθολογική χρήση των διαγνωστικών εξεταστικών μέσων. Μη διστάζετε να ρωτάτε το γιατρό σας, ο οποίος πρέπει πάντα να σταθμίζει τους κινδύνους σε σχέση με τα οφέλη και να προτείνει οποιαδήποτε εξέταση περιλαμβάνει ακτινοβόληση. Η περιοχή του σώματός σας που δεν ακτινοβολείται κατά τη διάρκεια μίας εξέτασης πρέπει να καλύπτεται από κάποιο μολύβδινο κάλυμμα. Όταν για παράδειγμα λαμβάνεται μια οδοντιατρική ακτινογραφία, ο ασθενής πρέπει να φορά μια ποδιά μολύβδου με περιλαίμιο για να προστατεύεται όλο το σώμα του, μέχρι και τον ευαίσθητο στην ακτινοβολία θυρεοειδή, παρά την ελάχιστη δόση που απαιτείται για αυτού του τύπου τις ακτινογραφίες. Μη διστάζετε σε καμία περίπτωση να ζητήσετε μια τέτοιου τύπου προστασία, αποτελεί υποχρέωση του γιατρού ή του χειριστή του ακτινολογικού μηχανήματος να σας την παρέχει.
Συνολικά, πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι οι κίνδυνοι από την ακτινοβολία των ιατρικών εξετάσεων είναι ελάχιστοι σε σχέση με τα οφέλη, οπότε δε θα πρέπει να διστάζει ο ασθενής να κάνει την εξέταση, όταν αυτή ενδείκνυται ιατρικά.
Τι ισχύει για ανθρώπους που ακτινοβολούνται στην εργασία τους;
Η επαγγελματική έκθεση στην ακτινοβολία γίνεται σε επαγγελμάτα όπως των χειριστών και των συντηρητών ακτινολογικών μηχανημάτων, ανθρώπων που εργάζονται σε πυρηνικά εργοστάσια κ.λπ. Αυτοί οι εργαζόμενοι πρέπει πάντα να φοράνε ειδικούς δείκτες ακτινοβόλησης, που παρουσιάζουν το ποσόν της ακτινοβολίας που έχουν δεχτεί. Το όριο είναι τα 50mSv τον χρόνο, τη στιγμή που ο μέσος όρος που στην πραγματικότητα εκτίθενται να είναι τα 2-5 mSv τον χρόνο. Οι έγκυες εργαζόμενες επιτρέπεται να εκτίθενται σε 5 mSv κατά τη διάρκεια της κύησης.
Τελικά είναι ασφαλές να γίνεται λήψη οδοντιατρικών ακτινογραφιών;
Οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες ακτινοβολούν ελάχιστα τον ασθενή. 4 οδοντιατρικές Bitewings ακτινοβολούν λιγότερο από την ακτινοβολία που δέχεται κάποιος σε μια μόνο ημέρα από το περιβάλλον. Με άλλα λόγια, ακτινοβολούν το ίδιο με μια αεροπορική πτήση 1-2 ωρών. Η Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία, προτείνει ως διαδικασία ρουτίνας, προληπτικά, σε ασθενείς που δεν έχουν κανένα οδοντικό πρόβλημα, τη λήψη 4 οδοντιατρικών Bitewings κάθε δύο χρόνια για διανγωστικούς/προληπτικούς λόγους. Επιπρόσθετα, η χρήση ποδιάς μολύβδου κατά τη λήψη των ακτινογραφιών γίνεται ευρέως, οπότε η προστασία από αυτή την ελάχιστη δόση ακτινοβολίας είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Καταληκτικά, θεωρούμε ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να διστάζουν καθόλου για οποιαδήποτε οδοντιατρική ακτινογραφική εξέταση, όταν βέβαια αυτή ενδείκνυται για να γίνει σωστή διάγνωση.
Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 3
Πως θα μπορούσε να συγκριθεί ο κίνδυνος από την ακτινοβολία των ακτινογραφιών με τον κίνδυνο από την ακτινοβολία του περιβάλλοντος;
Η φυσική ακτινοβόληση που δέχεται κάποιος από το περιβάλλον είναι 3.1 mSv (milliSievert) τον χρόνο, ανάλογα με την περιοχή και το υψόμετρο που ζει. Επιπρόσθετα, ο μέσος όρος έκθεσης από ιατρικές πηγές (κυρίως αξονικές τομογραφίες), είναι 3 mSv το χρόνο.Φυσικά, επειδή δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι αξονικές τομογραφίες, κάποιοι δε δέχονται καμία ακτινοβόληση από ιατρικές πηγές και κάποιοι άλλοι δέχονται σημαντικά μεγαλύτερη. Πριν από 20 χρόνια, όταν οι αξονικές τομογραφίες δεν ήταν ακόμη διαδεδομένες, ο μέσος Αμερικάνος δεχόταν 3,6 mSv συνολικής ακτινοβόλησης το χρόνο, σε αντίθεση με τα 6,2 που δέχεται σήμερα.
Για να γίνει κάποια σύγκριση, μια αξονική τομογραφία θώρακος, ακτινοβολεί με 7 mSv, ενώ μια απλή ακτινογραφία θώρακος, με 0,1 mSv. 4 οδοντιατρικές ακτινογραφίες Bitewings, ακτινοβολούν με 0,005 mSv. Με άλλα λόγια, θα έπρεπε κάποιος να κάνει 5.600 οδοντιατρικές ακτινογραφίες για να ακτινοβοληθεί όσο με μια μόνο αξονική τομογραφία θώρακος!
Ποιά η δόση της ακτινοβόλησης που γίνεται κατά τη διάρκεια αεροπορικών ταξιδιών;
Σε ένα 7ωρο αεροπορικό ταξίδι, όπως περίπου από την Αθήνα στη Νέα Υόρκη, οι επιβάτες εκτίθενται σε 0,02 mSv ακτινοβολίας. Χρειάζονται δηλαδή 5 τέτοια ταξίδια για να εκτεθεί κάποιος σε ακτινοβολία ίση με μια απλή ακτινογραφία θώρακος. Ή, ένα τέτοιο ταξίδι ισοδυναμεί με 16 οδοντιατρικές αντικογραφίες. Οι πιλότοι εκτίθενται ετησίως σε ένα μέσο όρο ακτινοβολίας 2,2 mSv, όσο περίπου λαμβάνεται από μια αξονική τομογραφία εγκεφάλου.
Τα μηχανήματα που ελέγχουν τους επιβάτες στα αεροδρόμια για λόγους ασφαλείας, ανάλογα με τον τύπο τους, μπορεί να χρησιμοποιούν ιοντίζουσα ακτινοβολία ή ραδιοκύματα. Αυτά που ακτινοβολούν, δίνουν δόση ίση με 0,0001 mSv, χρειάζονται δηλαδή 80 περάσματα για να δεχθεί κάποιος την ακτινοβολία που δέχεται από το περιβάλλον σε μια ημέρα.
Τα κινητά τηλέφωνα προκαλούν καρκίνο;
Οι ερευνητικές εργασίες που έχουν γίνει, δεν δείχνουν κάποια συσχέτιση της χρήσης κινητών τηλεφώνων με τον καρκίνο του εγκεφάλου. Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ενέργεια ραδιοκυμάτων, που είναι μια μορφή μη ιοντίζουσας ακτινοβολίας, διαφορετικής δηλαδή από αυτή που χρησιμοποιείται στις ακτινογραφίες. Επίσης, παρά την εξαρετική διάδοση παγκοσμίως στη χρήση κινητών τηλεφώνων τα τελευταία 30 χρόνια, τα περιστατικά καρκίνων του εγκεφάλου δεν έχουν αυξηθεί στατιστικά.
Παρ’ όλ’ αυτά, καλό είναι να θεωρούμε τη χρήση των κινητών τηλεφώνων ως δυνητικά καρκινογόνο, και να τα χρησιμοποιούμε όσο γίνεται λιγότερο και κατά προτίμηση με ενσύρματα ακουστικά. Εδώ, καλό είναι να σημειωθεί ότι τα ασύρματα τηλέφωνα που έχουμε όλοι στα σπίτια μας, ακτινοβολούν συνήθως πολύ περισσότερο από τα κινητά.
Τι συμβαίνει με τα πυρηνικά ατυχήματα και τα πυρηνικά όπλα;
Οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο του Τσερνομπίλ κατά τη διάρκεια του πυρηνικού ατυχήματος, που ήταν ένα από τα πιο σοβαρά στην ιστορία, δέχτηκαν δόση ακτινοβολίας ίση με 16 Sv, δηλαδή 16.000 mSv. Αλλιώς, ήταν σαν να έκαναν 2.285 αξονικές τομογραφίες σε λίγες μόνο ώρες, ή σα να έκαναν 160.000 ακτινογραφίες θώρακος ή 128.000.000 οδοντιατρικές ακτινογραφίες! Αυτοί που ήταν δίπλα στον αντιδραστήρα τη στιγμή του ατυχήματος, δέχτηκαν δόση ίση με 50 Sv (50.000 mSv) και πέθαναν ακαριαία.
Οι ατομικές βόμβες που έπεσαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι ακτινοβόλησαν τους κατοίκους αυτών των πόλεων με δόση περίπου ίση με 150 Sv ή 150.000 mSv, 10πλάσια δηλαδή από τους εργάτες του Τσερνομπίλ.
Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 2
Τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο από την ακτινοβολία των ακτινογραφιών;
Ναι. Φαίνεται ότι τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο απ’ ότι οι ενήλικες από την έκθεση στην ακτινοβολία. Υπάρχουν δύο θεωρίες γι’ αυτό. Σύμφωνα με την πρώτη, τα κύτταρα που αναπτύσσονται ταχύτερα, όπως αυτά των παιδιών, μπορεί να πάθουν ευκολότερα κάποια βλάβη από την ιοντίζουσα ακτινοβολία. Κατά τη δεύτερη, τα παιδιά που έχουν μπροστά τους περισσότερα χρόνια ζωής, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν κάποιον καρκίνο σχετιζόμενο με την ακτινοβολία απ’ ότι κάποιος που εκτίθεται σε αυτήν σε μεγαλύτερη ηλικία. Γι’ αυτό, η χρήση προστατευτικής ποδιάς από μόλυβδο και οι μέθοδοι χαμηλότερης ακτινοβόλησης είναι σημαντικότερες στα παιδιά.
Οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τους άντρες;
Γενικά, οι γυναίκες κινδυνεύουν ελαφρά περισσότερο από τους άντρες, όταν έχουν εκτεθεί στην ίδια δόση ακτινοβολίας. Τα στοιχεία αυτά είναι στατιστικά, από ανθρώπους που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία από ατομικές βόμβες, πυρηνικά ατυχήματα ή κατά την πρώτη περίοδο ανακάλυψης των ακτίνων χ. Η εμφάνιση καρκίνου σε άντρες και γυναίκες γενικότερα εμφανίζει διαφορετικά ποσοστά.
Είμαι έγκυος. Ποιό είναι το ρίσκο για το έμβρυο;
Όπως και για τις εκτιμήσεις που γίνονται για τους ενηλίκους και τα παιδιά, οι κίνδυνοι για τα έμβρυα δεν μπορούν να εκτιμηθούν καλά, αν και λαμβάνονται σοβαρότατα υπ’ όψιν. Ξέρουμε ότι τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο από τους ενήλικες, οπότε υποθέτουμε ότι και τα έμβρυα κνδυνεύουν περισσότερο από αυτούς. Εάν είστε έγκυος, πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας και τους χειριστές των μηχανημάτων που θα κάνουν την εξέτασή σας. Εάν είστε στο πρώτο τρίμηνο της κύησης, μπορεί να αναβληθεί η εξέταση, ή να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές εξετάσεις που δεν ακτινοβολούν, όπως είναι η μαγνητική τομογραφία ή ο υπέρηχος.
Εάν οι ακτινογραφίες αυξάνουν τον κίνδυνο να πάθω καρκίνο, γιατί πρέπει να κάνω εξετάσεις ρουτίνας, όπως η μαστογραφία και οι οδοντιατρικές Bitewings;
Εξετάζοντας προσεκτικά τους κινδύνους και τις ωφέλειες από τις διαγνωστικές εξετάσεις όπως η μαστογραφία ή οι οδοντιατρικές Bitewings, φαίνεται ότι οι ωφέλειες είναι μακράν περισσότερες από τα ρίσκα. Οι μαστογραφίες για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι μειώνουν τις πιθανότητες να πεθάνει κάποια γυναίκα από καρκίνο του μαστού κατά 30%. Μιλώντας απλά δηλαδή, οι μαστογραφίες σώζουν ζωές. Έτσι, η ιατρική επιστήμη σήμερα, προτείνει να γίνονται ετήσιες μαστογραφίες σε όλες τις γυναίκες πάνω από 40 ετών. Από την άλλη πλευρά, το ρίσκο να πάθει κανείς καρίνο λόγω της ακτινοβολίας της μαστογραφίας είναι απειροελάχιστο και θεωρείται σχεδόν μηδενικό. Οι οδοντιατρικές Bitewings ακτινοβολούν τόσο ελάχιστα τον ασθενή, που είναι και πάλι μηδενικό ουσιαστικά το ρίσκο, σε σχέση με τις ωφέλειες που έχει κανείς στην στοματική του υγεία.
Οι μαγνητικές τομογραφίες και ο υπέρηχος ακτινοβολούν; Υπάρχει κάποια σχέση αυτών με τον καρκίνο;
Οι μαγνητικοί τομογράφοι χρησιμοποιούν ισχυρά μαγνητικά πεδία και ραδιοκύματα για να ληφθούν εικόνες. Αυτά δεν φαίνεται να έχουν κάποια σχέση με τον καρκίνο. Ο υπέρηχος χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να ληφθούν εικόνες. Με αυτές τις μεθόδους δεν υπάρχει καμία έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία.
Στο επόμενο σημείωμα, θα ασχοληθούμε με τις άλλες πηγές ακτινοβόλησης, όπως είναι το περιβάλλον, οι ανιχνευτές μετάλλων στα αεροδρόμια και τα κινητά τηλέφωνα, και θα κάνουμε συγκρίσεις με την ακτινοβόληση που δέχεται κάποιος από τις διαγνωστικές ακτινογραφίες.
Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 1
Η ακτινοβολία μπορεί να περιγραφεί ως η ενέργεια που μετακινείται στον χώρο. Μπορεί να πάρει πολλές μορφές, όπως είναι το ορατό φως, τα μικροκύματα, τα ραδιοκύματα και οι ακτίνες Χ. Στο σημερινό σημείωμα θα ασχοληθούμε με την ακτινοβολία υψηλής ενέργειας ή ιοντίζουσα ακτινοβολία, που περιλαμβάνει και τις ιατρικές και οδοντιατρικές ακτινογραφίες. Ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές βλάβες σε ζώντες οργανισμούς.
Η ακτινοβολία βρίσκεται παντού γύρω μας και οι κύριες πηγές ιοντίζουσας ακτινοβολίας είναι δύο: Η ακτινοβολία από το περιβάλλον (κυρίως από τον ήλιο αλλά και τη γη και η ακτινοβολία στην οποία εκτίθεται ο πληθυσμός για ιατρικούς λόγους. Η φυσική ακτινοβολία που δεχόμαστε από το περιβάλλον ισούται με 3,1mSv το χρόνο, ανάλογα με το που ζει κανείς. Σε ότι αφορά τις ακτινογραφίες, η κύρια ποσότητα της ακτινοβόλησης γίνεται με τις αξονικές τομογραφίες.
Όταν οι ακτίνες Χ ή οποιαδήποτε ιοντίζουσα ακτινοβολία περνάει μέσα από το ανθρώπινο σώμα, απελευθερώνονται ηλεκτρόνια από τα άτομα, αφήνοντας θετικά φορτισμένα ιόντα. Αυτά τα ιόντα (αλλιώς λέγονται ελεύθερες ρίζες), μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA. Εάν γίνει βλάβη στο DNA, υπάρχουν τρεις πιθανότητες:
- Τα κύτταρα πεθαίνουν (μόνο σε πάρα πολύ υψηλές δόσεις ακτινοβολίας)
- Τα κύτταρα επανορθώνονται τέλεια χωρίς κανένα πρόβλημα (αυτό που συνήθως συμβαίνει)
- Τα κύτταρα επανορθώνονται με λάθη (σπάνιο). Εάν συμβεί αυτό το τελευταίο σενάριο, τα κύτταρα μπορεί να συμπεριφερθούν ανώμαλα και να προκληθεί καρκίνος.
Μια εύλογη ερώτηση θα ήταν πως είναι δυνατόν η ακτινοβολία που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, να χρησιμοποιείται ταυτόχρονα και για τη θεραπεία του καρκίνου. Πώς γίνεται αυτό, από τη στιγμή που θεραπεύει τον καρκίνο να μπορεί να είναι και υπεύθυνη γι’ αυτόν;
Υπάρχει ολόκληρος κλάδος της ιατρικής, η ογκολογική ακτινολογία – ακτινοθεραπεία που ασχολείται με τη θεραπεία του καρκίνου. Οι δόσεις που χορηγούνται για τις ακτινοθεραπείες (θεραπεία του καρκίνου) είναι δραματικά μεγαλύτερες από τις δόσεις που χρησιμοποιούνται για τις ακτινογραφίες. Αυτές οι υψηλές δόσεις, που χορηγούνται στοχευμένα, προκαλούν τον θάνατο κυττάρων, ιδίως όμως αυτών των κυττάρων που αναπτύσσονται πιο γρήγορα, όπως είναι τα καρικινικά κύτταρα, τα μαλλιά και τα κύτταρα του γαστρεντερικού συστήματος. Δεν υπάρχουν έρευνες που να συνδέουν τις ιατρικές ή τις οδοντιατρικές ακτινογραφίες με τον καρκίνο, γιατί οι δόσεις για τις διαγνωστικές εξετάσεις είναι πολύ μικρές και θα απαιτούνταν τεράστιος αριθμός ασθενών με παρακολούθηση για πολλές δεκαετίες για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.
Η μικρή δόση της ακτινοβολίας από τις ακτινογραφίες, δεν σκοτώνει τα κύτταρα και δεν επηρεάζει τους καρκινικούς όγκους. Αυξάνει όμως το ρίσκο κάποιος να αναπτύξει καρκίνο, ακόμη και δεκαετίες μετά την ακτινοβόληση. Η επιστήμη θεωρεί ότι το ελάχιστο ρίσκο να αναπτύξει κάποιος καρκίνο μετά από δεκαετίες είναι υποδεέστερο από το διαγνωστικό όφελος που προσφέρουν οι ακτινογραφίες.
Ασχέτως έκθεσης στην ακτινοβολία, ο κίνδυνος να εμφανίσει ένας άνθρωπος κάποια επιθετική μορφή καρκίνου είναι 37,5% για τις γυναίκες και 44,9% για τους άνδρες. Αυτό είναι μια απλή στατιστική και επ’ ουδενί δεν σημαίνει κάτι για τον καθένα από εμάς. Η στατιστική αυτή γίνεται για όλους, και δεν λαμβάνει υπ’ όψιν το πως επηρεάζεται η εμφάνιση καρκίνου από παράγοντες όπως το κάπνισμα, η δίαιτα, το είδος της εργασίας κ.λπ.) Οι περισσότεροι καρκίνοι εμφανίζονται σε μεγάλη ηλικία και οι πιθανότητες να πεθάνει κάποιος από καρκίνο είναι 25%.
Στο επόμενο σημείωμα, θα δούμε και άλλες πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους αλλά και τα οφέλη της ακτινοβολίας, έτσι ώστε τελικά να καταλήξουμε στο αν η ακτινοβολία που δεχόμαστε για ιατρικές ή οδοντιατρικές εξετάσεις αποτελεί ένα πραγματικό πρόβλημα. Θα δούμε το γιατί τα παιδιά και οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο, ποιό είναι το πρόβλημα με την ακτινοβόληση κατά τη διάρκεια της κύησης και γιατί πρέπει να κάνουμε διαγνωστικές ακτινογραφίες ρουτίνας όπως είναι οι μαστογραφίες και οι οδοντιατρικές Bitewings.
Οδοντιατρικές Ακτινογραφίες: Πόσο ασφαλείς είναι?
Οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες είναι ένα χρήσιμο διαγνωστικό μέσο που βοηθά τον οδοντίατρο να αναγνωρίσει βλάβες που δεν διακρίνονται από την κλινική εξέταση. Το πόσο συχνά πρέπει να λαμβάνονται ακτινογραφίες εξαρτάται από την κατάσταση της στοματικής υγείας του ατόμου, την ηλικία του, τις πιθανότητες να αναπτύξει κάποια νόσο του στόματος και το αν υπάρχουν σημεία ή συμπτώματα που υποδηλώνουν την πιθανότητα ύπαρξης κάποιου προβλήματος. Για παράδειγμα, κάποιοι που έχουν πολλά σφραγίσματα στο στόμα τους, είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν κάποια τερηδονική αλλοίωση (χάλασμα του δοντιού) από κάποιους άλλους. Ο Οδοντίατρος θα κάνει την κλινική εξέταση, θα λάβει υπ’ όψιν του το ιατρικό και οδοντιατρικό ιστορικό του ασθενή και θα προτείνει εάν και πότε χρειάζονται ακτινογραφίες.
Υπάρχουν διαφόρων ειδών ακτινογραφίες που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική. Οι πιο κοινές είναι οι μικρές ακτινογραφίες που συνήθως λαμβάνονται στο οδοντιατρείο. Αυτές, ανάλογα με την περιοχή των δοντιών που απεικονίζουν, λέγονται περιακροριζικές, όταν δείχνουν ολόκληρο το δόντι με τη ρίζα του και οπισθομυλικής σύγκλεισης (Bitewings), όταν απεικονίζουν το μέρος των δοντιών που βρίσκεται στο στόμα με μέρος της ρίζας. Επίσης, ευρέως χρησιμοποιείται η πανοραμική γναθογραφία, μια ακτινογραφία που δείχνει την άνω και την κάτω γνάθο, ως τη μύτη, τα ιγμόρεια και το πηγούνι. Η πανοραμική ακτινογραφία χρειάζεται σε περιπτώσεις που υπάρχουν πολλά προβλήματα και χρειάζεται να ελεγχθούν πολλές περιοχές του στόματος, όπως επίσης και σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται να γίνει μια καλή απεικόνιση των φρονιμιτών. Η αξονική τομογραφία άνω ή κάτω γνάθου είναι επίσης ένα σύγχρονο διαγνωστικό μέσον σε πολλές περιπτώσεις, όπως όταν χρειάζεται να τοποθετηθούν οδοντικά εμφυτεύματα.Τα σύγχρονα μηχανήματα “κωνικής δέσμης” ακτινοβολούν ελάχιστα τον ασθενή σε σχέση με τους συμβατικούς αξονικούς τομογράφους, με σημαντικά χαμηλότερο κοστος, και προσφέρουν εξαιρετική απεικόνιση των περιοχών που ενδιαφέρουν, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες προβλημάτων κατά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.
Μια ελάχιστη ακτινογραφική εξέταση, κατά τη γνώμη του υπογράφοντος, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει ένα πλήρες check up είναι, πέρα από την ενδελεχή κλινική εξέταση και η λήψη 2 ακτινογραφιών Bitewing (δεξιά και αριστερά) κάθε δύο χρόνια το πολύ, έτσι ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει κάποια τερηδονική αλλοίωση στα σημεία που τα δόντια ακουμπούν μεταξύ τους. Τονίζεται ότι αυτές οι περιοχές δεν μπορούν να ανιχνευθούν κλινικά, κατά την εξέταση από το γιατρό, πριν οι αλλοιώσεις γίνουν πολύ μεγάλες και δημιουργηθούν μεγαλες, ορατές τρύπες στα δόντια. Ανάλογα όμως με το πρόβλημα που πρέπει να διαγνωσθεί, μπορεί να χρειαστούν περισσότερες ακτινογραφίες για να ελεγχθεί η κατάσταση των ούλων ή η πορεία της ανάπτυξης των γνάθων. Πολλές φορές ο οδοντίατρος χρειάζεται ένα πλήρες σετ ακτινογραφιών σε κάποιον νέο ασθενή και για να έχει ένα σημείο βάσης, κάτι δηλαδή με το οποίο θα μπορεί να συγκρίνει μελλοντικά για να διαπιστώσει πιθανές αλλαγές. Εάν τυχόν ο προηγούμενος οδοντίατρός σας έχει ακτινογραφίες από τα δόντια σας, καλό είναι να ζητήσετε αντίγραφα, ή και τις ίδιες τις ακτινογραφίες για να τις δώσετε στον καινούργιο σας γιατρό.
Οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες είναι ασφαλέστατες και η δόση της ακτινοβολίας που λαμβάνεται από αυτές είναι ελάχιστη, Αρκεί να αναφερθεί ότι η ακτινοβολία που λαμβάνεται για 4 ακτινογραφίες τύπου Bitewing είναι 0,005 mSv (mili Sievert), ποσότητα ακτινοβόλησης που λαμβάνεται από το περιβάλλον σε λιγότερες από 24 ώρες. Αυτή η δόση, ισούται με την ακτινοβόληση που δέχεται κάποιος σε μια αεροπορική πτήση μίας ώρας. Μια αξονική τομογραφία θώρακος ακτινοβολεί τον ασθενή με δόση περίπου 7 mSv, ποσότητα ακινοβολίας που ισούται με περίπου 5.000 οδοντιατρικές ακτινογραφίες!
Ακόμη όμως και αυτή η ελάχιστη δόση είναι καλό να λαμβάνεται μόνο όταν υπάρχει λόγος, για να βελτιωθεί η πρόληψη και να γίνει σωστότερη η θεραπεία των ασθενών. Η Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία προτείνει τη λήψη ακτινογραφιών με πλακίδια δείκτη ευαισθησίας Ε ή F ή τη λήψη ψηφιακών ακτινογραφιών με τις οποίες ακινοβολείται κατά 80% λιγότερο ο ασθενής. Απαραίτητο είναι ο ασθενής να φοράει μια ποδιά από μόλυβδο κατά τη διάρκεια της ακτινοβόλησής του, που ελαχιστοποιεί την έκθεση της κοιλιακής χώρας και των γεννητικών οργάνων στην ακτινοβολία. Ένα κολλάρο από μόλυβδο που προστατεύει τον θυρεοειδή, ενσωματωμένο στην ποδιά ή και μόνο του, θεωρείται επίσης απαραίτητο κατά τη λήψη οδοντιατρικών ακτινογραφιών.
Οι ακτινογραφίες είναι ασφαλείς και για τα παιδιά, τα οποία μάλιστα πολλές φορές τις χρειάζονται συχνότερα από τους ενήλικες λόγω της διατροφής που κάνουν και της χειρότερης στοματικής υγιεινής που πολλές φορές ασκούν. Ακτινογραφίες μπορούν να γίνουν και σε έγκυες γυναίκες, καλό όμως είναι να αποφεύγονται στο πρώτο τρίμηνο, εκτός αν υπάρχει κάποια επείγουσα ανάγκη για αυτές. Οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες δεν έχουν απολύτως καμία επίδραση σε γυναίκες που σκοπεύουν να μείνουν έγκυες ή σε μητέρες που θηλάζουν.
Φρούτα και λαχανικά κατά του καρκίνου του στόματος
Το 2011, ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Αμερικάνικης Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας, καταλήγει μετά από εκτενή έρευνα στη βιβλιογραφία, ότι δίαιτα πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, με μειωμένη πρόσληψη κρέατος, αποτελεί ένα βασικό μέτρο πρόληψης του καρκίνου του στόματος. Επίσης, οι συγκεκριμένοι ερευνητές συνιστούν σε όλους τους Οδοντιάτρους, ως μέτρα πρόληψης του καρκίνου να προτείνουν στους ασθενείς τους εκτός από τη διακοπή του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ, την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών.
Τα τελευταία 50 χρόνια έχουν γίνει πάνω από 40 επιδημιολογικές εργασίες σχετικά με τη σχέση της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών και του καρκίνου του στόματος. Τα αποτελέσματα είναι ξεκάθαρα σε όλους τους πληθυσμούς που μελετήθηκαν. Αν και ο μηχανισμός προστασίας από τον καρκίνο του στόματος δεν είναι απολύτως γνωστός, υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για να βγουν κάποια σημαντικά συμπεράσματα. Οι βιταμίνες C και E έχουν αντιοξειδωτική δράση και μειώνουν βλάβες στο DNA, μειώνοντας τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Τα ξινά φρούτα, όπως τα πορτοκάλια και τα λεμόνια επηρεάζουν θετικά την ανανέωση των κυττάρων και βοηθούν στην απομάκρυνση των παλαιών. Φρούτα όπως τα βατόμουρα περιέχουν ελλαγικό οξύ, το οποίο βοηθά στην πρόληψη του καρκίνου του στόματος και λαχανικά όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι και το λάχανο έχουν παρόμοια δράση.
Επίσης, αυξάνονται ταχύτατα οι ενδείξεις και οι μελέτες που καταδεικνύουν ότι τα Ωμέγα – 3 λιπαρά οξέα, τα προβιοτικά και η βιταμίνη D βοηθούν στην πρόληψη της περιοδοντικής νόσου, πέρα από την πρόληψη του καρκίνου.
Αντίθετα, ο κίνδυνος για καρκίνο του στόματος αυξάνεται με την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και ζωικών λιπών. Μια μελέτη που έγινε στο πολιτειακό πανεπιστήμιο της Louisiana το 2008 έδειξε ξεκάθαρα τη σχέση που είχε η κατανάλωση ζωικών προϊόντων με το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα της κεφαλής και του τραχήλου, όπως επίσης και με τον καρκίνο του προστάτη και των ωοθηκών.
Ο ρόλος των Οδοντιάτρων είναι εκτός από τον έλεγχο των μαλακών και των σκληρών ιστών για καρκίνο του στόματος, να δίνουν και τις κατάλληλες οδηγίες διατροφής, ιδίως σε ασθενείς που έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν από καρκίνο του στόματος. Τέτοιοι είναι οι καπνιστές και οι πρώην καπνιστές, οι χρήστες αλκοόλ και αυτοί που έχουν προκαρκινικές καταστάσεις όπως είναι η λευκοπλακία, η ερυθροπλακία και ο ομαλός λειχήνας.
Το Botox μειώνει το τρίξιμο των δοντιών στον ύπνο
Ο βρουξισμός, ή τρίξιμο των δοντιών, είναι η πιο κοινή διαταραχή του ύπνου, που παρουσιάζεται σε πολλούς ανθρώπους που μπορεί ακόμη και να το αγνοούν, όπως σημειώνουν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τέξας. Μέχρι στιγμής, οι μόνες θεραπείες για τον βρουξισμό κατά τον ύπνο είναι οι νάρθηκες νυκτός και τα μυοχαλαρωτικά φάρμακα, οι οποίες μάλιστα αποτελούν συμπτωματικές θεραπείες και όχι αιτιολογικές. Αυτό σημαίνει ότι αντιμετωπίζουν το τρίξιμο των δοντιών και προλαμβάνουν τη φθορά των δοντιών αλλά όχι την αιτία που το προκαλεί, με αποτέλεσμα όταν σταματήσει ο ασθενής να φοράει το νάρθηκα, ή όταν σταματήσει να παίρνει τα φάρμακα, να ξεκινά και πάλι το πρόβλημα.
Δύο έρευνες που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικάνικης Ακαδημίας Νευρολογίας, δείχνουν ότι είναι πιθανό η χρήση ενέσιμου Botox να αντιμετωπίζει το τρίξιμο των δοντιών κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Στην πρώτη έρευνα συμμετείχαν 23 άτομα που ανέφεραν νυκτερινό βρουξισμό με πόνο στην κροταφογναθική άρθρωση. Μετά από καταγραφή του προβλήματος και πλήρη μελέτη του ύπνου των ασθενών, έγιναν ενέσεις είτε με Botox είτε με placebo (δηλαδή με φάρμακο που δεν έχει καμία επίδραση στον ασθενή) στους κροταφίτες και τους μασητήρες μυς. Η επιλογή των ασθενών που πήραν το Botox και αυτών που πήραν το placebo ήταν τυχαία. Μετά από 4 εβδομάδες εκτιμήθηκε η κατάσταση των ασθενών και βρέθηκε ότι αυτοί στους οποίους έγιναν ενέσεις Botox παρουσίασαν μείωση στο τρίξιμο των δοντιών κατά τον ύπνο και στον πόνο που είχαν.
Στην δεύτερη εργασία, οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν επί 8 χρόνια, στα οποία ελάμβαναν κάθε 6 μήνες ενέσεις με Botox και βρέθηκε επίσης ότι ο νυκτερινός βρουξισμός αντιμετωπίστηκε.
Η βοτουλινική τοξίνη (Botox) είναι μια ουσία που αποδυναμώνει και ηρεμεί προσωρινά τους μυς, οπότε το αποτέλεσμα που βρέθηκε στις έρευνες εξηγείται λογικά. Χρειάζονται βέβαια κι άλλες μελέτες, με περισσότερους ασθενείς, έτσι ώστε να αναπτυχθεί το κατάλληλο πρωτόκολλο σχετικά με τη δοσολογία και τα διαστήματα στα οποία πρέπει να χορηγείται το Botox για να υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Από τις πρώτες ενδείξεις που προσφέρει η επιστήμη, φαίνεται ότι το Botox αποτελεί ένα πιθανό βοήθημα στην αντιμετώπιση του τριξίματος των δοντιών κατά τον ύπνο.
Email us 
Folow us 
Like us 
Join us