- Bonding – Όψεις σύνθετης ρητίνης
- Αισθητική Οδοντιατρική
- Δόντια που λείπουν
- Εμφυτεύματα
- Ενδοδοντία – Απονευρώσεις
- Ενημέρωση-Οδηγίες-Συμβουλές
- Ένθετα Πορσελάνης
- Εξαγωγές Δοντιών – Φρονιμίτες
- Λευκά Σφραγίσματα
- Λεύκανση
- Νόσοι του στόματος
- Οδοντιατρική ακτινογραφία
- Ολοκεραμικές στεφάνες και γέφυρες – Ζιρκονία
- Ορθοδοντική
- Όψεις Πορσελάνης
- Παιδοδοντία
- Περιοδοντολογία
- Στοματική Υγιεινή – βούρτσισμα, νήμα κ.λπ.
- Χωρίς κατηγορία
Εισαγωγή στα Οδοντικά Εμφυτεύματα
Οδοντικό Εμφύτευμα
Τα οδοντικά εμφυτεύματα αποτελούν πλέον έναν αποδεκτό και κοινό τρόπο αντικατάστασης κάποιων δοντιών που έχουν χαθεί. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι αποτελούν τον καλύτερο τρόπο αντικατάστασης ελλειπόντων δοντιών, αυτόν που πλησιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο στα φυσικά δόντια που λείπουν.
Μια ακίνητη γέφυρα με δύο στηρίγματα και ένα γεφύρωμα (τεχνητό δόντι)
Στο παρελθόν, ο μόνος τρόπος αντικατάστασης ενός ή περισσοτέρων δοντιών που έλειπαν ήταν οι ακίνητες γέφυρες, οι μερικές και οι ολικές οδοντοστοιχίες. Για να γίνει μια ακίνητη γέφυρα, ο οδοντίατρος πρέπει να τροχίσει τα διπλανά δόντια, εκατέρωθεν του κενού, τα οποία θα λειτουργήσουν ως στηρίγματα για το τεχνητό δόντι που λείπει. Τα διπλανά δόντια δηλαδή καλύπτονται με στεφάνες (θήκες), οι οποίες έχουν κολλημένο ένα τεχνητό δόντι (γεφύρωμα). Όπως εύκολα καταλαβαίνουμε, το τρόχισμα των δοντιών δεν αποτελεί συντηρητική προσέγγιση, καθότι αφαιρείται υγιής οδοντική ουσία που δεν μπορεί να αναγεννηθεί από τον οργανισμό. Οι μερικές και οι ολικές οδοντοστοιχίες είναι κινητές κατασκευές, που αφαιρούνται από τον ασθενή το βράδυ αλλά και για να καθαριστούν και αποκαθιστούν ελλείψεις πολλών ή ακόμα και όλων των δοντιών. Οι μερικές οδοντοστοιχίες είναι γνωστές πολλές φορές από το εμπορικό όνομα του πρώτου κράματος που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή τους, το Vitallium, και οι ολικές είναι οι γνωστές σε όλους μας, μασέλες. Όταν δεν υπάρχουν οπίσθια δόντια στηρίγματα, δεν είναι δυνατόν να τοποθετηθεί μια ακίνητη γέφυρα, και η μόνη διέξοδος πριν από τα εμφυτεύματα ήταν η κινητή μερική οδοντοστοιχία.
Τα οδοντικά εμφυτεύματα, αν και περιλαμβάνουν ένα μικρό χειρουργείο για την τοποθέτησή τους, δεν καταστρέφουν κάποιον υγιή ιστόκαι προσομοιάζουν τη ρίζα του δοντιού που χάθηκε. Εάν τοποθετήσουμε ένα εμφύτευμα και για κάποιο λόγο το αφαιρέσουμε, μετά από λίγο καιρό η περιοχή που τοποθετήθηκε θα έχει επουλωθεί πλήρως, σα να μην είχε τοποθετηθεί ποτέ κάτι εκεί. Συνεπώς, τα
οδοντικά εμφυτεύματα είναι μια σαφώς πιο συντηρητική προσέγγιση, αν και χειρουργική. Επίσης, αν κάποιος ασθενής δε μπορεί να συνηθίσει την εφαρμογή της κινητής οδοντοστοιχίας ή τον αποστρέφει και μόνο η ιδέα ότι θα πρέπει να αφαιρεί τα δόντια του, η μόνη άλλη λύση που διατίθεται είναι η τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Ακόμη και να φοράει όμως κάποιος κινητή οδοντοστοιχία, η τοποθέτηση
μικρού αριθμού εμφυτευμάτων μπορεί να βελτιώσει τη συγκράτηση και τη σταθερότητά της, πράγματα που μπορούν να αλλάξουν ση
μαντικά την ποιότητα ζωής του ανθρώπου, καθότι μπορεί να επανέλθει
στις διατροφικές συνήθειες που είχε με τα φυσικά του δόντια.
Σχηματική αναπαράσταση ελλείποντος κεντρικού τομέα της άνω γνάθου
Κλείνοντας το εισαγωγικό σημείωμα για τα οδοντικά εμφυτεύματα, θα πρέπει να καταλήξουμε στο ότι αυτά αποτελούν πλέον τον καλύτερο τρόπο αντικατάστασης ελλειπόντων δοντιών, είναι πλέον πολύ δοκιμασμένα, και λειτουργούν σε πάρα πολλά στόματα για δεκαετίες με μεγάλα ποσοστά επιτυχίας.
Στο επόμενο σημείωμα θα αναφερθούμε στους λόγους που πρέπει να αντικαθίστανται τα δόντια που έχουν χαθεί και στο πότε πρέπει να προτιμούνται τα οδοντικά εμφυτεύματα σε σχέση με τις άλλες θεραπευτικές επιλογές.
Σχηματικά, μετά την τοποθέτηση ενός οδοντικού εμφυτεύματος και της προσθετικής αποκατάστασης σε αυτό
Τοπική αναισθησία στο οδοντιατρείο
Οι περισσότερες οδοντιατρικές διαδικασίες σήμερα γίνονται με τοπική αναισθησία. Ακόμη και ένα απλό σφράγισμα μπορεί να γίνει τελείως ανώδυνα και εύκολα για τον ασθενή αλλά και τον οδοντίατρο, εάν πρώτα γίνει η κατάλληλη αναισθησία.
Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται για την τοπική αναισθησία είναι από τις λεπτότερες που υπάρχουν στο εμπόριο, αλλά για να μειωθεί όσο γίνεται περισσότερο η ενόχληση από το τσίμπημα, ο οδοντίατρος μπορεί να βάλει πρώτα κάποια αναισθητική πάστα που θα κάνει την διαδικασία ακόμη πιο εύκολη. Ο πόνος και ο φόβος από τη βελόνα συνήθως είναι περισσότερο ψυχολογικός, αλλά ακόμη και έτσι, ας αναλογιστούμε ότι το τσίμπημα διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και στη συνέχεια όλη η διαδικασία γίνεται με απόλυτη άνεση.
Το πιο κοινό αναισθητικό που χρησιμοποιείται για την τοπική αναισθησία στο οδοντιατρείο είναι η λιδοκαΐνη, η επίδραση της οποίας διαρκεί περίπου 2 ώρες και η αρτικαΐνη, η οποία έχει μάλλον ισχυρότερη αναισθητική δράση, σύμφωνα με έρευνες που έχουν δημοσιευθεί. Τα περισσότερα αναισθητικά περιέχουν και αδρεναλίνη, η οποία αυξάνει τη διάρκεια δράσης τους και κάνει επίσης αιμόσταση, σε περιπτώσεις χειρουργικών διαδικασιών. Η αδρεναλίνη πολλές φορές δημιουργεί ταχυκαρδία κατά την έγχυση του τοπικού αναισθητικού, κάτι που μπορεί να είναι πιο έντονο αν το αναισθητικό κατά λάθος εγχυθεί μέσα σε κάποιο αγγείο. Εάν κάποιος ασθενής έχει κάποια καρδιοπάθεια ή είναι υπερτασικός, χορηγείται ειδικό φάρμακο που λέγεται μεπιβακαΐνη και δεν περιέχει αδρεναλίνη. Σε αυτή την περίπτωση όμως η διάρκεια της αναισθησίας είναι μικρότερη και μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί πριν τελειώσει η εργασία που πρέπει να γίνει.
Τα τοπικά αναισθητικά που χρησιμοποιούνται στο οδοντιατρείο είναι ασφαλέστατα. Οι αλλεργικές αντιδράσεις σε αυτά είναι σπανιότατες και όταν συμβαίνουν συνήθως οφείλονται στη μεθυλπαραβένη, ένα συντηρητικό που υπάρχει σε αυτά, όπως και σε πολλά καλλυντικά. Μπορούν άφοβα να χορηγηθούν σε παιδιά, σε έγκυες και σε γυναίκες που θηλάζουν. Για έναν ενήλικο, για να γίνει υπερδοσολογία, πρέπει να χορηγηθούν πάνω από 10 αμπούλες τοπικού αναισθητικού, ποσότητα που είναι σχεδόν αδύνατον να απαιτηθεί.
Τα τοπικά αναισθητικά δεν λειτουργούν πάντα. Εάν για παράδειγμα ένα δόντι είναι μολυσμένο και πονάει πολύ όταν ο ασθενής προσέρχεται στο οδοντιατρείο είναι μάλλον δύσκολο να αναισθητοποιηθεί. Ο οδοντίατρος μπορεί να προσπαθήσει να το μουδιάσει κάνοντας ίσως περισσότερες ενέσεις σε διάφορα σημεία, αλλά σε πολλές περιπτώσεις πρέπει να αντιμετωπιστεί ο οξύς πόνος φαρμακευτικά, επί παραδείγματι με αντιβιοτικά και αναλγητικά και στη συνέχεια να γίνει η θεραπεία για την αντιμετώπιση του αιτίου.
Η τοπική αναισθησία είναι δυσκολότερη στα κάτω δόντια από ότι στα πάνω. Αυτό γίνεται γιατί στα κάτω δόντια πρέπει να αναισθητοποιηθεί ένα μεγάλο νεύρο που λέγεται κάτω φατνιακό νεύρο και μουδιάζει όλη η πλευρά μέχρι το χείλος, πολλές φορές ακόμη και η γλώσσα. Το μούδιασμα των χειλέων και της γλώσσας διαρκεί περίπου 4 – 5 ώρες και ο ασθενής πρέπει να προσέχει για να μη δαγκωθεί κατά λάθος. Καλύτερα λοιπόν να μην φάτε καθόλου όσο είστε μουδιασμένος και αν φάτε, να είναι μικρές ποσότητες φαγητού που να μασούνται από την άλλη πλευρά. Επίσης, η αναισθησία στην κάτω γνάθο αργεί περισσότερο να πιάσει, πολλές φορές χρειάζονται μέχρι και 15 λεπτά αναμονής. Στην άνω γνάθο η αναισθησία δρα αμέσως και χωρίς να προκαλεί το δυσάρεστο αίσθημα την απώλειας της αίσθησης σε μεγάλη περιοχή, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.
Αν και η χορήγηση τοπικής αναισθησίας στον οδοντίατρο δεν είναι ευχάριστη για κανέναν, πρέπει να είμαστε ευτυχείς που υπάρχει!
Μαύρα σφραγίσματα: Πρέπει να αντικατασταθούν?
Σήμερα, σχεδόν όλα τα σφραγίσματα γίνονται από υλικά στο χρώμα των δοντιών, ακόμη και στα οπίσθια δόντια. Αυτά τα σύγχρονα υλικά, που λέγονται σύνθετες ρητίνες, μπορούν να προσφέρουν πολλά οφέλη, όπως είναι το ότι δεν απαιτούν να τροχιστεί άσκοπα το δόντι, πέρα από την αφαίρεση της χαλασμένης οδοντικής ουσίας, ότι συγκολλούνται αποτελεσματικά έτσι ώστε μειώνονται οι πιθανότητες κατάγματος και βέβαια ότι προσφέρουν φυσική αισθητική εμφάνιση.
Πολλοί όμως, έχουν στο στόμα τους παλαιές αποκαταστάσεις από αμάλγαμα, τα ονομαζόμενα «μαύρα σφραγίσματα». Αποτελεί συχνή ερώτηση από τους ασθενείς που μας επισκέπτονται το εάν αυτά θα πρέπει να αντικατασταθούν με λευκά.
Το οδοντιατρικό αμάλγαμα είναι μια μίξη μετάλλων, όπως είναι ο άργυρος, ο χαλκός και ο ψευδάργυρος και άλλα σε μικρότερες ποσότητες σε συνδυασμό με υδράργυρο. Ο υδράργυρος μπορεί να φτάσει και το 50% ενός αμαλγάματος και χρησιμεύει για να δημιουργηθεί ένα μεταλλικό υλικό που στην αρχή είναι μαλακό και μπορεί να τοποθετηθεί σε μια οδοντική κοιλότητα, αλλά στη συνέχεια πήζει και μπορεί να αντέξει τις δυνάμεις που αναπτύσσονται στο στόμα ενός ανθρώπου. Τα οδοντιατρικά αμαλγάματα χρησιμοποιούνται για πάνω από 100 χρόνια από τους οδοντιάτρους και αυτή τη στιγμή, υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 1 δισεκατομμύριο αμαλγάματα που λειτουργούν καθημερινά στα στόματα του πληθυσμού της γης.
Οι λόγοι αντικατάστασης ενός σφραγίσματος από αμάλγαμα είναι τρεις: Το σφράγισμα παρουσιάζει κάποιο χάλασμα, κάταγμα ή άλλο πρόβλημα, ο φόβος για την τοξικότητα του υδραργύρου που περιέχει και η βελτίωση της αισθητικής του δοντιού.
Αποτυχία ενός σφραγίσματος
Ο πιο κοινός λόγος που επιβάλλει την αντικατάσταση ενός σφραγίσματος είναι ο επανατερηδονισμός (να χαλάσει το δόντι εκεί που ενώνεται με το σφράγισμα). Κοινό πρόβλημα επίσης είναι το κάταγμα του σφραγίσματος ή του δοντιού και η αποκόλληση του σφραγίσματος από το δόντι. Σε κάθε περίπτωση, εάν ένα σφράγισμα αμαλγάματος έχει φτάσει στο όριο της ζωής του και παρουσιάζεται κάποιο κλινικό πρόβλημα ή ο ασθενής έχει συμπτώματα (πόνο, ευαισθησία σε θερμικά ερεθίσματα κ.α.), το σφράγισμα πρέπει να αντικατασταθεί.
Τοξικότητα υδραργύρου
Ο υδράργυρος είναι ένα μέταλλο που υπάρχει ευρέως στο περιβάλλον και μπορεί να βρίσκεται σε υγρή ή σε αέρια μορφή, εάν θερμανθεί. Επίσης, ανευρίσκεται σε συνδυασμό με άλλα μέταλλα, υπό τη μορφή αμαλγαμάτων.
Όλοι εκτιθέμεθα στον υδράργυρο από τον αέρα, το πόσιμο νερό, το χώμα και τις τροφές (τα ψάρια για παράδειγμα περιέχουν μεγάλη ποσότητα υδραργύρου, ως αποτέλεσμα της μόλυνσης του περιβάλλοντος). Ο υδράργυρος μπορεί να εναποτεθεί στα όργανα του ανθρώπου και αν αυτό γίνει σε μεγάλο βαθμό, προκαλούνται προβλήματα τοξικότητας, όπως νευρολογικά συμπτώματα, απώλεια μνήμης, πονοκέφαλοι και αίσθημα κόπωσης. Αυτό μπορεί να συμβεί για παράδειγμα σε εργάτες της βιομηχανίας που εκτίθενται σε υδράργυρο και δεν λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.
Η συζήτηση σχετικά με την τοξικότητα του οδοντιατρικού αμαλγάματος γίνεται επειδή έχει αποδειχθεί ότι από τα μαύρα σφραγίσματα απελευθερώνονται ελάχιστες ποσότητες υδραργύρου, όχι μόνο κατά την τοποθέτηση και την αφαίρεσή τους από το στόμα, αλλά και κατά την καθημερινή τους λειτουργία.
Έχει γίνει πάρα πολλή έρευνα σε αυτό το θέμα και η οδοντιατρική επιστήμη έχει καταλήξει ότι μέχρι στιγμής δεν τίθεται θέμα τοξικότητας υδραργύρου από τα οδοντιατρικά αμαλγάματα. Εάν κάποιος έχει μαύρα σφραγίσματα σε όλα τα οπίσθια δόντια του, η ποσότητα του υδραργύρου που απελευθερώνεται στο στόμα του είναι ίση με αυτή που παίρνει αν τρώει μια φορά την εβδομάδα ψάρι.
Αυτή τη στιγμή, όλοι οι μεγάλοι οδοντιατρικοί οργανισμοί δηλώνουν ότι το οδοντιατρικό αμάλγαμα δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου (Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Αμερικάνικος οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων, Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία κ.α.) και θεωρούν ότι αποτελεί ένα ασφαλές εμφρακτικό υλικό για οδοντιατρική χρήση.
Επίσης, δεν υπάρχει καμία έρευνα που να δείχνει ότι το οδοντιατρικό αμάλγαμα προκαλεί νευρολογικές διαταραχές.
Είναι σαφές ότι τα μαύρα σφραγίσματα λοιπόν δεν πρέπει να αντικαθίστανται για λόγους υγείας. Εξάλλου, ο περισσότερος υδράργυρος που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια της ζωής ενός μαύρου σφραγίσματος είναι κατά την αφαίρεσή του.
Αντικατάσταση για Αισθητικούς λόγους.
Είναι βέβαιο ότι κανείς δεν προτιμά να έχει στο στόμα του ένα μαύρο σφράγισμα από ότι ένα λευκό. Επειδή ζούμε σε μια κοινωνία που η αισθητική παίζει σημαντικό ρόλο, θεωρείται από την οδοντιατρική επιστήμη αποδεκτή η αντικατάσταση ενός μαύρου σφραγίσματος με ένα λευκό για αισθητικούς λόγους και μόνο.
Παρ’ όλ’ αυτά, πρέπει κανείς να αναλογίζεται ότι κάθε φορά που ένα σφράγισμα αφαιρείται, η κοιλότητα του δοντιού μεγαλώνει και το νεύρο του δοντιού ερεθίζεται. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, εάν το σφράγισμα που αντικαθίσταται είναι μεγάλο, μπορεί το νέο να μην καλύπτει τόσο καλά τις λειτουργικές απαιτήσεις του στόματος (μάσηση, επαφή με διπλανά δόντια κ.α.).
Ο οδοντίατρός σας μπορεί να κρίνει εάν ένα μαύρο σφράγισμα μπορεί να αντικατασταθεί με ασφάλεια για αισθητικούς λόγους.
Κρατήστε την οδοντόβουρτσά σας καθαρή
Οι οδοντόβουρτσες δεν αποστειρώνονται, ούτε καν απολυμαίνονται μεταξύ των χρήσεων και αυτός είναι ο λόγος που δε μοιραζόμαστε την οδοντόβουρτσά μας με τα άλλα μέλη της οικογένειας, όπως κάνουμε με άλλα είδη που μπαίνουν στο στόμα μας όπως είναι τα μαχαιροπήρουνα.
Στις οδοντόβουρτσες λοιπόν, παραμένει ένας μεγάλος αριθμός μικροβίων, τα οποία μάλιστα μπορούν να μεταδοθούν από τη μια οδοντόβουρτσα στην άλλη, εάν αυτές ακουμπήσουν μεταξύ τους, όπως συμβαίνει πολλές φορές επειδή τα άτομα της οικογένειας μπορεί να βάζουν τις οδοντόβουρτσές τους στο ίδιο δοχείο φύλαξης. Η Αμερικάνικη Ακαδημία Γενικής Οδοντιατρικής (Academy of General Dentistry), τονίζει ότι μικρόβια όπως αυτά που προκαλούν την περιοδοντίτιδα μπορούν να μεταδοθούν από το ένα άτομο της οικογένειας στο άλλο, μέσω της επαφής της οδοντόβουρτσάς τους. Επίσης, το να φυλάσσονται ακάλυπτες, με τις τρίχες τους εκτεθειμμένες στην εταζέρα του μπάνιου ή σε ποτηράκια φύλακης μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση από μικρόβια που μεταφέρονται με τον αέρα, όπως είναι αυτά που ψεκάζονται όταν ενεργοποιείται το καζανάκι της λεκάνης. Σε έρευνες βρέθηκε σε υψηλή συχνότητα κωλοβακτηρίδιο (E. Coli) σε οδοντόβουρτσες, μικρόβιο που αν περάσει στο αίμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.
Το κέντρο ελέγχου και μετάδοσης νοσημάτων (Center for Disease Control – CDC) προτείνει τα παρακάτω μέτρα για τον έλεγχο της μετάδοσης ασθενειών από την οδοντόβουρτσα:
- Μην αλλάζετε ποτέ οδοντόβουρτσες με άλλα άτομα. Αυξάνεται σημαντικά το ρίσκο να μολυνθείτε.
- Μετά το βούρτσισμα, ξεπλύνετε την οδοντόβουρτσά σας με άφθονο νερό της βρύσης για να βεβαιωθείτε ότι δεν έμεινε καθόλου οδοντόπαστα ή υπολείμματα από το καθάρισμα των δοντιών. Αφήστε τη να στεγνώσει στον αέρα και φυλάξτε την όρθια. Μην επιτρέψετε σε οδοντόβουρτσες διαφορετικών ατόμων να ακουμπήσουν μεταξύ τους εάν φυλάσσονται στο ίδιο δοχείο φύλαξης.
- Φυλάξτε τις οδοντόβουρτσες τουλάχιστον 2 μέτρα μακριά από τη λεκάνη της τουαλέτας. Μικρόβια διασπείρονται μαζί με μικρά σταγονίδια νερού όταν τραβάει κάποιος το καζανάκι.
- Δεν πρέπει να προσπαθούμε να απολυμάνουμε τις οδοντόβουρτσες βυθίζοντάς τις σε στοματόπλυμα ή άλλα διαλύματα. Αυτή η πρακτική, όχι μόνο δε βοηθάει, αλλά μπορεί να διευκολύνει την μόλυνση της οδοντόβουρτσας, εάν το ίδιο διάλυμα χρησιμοποιείται για περισσότερες οδοντόβουρτσες.
- Επίσης, δεν πρέπει για να καθαριστεί να τοποθετείται η οδοντόβουρτσα σε πλυντήριο πιάτων, συσκευή μικροκυμάτων ή σε συσκευές που παράγουν υπεριώδη ακτινοβολία. Όλα τα παραπάνω μπορεί να καταστρέψουν την οδοντόβουρτσα.
- Οι οδοντόβουρτσες δεν πρέπει να φυλάσσονται σε κλειστές θήκες ή δοχεία. Επειδή όταν τοποθετούνται στη θέση τους είναι ακόμη υγρές, αν το κουτί φύλαξης είναι κλειστό, θα ανέβει η υγρασία, κάτι που ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων.
Αντικαταστήστε την οδοντόβουρτσά σας κάθε 3 – 4 μήνες ή νωρίτερα εάν οι τρίχες φαίνονται να έχουν στραβώσει. Αυτή η σύσταση γίνεται από την Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία για να μην χρησιμοποιείται κάποια φθαρμένη οδοντόβουρτσα που είναι λιγότερο αποτελεσματική και όχι για λόγους αποφυγής μόλυνσης της οδοντόβουρτσας από μικρόβια.- Κάποια προϊόντα που υπάρχουν στο εμπόριο για την απολύμανση της οδοντόβουρτσας πρέπει να αποφεύγονται ή να χρησιμοποιούνται με προσοχή και επιφύλαξη. Η απολύμανση της οδοντόβουρτσας είναι μια πρακτική που δεν προτείνεται σήμερα.
Εξαγωγή φρονιμίτη: Τι να περιμένουμε
Αφού εξετάσαμε στα προηγούμενα σημειώματα τα προβλήματα που μπορεί να προκύπτουν με τους φρονιμίτες και το τι οδηγεί στην απόφαση για την χειρουργική εξαγωγή τους, θα δούμε τι πρέπει να περιμένουμε κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, όπως και κατά τη μετεγχειρητική πορεία.
Κατ’ αρχήν, εάν υπάρχει πόνος και μόλυνση, ο οδοντίατρός μας συνήθως συνταγογραφεί φάρμακα (αντιβιοτικά και αναλγητικά) και το χειρουργείο καθορίζεται για κάποια μετέπειτα ημερομηνία, ώστε να έχουν περάσει τελείως τα συμπτώματα. Μια επέμβαση «εν θερμώ» συνήθως είναι επώδυνη, γιατί δε μπορεί να αναισθητοποιηθεί ικανοποιητικά η περιοχή.
Η επέμβαση συνήθως γίνεται στο οδοντιατρείο, αλλά δεν αποκλείεται να γίνει και σε κάποιο νοσοκομείο ή κλινική, ιδίως αν απαιτείται μέθη ή ακόμη και γενική αναισθησία. Αυτή η πρακτική είναι σπάνια στην Ελλάδα αλλά στις Η.Π.Α. και την Ευρώπη είναι συνήθης, ιδίως όταν γίνεται ταυτόχρονη αφαίρεση και των τεσσάρων φρονιμιτών. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι κάτω φρονιμίτες είναι πολύ δυσκολότεροι στην εξαγωγή και την επούλωσή τους από τους άνω.
Το πρώτο βήμα είναι η αναισθητοποίηση της περιοχής, όπως περίπου θα γινόταν και για ένα απλό σφράγισμα. Αφού ελεγχθεί η πλήρης αναισθητοποίηση της περιοχής, γίνεται μια τομή στα ούλα που καλύπτουν το δόντι έτσι ώστε να υπάρχει πρόσβαση σε αυτό. Συνήθως, επειδή ο φρονιμίτης είναι εγκλωβισμένος μέσα στο κόκκαλο της γνάθου γίνεται χώρος γύρω από αυτόν, έτσι ώστε να απελευθερωθεί και να μπορέσει να αφαιρεθεί. Στη συνέχεια, ο οδοντίατρος χρησιμοποιεί κάποιους ειδικούς μοχλούς για να κουνήσει το δόντι και στο τέλος να το αφαιρέσει. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χωρίσει το δόντι σε μικρότερα κομμάτια, έτσι ώστε να αφαιρεθεί ευκολότερα. Όταν το δόντι κινείται με τους μοχλούς νιώθουμε κάποια πίεση, καθότι αυτό το αίσθημα δεν καλύπτεται με την αναισθησία, αλλά όχι πόνο. Τονίζεται ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του χειρουργείου, ο ασθενής δεν πρέπει να νιώσει καθόλου πόνο. Εάν κάτι τέτοιο συμβεί, ενημερώνει τον οδοντίατρο, ο οποίος χορηγεί περισσότερο αναισθητικό.
Μετά την αφαίρεση του δοντιού γίνονται ράμματα στην περιοχή έτσι ώστε να κλείσει το τραύμα. Αυτά αφαιρούνται μετά από 7-10 μέρες, εκτός αν έχουν τοποθετηθεί ειδικές κλωστές που απορροφούνται μόνες τους. Τέλος, τοποθετείται μια γάζα πάνω από το τραύμα, πάνω στην οποία ο ασθενής δαγκώνει απαλά, έτσι ώστε να σταματήσει η αιμορραγία, που συνήθως δεν είναι έντονη, λόγω της συρραφής.
Η διαδικασία που περιγράφηκε παραπάνω αφορά κάποιο έγκλειστο ή ημιέγκλειστο φρονιμίτη (που καλύπτεται δηλαδή ολόκληρος ή κάποιο μέρος αυτού από ούλα ή οστό) και τότε η εξαγωγή αναφέρεται ως χειρουργική. Εάν ο φρονιμίτης φαίνεται εξ΄ ολοκλήρου μέσα στο στόμα, τότε η εξαγωγή λέγεται απλή και δεν απαιτεί ράμματα. Η επούλωση μετά από μια απλή εξαγωγή είναι επίσης πολύ ευκολότερη.
Η όλη διαδικασία, ανάλογα με τη δυσκολία του περιστατικού και αν το δόντι είναι στην άνω ή την κάτω γνάθο, αν είναι έγκλειστο ή όχι κ.λπ. μπορεί να διαρκέσει από 10 μέχρι 45 λεπτά. Επιπλέον, χρειάζονται συνήθως περίπου 15 λεπτά, ιδίως στην κάτω γνάθο, μέχρι να αναισθητοποιηθεί η περιοχή.
Εάν χρειάζεται η εξαγωγή και των τεσσάρων φρονιμιτών, εμείς προτείνουμε να γίνεται σε δύο ραντεβού, το ένα για τους δύο φρονιμίτες αριστερά και το άλλο για τους δεξιά. Εάν η εξαγωγή γίνει σε 4 συνεδρίες, μια για κάθε δόντι, θα υπάρξει τέσσερις φορές υποβολή του ασθενή σε χειρουργείο, ενώ ο άνω φρονιμίτης συνήθως είναι εύκολος και δε θα επιβαρύνει ιδιαίτερα τη διαδικασία ή την επούλωση. Επίσης, τα δύο τραύματα θα είναι αντικρυστά (άνω και κάτω) και θα κλείσουν περίπου ταυτόχρονα, οπότε η περίοδος που ο ασθενής θα έχει δυσκολία στη μάσηση θα είναι η μισή απ’ ότι αν τα τραύματα δημιουργούνταν σε άλλο χρόνο. Αντίθετα, αν η εξαγωγή και των τεσσάρων φρονιμιτών γίνει σε μια συνεδρία, η διαδικασία θα διαρκέσει πολύ χρόνο και θα υπάρχει το δυσάρεστο αίσθημα ο ασθενής να είναι τελείως μουδιασμένος, δεξιά και αριστερά και να μη νιώθει καθόλου το στόμα του. Επίσης, κατά τη μετεγχειρητική περίοδο, θα έχει δυσκολία στη μάσηση και οίδημα και στις δύο πλευρές, κάτι σαφώς δυσάρεστο.
Στο τελευταίο σημείωμα σχετικά με τους φρονιμίτες, θα αναφερθούμε στις μετεγχειρητικές οδηγίες, για να έχουμε μια ταχύτερη και ευκολότερη επούλωση.
Εξαγωγή φρονιμίτη: Η δύσκολη απόφαση
Πριν πάρουμε την απόφαση να προχωρήσουμε στην αφαίρεση των φρονιμιτών συνήθως έχουμε ταλαιπωρηθεί πολλές φορές με φλεγμονές, πρήξιμο και πόνο. Άλλοτε όμως, προτείνεται από τον οδοντίατρο να εξαχθούν χωρίς εμείς να έχουμε κάποιο σύμπτωμα, οπότε η απόφαση για να προχωρήσουμε σε αυτή τη χειρουργική επέμβαση γίνεται δυσκολότερη. Τι πρέπει να σκεφτούμε λοιπόν πριν πάρουμε την απόφαση?
Οι φρονιμίτες εξάγονται είτε για να διορθωθεί κάποιο ήδη υπάρχον πρόβλημα είτε για να προληφθεί η δημιουργία προβλημάτων στο μέλλον. Στο προηγούμενο σημείωμα στο blog μας αναφέρονται αναλυτικά τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από τους φρονιμίτες.
Μια τέτοια χειρουργική επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο, έχει κάποια περίοδο επούλωσης, όπου συνήθως ο ασθενής ταλαιπωρείται με πόνο, οίδημα κ.λπ. μέχρι να γίνει μια αρχική επούλωση του τραύματος. Ποιά είναι όμως τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να προέλθουν από την εξαγωγή των φρονιμιτών που δεν έχουν να κάνουν με τη φυσιολογική διαδικασία επούλωσης από το χειρουργείο?
- Βλάβες σε διπλανά δόντια είτε από τη διαδικασία της εξαγωγής είτε επειδή απλά ο φρονιμίτης ήταν πολύ κοντά σε αυτά και τα τραυμάτισε βγαίνοντας.
- Βλάβες σε οδοντιατρικές εργασίες (σφραγίσματα, στεφάνες κ.λπ.) κατά την εξαγωγή των φρονιμιτών.
- Τραυματισμός του κάτω φατνιακού νεύρου, κάτι που μπορεί να είναι παροδικό και να επανέλθει σε διάστημα έως 6 μηνών ή μπορεί και να είναι μόνιμο. Κάτι τέτοιο βέβαια είναι σπάνιο αλλά προκαλεί μια αναπηρία, όπου ο ασθενής δεν αισθάνεται το χείλος και τη μια πλευρά του στόματός του.
- Αιμορραγία που δε σταματά για πάνω από 24 ώρες.
- Ξηρό φατνίο. Πρόκειται για μια κατάσταση άγνωστης αιτιολογίας, κατά την οποία το φατνίο (η τρύπα που έχει μείνει μετά την αφαίρεση του δοντιού) δε γεμίζει με αίμα. Προκαλεί έντονο πόνο για διάστημα περίπου 10 ημερών.
- Μόλυνση λόγω της εισόδου μικροβίων στο χειρουργικό πεδίο. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, οίδημα και καθυστέρηση της επούλωσης.
- Σπάνια, μπορεί να συμβεί κάταγμα της γνάθου ή κάποια επικοινωνία με το ιγμόρειο, όταν ο φρονιμίτης που εξάγεται είναι στην άνω γνάθο.
- Προβλήματα με την αναισθησία, η οποία όμως είναι ίδια με αυτή που χορηγείται για ένα απλό σφράγισμα.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι φρονιμίτες πολλές φορές ανατέλλουν κανονικά και λειτουργούν όπως όλα τα δόντια μας, βοηθώντας στη μάσηση, χωρίς να υπάρχει κανένας λόγος για την αφαίρεσή τους. Όταν όμως ο οδοντίατρός μας προτείνει για κάποιους λόγους την εξαγωγή τους, χωρίς αυτοί να έχουν κανένα σύμπτωμα, αφού μας εξετάσει κλινικά και δει μια πανοραμική ακτινογραφία του στόματός μας, πέρα από την εμπιστοσύνη που πρέπει να έχουμε στην επιστημονική άποψή του, τι θα πρέπει να σκεφτούμε για να προχωρήσουμε στο χειρουργείο?
- Είναι πιθανό τα προβλήματα για τα οποία προσπαθούμε να κάνουμε πρόληψη να μην εμφανιστούν ποτέ στη ζωή μας. Αυτό βέβαια δε μπορούμε να το ξέρουμε εκ των προτέρων.
- Είναι εξαιρετικά σπάνιο να προκληθεί κάποια σοβαρή βλάβη στην υγεία μας από την εξαγωγή των φρονιμιτών, πέρα από τη φυσιολογική ταλαιπωρία μετά από ένα χειρουργείο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε χειρουργείο έχει ρίσκα και πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις.
- Στην εφηβεία και μέχρι περίπου τα 25, οι ρίζες των φρονιμιτών δεν έχουν διαπλαστεί πλήρως και το κόκκαλο της γνάθου είναι λιγότερο πυκνό, οπότε η εξαγωγή γίνεται ευκολότερα. Το πόσο εύκολα γίνεται η εξαγωγή έχει να κάνει με το πόσο έντονα θα είναι τα συμπτώματα κατά την επούλωση του χειρουργείου.
- Τα περισσότερα προβλήματα με τους φρονιμίτες παρουσιάζονται πριν την ηλικία των 25.
- Εάν υπάρχει κάποιο άλλο ιατρικό πρόβλημα που μπορεί να επιδεινωθεί μεγαλώνοντας, είναι καλύτερο να εξαχθούν νωρίτερα οι φρονιμίτες ώστε να μην επιβαρύνουν τη γενική κατάσταση της υγείας με επαναλαμβανόμενες φλεγμονές και μολύνσεις.
Τέλος, πριν πάρετε την απόφαση για την εξαγωγή των φρονιμιτών σας, ο οδοντίατρός σας θα πρέπει μετά την κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματός σας να σας έχει ενημερώσει πλήρως για την κατάσταση και τα πιθανά προβλήματα που υπάρχουν σε σχέση με τους φρονιμίτες, όπως και τα πιθανά ρίσκα που εμπλέκονται στο χειρουργείο. Μη διστάσετε να κάνετε ερωτήσεις, στις οποίες πρέπει να πάρετε ικανοποιητικές απαντήσεις.
Στο επόμενο σημείωμα θα ασχοληθούμε με την εξαγωγή των φρονιμιτών και το τι πρέπει να περιμένουμε κατά την εξαγωγή και στην μετεγχειρητική πορεία.
Τρίτος γομφίος (Φρονιμίτης): Ένα δόντι που δεν θα θέλαμε να υπάρχει
Οι τρίτοι γομφίοι ή αλλιώς σωφρονιστήρες ή φρονιμίτες, είναι τα τελευταία δόντια της άνω και της κάτω γνάθου, που εμφανίζονται συνήθως στα τελευταία στάδια της εφηβείας μέχρι τα πρώτα χρόνια της τρίτης δεκαετίας της ζωής του νεαρού ενήλικα.
Οι φρονιμίτες μπορεί να ανατείλουν κανονικά και να λειτουργούν φυσιολογικά στο στόμα, αλλά μπορούν να προκαλέσουν και πολλά προβλήματα που οδηγούν στην ανάγκη για την εξαγωγή τους, μια διαδικασία πολλές φορές επίπονη.
Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα με τους φρονιμίτες είναι:
Περιστεφανίτιδα. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχει αρκετός χώρος στη γνάθο για να βγει ο φρονιμίτης οπότε παραμένει έγκλειστος ή ημιέγκλειστος, δηλαδή ολόκληρος ή ένα μέρος του μέσα στο οστό της γνάθου ή καλυπτόμενος από ουλικό ιστό. Όταν ο φρονιμίτης έχει βγει μερικώς, υπάρχει ένα τμήμα ούλου πάνω από αυτόν, κάτω από το οποίο συσσωρεύονται μικρόβια και υπολείμματα τροφών τα οποία είναι δύσκολο να καθαριστούν με την οδοντόβουρτσα και το οδοντικό νήμα, με αποτέλεσμα να γίνονται μολύνσεις και φλεγμονή, η οποία ονομάζεται περιστεφανίτιδα. Η περιστεφανίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα και τοπική αντισηψία, αλλά επειδή ο φρονιμίτης θα παραμείνει στην ίδια θέση, είναι βέβαιο ότι τα συμπτώματα θα εμφανιστούν και πάλι, οπότε πρέπει να γίνει εξαγωγή του. Άτομα με γενικότερα προβλήματα υγείας, είναι πιθανό να παρουσίασουν εντονότερα συμπτώματα από τους φρονιμίτες τους.
Τα συμπτώματα της περιστεφανίτιδας που προέρχεται από τον φρονιμίτη μπορεί να είναι:
- Μια ήπια ενόχληση, η οποία φεύγει μετά από μερικές μέρες, ως έντονος πόνος που διαρκεί έως μια εβδομάδα, ακόμη και με φαρμακευτική αντιμετώπιση.
- Ερυθρότητα των ούλων δίπλα στο φρονιμίτη.
- Πρήξιμο που μπορεί να είναι έντονο και ορατό από μακριά.
- Πυρετός.
- Πύον που βγαίνει από το ούλο που καλύπτει το φρονιμίτη.
- Επώδυνοι και πρησμένοι λεμφαδένες στον τράχηλο ή κάτω από τη γνάθο.
- Δυσκολία κατάποσης και ανοίγματος του στόματος.
Προβλήματα στα διπλανά δόντια
Οι δεύτεροι γομφίοι που είναι τα τελευταία δόντια πριν τους φρονιμίτες είναι σημαντικά για τη μάσηση. Πολλές φορές, ένας έγκλειστος φρονιμίτης βρίσκεται λοξά μέσα στη γνάθο και στην προσπάθειά του να βγει μέσα στο στόμα χτυπάει στη ρίζα του δεύτερου γομφίου, κάτι που μπορεί να οδηγήσει στον τερηδονισμό του δοντιού αυτού, σε απώλεια του οστού που το στηρίζει και τελικά να οδηγήσει στην ανάγκη για εξαγωγή του. Συνεπώς και σε αυτή την περίπτωση, ο φρονιμίτης πρέπει να εξαχθεί νωρίς, πριν δημιουργηθούν μη αντιστρεπτά προβλήματα στους δεύτερους γομφίους.
Υπερέκφυση
Όταν ο ένας φρονιμίτης είναι έγκλειστος και ο άλλος έχει βγει, επειδή δεν υπάρχει δόντι στο οποίο να δαγκώνει, πολλές φορές υπερεκφύεται (ανατέλλει παραπάνω από ότι πρέπει) με αποτέλεσμα να δαγκώνει στο ούλο της αντίθετης γνάθου όταν κλείνουμε το στόμα μας, και να ερεθίζεται διαρκώς αυτή η περιοχή. Και σε αυτή την περίπτωση ο φρονιμίτης πρέπει να εξάγεται.
Δάγκωμα της παρειάς και προβλήματα μάσησης
Πολλές φορές, οι φρονιμίτες, ακόμη και αν έχουν βγει τελείως, είναι στραβοί, οπότε μπορεί να δαγκώνεται συχνά η παρειά (μάγουλο) και να τραυματίζεται. Η εξαγωγή του φρονιμίτη ενδείκνυται και σε αυτή την περίπτωση.
Τερηδόνα
Επειδή είναι πολύ δύσκολο να γίνει σωστή στοματική υγιεινή στην περιοχή του φρονιμίτη, είναι πολύ συνηθισμένο αυτός να τερηδονίζεται. Επίσης λόγω της θέσης του, είναι πολύ δύσκολο για τον οδοντίατρο να κάνει μια σωστή αποκατάσταση σε έναν τερηδονισμένο φρονιμίτη, οπότε και πάλι μπορεί να επιβάλλεται η εξαγωγή του.
Στράβωμα των δοντιών
Αποτελεί κοινή πεποίθηση στον κόσμο ότι οι φρονιμίτες είναι υπεύθυνοι για το στράβωμα των προσθίων δοντιών, που πιέζονται όταν αυτοί βγαίνουν. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετές επιστημονικές ενδείξεις για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο και πρέπει τέτοιες καταστάσεις να αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση.
Η εξαγωγή των φρονιμιτών αποτελεί πολλές φορές μια δύσκολη επέμβαση, αν και είναι σπανιότατο να δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα υγείας που προέρχονται από το χειρουργείο, πέρα από την περίοδο που χρειάζεται για την επούλωση του τράυματος. Παρ’ όλ’ αυτά, μια τέτοια επέμβαση παραμένει μια χειρουργική επέμβαση που πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις και πολλές φορές δεν αποφασίζεται εύκολα. Σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να οδηγήσουν σε αυτή την απόφαση, καθώς και για το τι πρέπει να περιμένει κανείς κατά τη διάρκεια και μετά από ένα τέτοιο χειρουργείο, μείνετε συντονισμένοι στο blog μας, στα σημειώματα που θα ακολουθήσουν!
Επείγουσες Οδοντιατρικές καταστάσεις
Τι αποτελεί οδοντιατρικό επείγον? Στο ιατρείο μας θεωρούμε ως καταστάσεις που απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση τον πονόδοντο, τα αποστήματα και τα τραύματα στα δόντια και το στόμα γενικότερα. Τέλος, επείγον θεωρείται και ένα κάταγμα δοντιού ή οδοντιατρικού υλικού στην αισθητική ζώνη, που ακόμα και αν δεν πονάει, αποτελεί πρόβλημα για τον ασθενή ο οποίος δεν μπορεί να συνεχίσει ομαλά την κοινωνική και επαγγελματική του ζωή με αυτό το σημαντικό αισθητικό πρόβλημα. Σε τελική ανάλυση, ο ίδιος ο ασθενής αποφασίζει τι είναι για αυτόν επείγον και χρειάζεται άμεση οδοντιατρική αντιμετώπιση.
Τα περισσότερα επείγοντα που βλέπει ένας οδοντίατρος θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί εάν ο ασθενής πήγαινε τακτικά για έλεγχο στον οδοντιατρο, με τη σωστή στοματική υγιεινή (βούρτσισμα και οδοντικό νήμα) και με μια δίαιτα χωρίς πολλά σάκχαρα που μπορούν να προκαλέσουν τερηδόνα. Η τερηδόνα, αποτελεί αναμφισβήτητα την κυριότερη αιτία επείγουσας προσέλευσης των ασθενών στο οδοντιατρείο. Είναι πολύ συνηθισμένο μια τερηδονική αλλοίωση που χρειάζεται ένα απλό σφράγισμα να μην διαγνωσθεί εάν τα δόντια δεν ελεγχθούν από τον οδοντίατρο. Στη συνέχεια και αφού η κοιλότητα μεγαλώσει, αρχίσει να υπάρχει ευαισθησία στο κρύο, τα γλυκά και τα ζεστά, ανάλογα πάντα με την ένταση της αίσθησης του πόνου που έχει ο κάθε άνθρωπος. Εάν και αυτό αφεθεί χωρίς θεραπεία, κάποια στιγμή η τερηδόνα θα φτάσει κοντά στο νεύρο του δοντιού ή ακόμη και θα νεκρωθεί, με συνακόλουθο σύμπτωμα τον έντονότατο πόνο και το πρήξιμο. Ακόμη και αν ο πόνος φύγει, χωρίς να έχει γίνει κάποια θεραπεία, είναι σχεδόν πάντα νομοτελειακό ότι θα επιστρέψει κάποια στιγμή, κατά πάσα πιθανότητα ακόμα εντονότερος.
Τα επείγοντα βέβαια συνήθως συμβαίνουν τις χειρότερες στιγμές, όπως όταν είμαστε διακοπές ή το Σαββατοκύριακο, όταν είναι δύσκολο να βρούμε κάποιον οδοντίατρο. Σκεφτείτε λοιπόν να είστε κάπου στο εξωτερικό, στα μέσα του Αυγούστου, ή σε κάποιο χιονοδρομικό κέντρο στις διακοπές των Χριστουγέννων και αντί να απολαμβάνετε τις σπάνιες μέρες ξεκούρασης που έχετε χαρίσει στον εαυτό σας, να ψάχνετε να βρείτε οδοντίατρο για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του επείγοντος που σας έχει προκύψει.
Ο καλύτερος τρόπος λοιπόν για να αποφευχθούν οι επείγουσες καταστάσεις στην περιοχή των δοντιών και του στόματος είναι η πρόληψη. Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο για να διαγνωσθεί κάποιο πρόβλημα όταν είναι ακόμη μικρό, αθλητικοί νάρθηκες για την πρόληψη καταγμάτων κατά την άσκηση των διαφόρων αθλημάτων και καλή στοματική υγιεινή και διατροφή, όπως έχει εκτενώς αναφερθεί σε άλλα σημειώματα στο blog μας.
Μερικές συμβουλές που μπορείτε να ακολουθήσετε αν προκύψει οδοντιατρικό επείγον είναι οι εξής:
- Καθαρίστε την περιοχή που πονάει. Αυτό γίνεται με απαλό βούρτσισμα, με μαλακή οδοντόβουρτσα και ήπια χρήση οδοντικού νήματος.
- Ξεπλύνετε δυνατά με χλιαρό αλατόνερο. Αποτελεί ένα ήπιο αντισηπτικό για το στόμα, που μπορούμε να κάνουμε όσο συχνά θέλουμε. Σημειώνουμε ότι δεν προτείνεται σε καμία περίπτωση το βούρτσισμα με αλάτι, παρά μόνο οι πλύσεις (μπουκώματα) με αλατόνερο. Πέρα από την αντισηψία, το αλατόνερο μπορεί να βοηθήσει να απομακρυνθεί κάποιο υπόλειμμα τροφής που έχει παραμείνει και ερεθίζει την περιοχή. Βάλτε σε ένα μπρίκι με νερό ένα κουταλάκι με αλάτι και ζεστάνετέ το μέχρι θερμοκρασία που να είναι ανεκτή στο στόμα σας.
- Μην βάζετε ποτέ ασπιρίνη, ούζο ή οτιδήποτε άλλο στην περιοχή που πονάει. Δεν πρόκειται να βοηθήσει και θα προκαλέσει επιπρόσθετα χημικό έγκαυμα στην περιοχή.
Εφαρμόζοντας μια κρύα κομπρέσα εξωτερικά (στο μάγουλο, ή στα χείλη) στην περιοχή που πονάει, μπορεί να ανακουφιστείτε και να μειώσετε το πρήξιμο.- Πάρτε κάποιο αντιφλεγμονώδες αναλγητικό. Η ιβουπροφένη και η νιμεσουλίδη αποτελούν δυνατά αναλγητικά, κατάλληλα για τον ισχυρό οδοντικό πόνο. Σε καμία περίπτωση βέβαια μην ξεπεράσετε τη μέγιστη δοσολογία που αναφέρεται στο κουτί.
- Προσπαθήστε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά με τον οδοντίατρό σας, εάν δεν είναι δυνατόν να σας δει. Αυτός έχει το πλήρες ιστορικό σας διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή και μπορεί ίσως να σας κατευθύνει για να πάρετε κάποια άλλα φάρμακα όπως είναι τα αντιβιοτικά ή να κάνετε κάτι άλλο που θα σας βοηθήσει. Είναι καλό πάντα να έχετε το τηλέφωνο του οδοντιάτρου αποθηκευμένο στη μνήμη του κινητού σας. Ποτέ δεν ξέρετε πότε θα σας χρειαστεί!
Τέλος, αναζητήστε κάποιον οδοντίατρο που μπορεί να αντιμετωπίσει επείγοντα στην περιοχή που βρίσκεστε. Όλα τα καλά ξενοδοχεία μπορούν να προτείνουν κάποιους οδοντιάτρους. Επίσης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον τοπικό οδοντιατρικό σύλλογο, ο οποίος συνήθως έχει κάποια λίστα εφημερευόντων οδοντιάτρων. Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (www.osth.gr) για παράδειγμα προσφέρει αυτή την υπηρεσία στο κοινό του νομού.
Οδοντιατρική θεραπεία 6.500 ετών!
Ερευνητές φαίνεται ότι ανακάλυψαν ενδείξεις οδοντιατρικής θεραπείας σε μια γνάθο 6.500 ετών που ανήκε σε άνθρωπο της νεολιθικής εποχής, όπου υπήρχαν δόντια με σφραγίσματα από κερί μέλισσας. Οι ερευνητές, Federico Bernardini και Claudio Tuniz στην Ιταλία, σε συνεργασία με άλλα ερευνητικά κέντρα, βρήκαν ότι το κερί της μέλισσας τοποθετήθηκε στα δόντια του προϊστορικού ανθρώπου περίπου στην ηλικία του θανάτου του, αλλά παραμένει αβέβαιο αν έγινε πριν ή μετά από αυτόν. Εάν έγινε πριν από το θάνατο του ανθρώπου, πιθανότατα αποσκοπούσε στη μείωση του πόνου και της ευαισθησίας που προερχόταν από ένα επίμηκες κάταγμα στην αδαμαντίνη και την οδοντίνη του δοντιού.
Σύμφωνα με τον Tuniz, το δόντι παρουσίαζε επίσης σημαντική αποτριβή, κάτι που προερχόταν από τις δραστηριότητες του προϊστορικού ανθρώπου, όπως μια μορφή πρωτόγονου πλεξίματος, συνηθισμένη εκείνη την εποχή, όπου έκοβαν τα νήματα με τα δόντια.
Οι ενδείξεις προϊστορικής οδοντιατρικής είναι πολύ περιορισμένες, οπότε το νέο αυτό εύρημα που βρέθηκε στη Σλοβενία, κοντά στην Τεργέστη, ρίχνει φως στις οδοντιατρικές πρακτικές που ακολουθούνταν την αρχαία εποχή. Το εύρημα αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα οδοντιατρικής θεραπείας στην Ευρώπη αλλά και γενικότερα την παλαιότερη μορφή σφραγίσματος που έχει αναφερθεί ποτέ.
Το κάπνισμα και η στοματική μας υγεία.
Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στη γενική υγεία είναι ευρέως γνωστές, δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι υπάρχουν και σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία του στόματος, από την απλή δυσχρωμία των δοντιών, που αποτελεί ένα σημαντικό αισθητικό πρόβλημα, μέχρι την περιοδοντική νόσο που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των δοντιών. Aκόμη, o καρκίνος του στόματος είναι από τις μορφές με κακή πρόγνωση και σχετίζεται σαφώς με το κάπνισμα.
Το κάπνισμα και ο καρκίνος του στόματος
Αναμφισβήτητα η χειρότερη επίπτωση που μπορεί να έχει το κάπνισμα στην στοματική μας υγεία είναι ο καρκίνος του στόματος. Ως καρκίνος του στόματος θεωρείται ο καρκίνος στην περιοχή των χειλέων, της γλώσσας, του λαιμού και των μαλακών ιστών του στόματος. Υπολογίζεται ότι περίπου το 3-5% των καρκίνων που εμφανίζονται στον άνθρωπο είναι στην περιοχή του στόματος. Είναι δύσκολο να πει κανείς πόσοι καπνιστές θα νοσήσουν από καρκίνο του στόματος, αλλά είναι γνωστό ότι η πρόγνωση αυτών των καρκίνων δεν είναι καλή, με μόλις το 40-50% των ασθενών αυτών να επιβιώνουν την πρώτη πενταετία από τη διάγνωση.
Η Αμερικάνικη Ομοσπονδία Καρκίνου (American Cancer Society) υπολογίζει ότι το 90% των ασθενών με καρκίνο του στόματος έκαναν χρήση καπνού σε κάποια μορφή. Επιπλέον, οι πιθανότητες να πάθει καρκίνο του στόματος ένας χρήστης καπνού είναι 6 φορές μεγαλύτερη από ότι ένας μη καπνιστής. Οι πιθανότητες έχουν να κάνουν βέβαια και με το χρόνο χρήσης του καπνού, με την επικινδυνότητα να αυξάνεται όσο αυξάνεται ο χρόνος. Επίσης, η ταυτόχρονη κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα.
Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να εμφανιστεί σαν μια πληγή που δεν κλείνει σε 10-15 ημέρες, σαν μια λευκή ή κόκκινη πλάκα σε κάποιο σημείο του βλεννογόνου του στόματος, σαν μούδιασμα των χειλέων, ή της γλώσσας ή με δυσκολία στην κατάποση και βραχνάδα στην ομιλία. Τέλος, ένα πρήξιμο στους λεμφαδένες κάτω από τη γνάθο που δεν φεύγει μετά από 10 μέρες πρέπει επίσης να μας ανησυχήσει. Ο γενικός κανόνας είναι ότι οποιαδήποτε διόγκωση ή πληγή δεν φεύγει σε 10 μέρες, πρέπει να εξετάζεται από ειδικό. Η διάγνωση γίνεται από τον Οδοντίατρο, ο οποίος μπορεί να παραπέμψει σε ειδικό στοματολόγο ή γναθοχειρουργό που θα ασχοληθεί πιο εξειδικευμένα με το πρόβλημα.
Οι τακτικές, συνήθως εξαμηνιαίες, εξετάσεις επανελέγχου από τον Οδοντίατρο, πρέπει να περιλαμβάνουν έναν ενδελεχή έλεγχο και ψηλάφιση των μαλακών ιστών του στόματος.
Το κάπνισμα και η Περιοδοντική νόσος
Το κάπνισμα μπορεί να μην προκαλεί τερηδόνα στα δόντια, αλλά μπορεί να προκαλέσει την επίσης συχνή νόσο του στόματος, την περιοδοντίτιδα, που αποτελεί τη συχνότερη αιτία απώλειας δοντιών μετά από την τερηδόνα. Η περιοδοντίτιδα ξεκινάει ως ουλίτιδα που είναι η φλεγμονή των ούλων και στη συνέχεια επεκτείνεται και συμμετέχει και το κόκκαλο που στηρίζει τα δόντια στη γνάθο. Εάν η περιοδοντίτιδα μείνει αθεράπευτη, σιγά σιγά το οστούν απορροφάται και ως αποτέλεσμα υπάρχει η κινητικότητα και τελικά η απώλεια των δοντιών.
Υπάρχουν συντηρητικές και χειρουργικές θεραπείες για την περιοδοντική νόσο. Το κάπνισμα έχει αποδειχθεί ότι, αν και μειώνει την αιμορραγία λόγω της σκλήρυνσης των ιστών από τον συνεχή ερεθισμό και τις υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά την εισρόφηση καπνού, αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα στην επιδείνωση της νόσου και την ταχύτερη απώλεια στηρικτικού οστού. Σε μια μελέτη βρέθηκε ότι το κάπνισμα σχετιζόταν με πάνω από 50% των περιπτώσεων περιοδοντίτιδας που μελετήθηκαν.
Για τη στοματική υγεία, καμία μορφή καπνού δεν είναι ασφαλής
Πιστεύεται πολλές φορές ότι το κάπνισμα πίπας ή πούρου ή το μάσημα καπνού είναι ασφαλέστερο από το τσιγάρο. Παρ’ όλα αυτά, κάθε μορφή καπνού έχει ρίσκα και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ποιά είναι χειρότερη. Βέβαιο παραμένει ότι κάθε μορφή είναι βλαπτική και μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας.
Οι καπνιστές πίπας ή πούρου μπορεί να μην εισπνέουν τον καπνό, αλλά μπορούν να πάθουν καρκίνο στα χείλη επειδή τοποθετούν πάντα την πίπα στο ίδιο σημείο. Επίσης, μια μελέτη με χρήστες που μασούσαν καπνό κατέληξε ότι ο κίνδυνος να παρουσιαστεί καρκίνος του στόματος παρέμενε 4 – 6 φορές υψηλότερος σε αυτούς τους ανθρώπους από αυτούς που δεν χρησιμοποιούσαν καπνό. Τέλος, πολλά από αυτά τα προΙόντα για μάσημα καπνού έχουν ζάχαρη, οπότε αυξάνονται δραματικά οι πιθανότητες τερηδονισμού των δοντιών. Ευτυχώς, στη χώρα μας δεν είναι διαδεδομένο το μάσημα καπνού.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να θωρακίσουμε τη στοματική μας υγεία?
Διακοπή του καπνίσματος. Πρέπει να σημειωθεί η τεράστια σημασία που έχει η διακοπή του καπνίσματος στην γενική αλλά και τη στοματική μας υγεία. Αποτελεί ένα βασικότατο δώρο προς τον εαυτό μας που μπορεί να επιμηκύνει τη ζωή αλλά και την ευεξία μας σημαντικά. Με τη διακοπή του καπνίσματος μειώνονται αυτόματα οι πιθανότητες προβλημάτων υγείας, οι οποίες μειώνονται ακόμη περισσότερο όσο περισσότερος χρόνος έχει περάσει από τη διακοπή αυτής της καταστροφικής συνήθειας. Μια δεκαετία μετά τη διακοπή του καπνίσματος, το ρίσκο εμφάνισης περιοδοντικής νόσου είναι ίδιο με ένα άτομο που δεν έχει καπνίσει ποτέ.
Η σημασία των τακτικών επανελέγχων από τον Οδοντίατρο είναι θεμελιώδους σημασίας για την πρόληψη και την ανακάλυψη οποιουδήποτε προβλήματος σε πρόωρο στάδιο. Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να ανακαλυφθεί από μια σωστή κλινική εξέταση, από τη στιγμή που ο Οδοντίατρος μπορεί συνήθως να δει άμεσα το πρόβλημα, σε αντίθεση με τις περισσότερες εντοπίσεις καρκίνου στο σώμα που γίνονται σε εσωτερικές περιοχές του οργανισμού μας. Και βέβαια, όσο πιο γρήγορα τεθεί η διάγνωση και αρχίσει η θεραπεία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες επιβίωσης του ατόμου. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες μορφές καρκίνου του στόματος δεν δίνουν συμπτώματα (πόνος, αιμορραγία κ.λπ.) με αποτέλεσμα να περνούν απαρατήρητες μέχρι να έχουν φτάσει σε προχωρημένο στάδιο.
Το κάπνισμα είναι μια εξαιρετικά εθιστική και εξαρτησιογόνος συνήθεια και η διακοπή του είναι αναμφισβήτητα δύσκολη. Ο Οδοντίατρος πρέπει να κινητοποιεί τον ασθενή να διακόψει το κάπνισμα ενώ ταυτόχρονα να ελέγχει επισταμένα τους μαλακούς και σκληρούς ιστούς του κάθε ατόμου που τον επισκέπτεται για την έγκαιρη διάγνωση του όποιου προβλήματος. Προκαρκινικές καταστάσεις, τα πρώτα στάδια της περιοδοντικής νόσου και πολλά άλλα προβλήματα μπορεί να προληφθούν ή να θεραπευθούν με την έγκαιρη διάγνωση.
Email us 
Folow us 
Like us 
Join us