Η οδοντική τερηδόνα

Τερηδονική κοιλότητα

Φωτο 1

Η οδοντική τερηδόνα (ή σάπισμα των δοντιών) είναι η νόσος που προκαλεί τη σταδιακή καταστροφή των σκληρών οδοντικών ιστών, δηλαδή της αδαμαντίνης (σμάλτου), της οδοντίνης και της οστεΐνης. Η τερηδόνα είναι μια νόσος που εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες και αποτελεί μια από τις συχνότερες νόσους που εμφανίζονται στον Δυτικό κόσμο.

Η τερηδόνα είναι μικροβιακής αιτιολογίας και προκαλεί την απασβεστίωση των ιστών του δοντιού, λόγω της παραγωγής οξέων από συγκεκριμένα βακτήρια όπως είναι ο στρεπτόκοκκος mutans και οι γαλακτοβάκιλλοι.  Ιδίως όταν δεν υπάρχουν προστατευτικοί χημικοί παράγοντες όπως είναι το φθόριο στο νερό και τις οδοντόπαστες, τα οξέα αυτά σταδιακά καταστρέφουν τα δόντια και οδηγούν στην ανάγκη για σφραγίσματα των δοντιών, απονευρώσεις ή ακόμη και εξαγωγές.

Ακτινογραφική απεικόνιση τερηδόνας

Φωτο 2

Η τερηδόνα αρχικά μπορεί να εμφανιστεί σαν μια λευκή κηλίδα στο δόντι, που μπορεί σύντομα να προχωρήσει σε μια μεγάλου μεγέθους κοιλότητα (φωτο 1). Άλλες φορές η τερηδόνα δεν αναγνωρίζεται παρά μόνο με ακτινογραφίες, γιατί αναπτύσσεται εκεί που ακουμπούν τα δόντια μεταξύ τους,στα σημεία επαφής, όπου ούτε ο οδοντίατρος στα αρχικά στάδια δε μπορεί να κάνει τη διάγνωση (φωτό 2 και 3).Στη σύγχρονη οδοντιατρική, εκτός από την κλινική εξέταση και την ακτινογραφία, υπάρχουν και άλλες μέθοδοι διάγνωσης της τερηδόνας, όπως κάποια είδη laser και κάποιες χημικές ουσίες που χρωματίζουν τους τερηδονισμένους ιστούς.Η τερηδόνα στα

Τερηδόνα όμορων επιφανειών

Φωτο 3

αρχικά στάδια μπορεί να αναχαιτιστεί ή ακόμη και να αναστραφεί, αλλά όταν πια δημιουργηθεί κοιλότητα, ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι με την έμφραξη του δοντιού (σφράγισμα), κάτι που δυστυχώς περιλαμβάνει την αποκοπή του χαλασμένου τμήματος του δοντιού και την αντικατάστασή του με κάποιο τεχνητό υλικό. Εάν η τερηδόνα δεν αντιμετωπιστεί νωρίς, μπορεί να φτάσει στο εσωτερικό του δοντιού, τον οδοντικό πολφό, που περιέχει νεύρα και αγγεία, με αποτέλεσμα το δόντι να χρειαστεί απονεύρωση. Πόνος άλλοτε υπάρχει από τα αρχικά στάδια και άλλοτε παρουσιάζεται πολύ αργά, με αποτέλεσμα το δόντι να έχει υποστεί μεγάλη καταστροφή.

Μικροβιακή πλάκα ονομάζεται ένα κολλώδες φιλμ που αρχίζει να σχηματίζεται σχεδόν αμέσως μετά το βούρτσισμα στα δόντια μας και είναι γεμάτο από βακτήρια.Τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα, όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, έχουν την ιδιότητα να παράγουν οξέα όταν έρχονται σε επαφή με υδρογονάνθρακες όπως η ζάχαρη (σουκρόζη), η φρουκτόζη και η γλυκόζη. Μπορούμε να πούμε λοιπόν, ότι για να χαλάσουν τα δόντια χρειάζονται ταυτόχρονα τρία πράγματα: Τερηδονογόνα μικρόβια (που υπάρχουν στα περισσότερα στόματα σε ποικίλες ποσότητες), σάκχαρα (που υπάρχουν σε πάρα πολλές τροφές) και δόντια! Υπάρχουν βέβαια και δευτερεύοντες παράγοντες που θα καθορίσουν το πόσο γρήγορα τα δόντια κάποιου θα χαλάσουν, όπως είναι η ποιότητα και η ποσότητα του σάλιου, η χρήση φθορίου, κάποιες γενικές παθήσεις κ.α. αλλά χωρίς κάποιον από τους τρείς βασικούς παράγοντες που αναφέρθηκαν, δε μπορεί να δημιουργηθεί οδοντική τερηδόνα. Η κληρονομικότητα, που ακούγεται συχνά ότι ευθύνεται για την οδοντική τερηδόνα, δεν αποδεικνύεται σε έρευνες που έχουν γίνει. Συνεπώς, θεωρούμε ότι το οικογενειακό ιστορικό παίζει ρόλο σε ότι αφορά τη διατροφή και τις συνήθειες στοματικής υγιεινής και όχι κάποιον παράγοντα αντοχής των δοντιών.

Σε ηλικιωμένα άτομα εμφανίζεται και η τερηδόνα ρίζας, που πολλές φορές καταστρέφει τα δόντια κάτω από τα ούλα και αντιμετωπίζεται δύσκολα. Δευτερογενής τερηδόνα μπορεί να εμφανιστεί και γύρω από παλιά σφραγίσματα ή στεφάνες (θήκες) και αποτελεί τον κύριο λόγο αντικατάστασης αυτών των οδοντιατρικών εργασιών.

Για την πρόληψη της τερηδόνας υπάρχουν πολλοί τρόποι. Μερικά μυστικά είναι:

  • Βουρτσίζουμε τα δόντια μας 2-3 φορές την ημέρα με οδοντόπαστα που περιέχει φθόριο.
  • Καθαρίζουμε τις περιοχές ανάμεσα στο δόντια μας μια φορά την ημέρα (κατά προτίμηση το βράδυ) με οδοντικό νήμα.
  • Ελέγχουμε τη διατροφή μας. Οτιδήποτε σακχαρούχο, ακόμη και αν έχει “κρυμμένη” ζάχαρη, πρέπει να καταναλώνεται στο σπίτι και αμέσως μετά να βουρτσίζουμε τα δόντια μας.
  • Συζητούμε με τον οδοντίατρό μας για την χρήση συμπληρωματικού φθορίου (ανάλογα με την περιοχή που ζούμε και το φθόριο που υπάρχει στο νερό) και την εφαρμογή προληπτικών σφραγισμάτων, τα οποία καλύπτουν τις οπές και σχισμές των δοντιών μας, όπου συσωρρεύονται μικρόβια και τα δόντια χαλούν συχνότερα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στα παιδιά.
  • Επισκεπτόμαστε τακτικά τον οδοντίατρο (συνήθως κάθε εξάμηνο) για καθαρισμό και προληπτικό έλεγχο. Επίσης, προτείνεται η λήψη δύο μικρών ακτινογραφιών (bitewings – οπισθομυλικές σύγκλεισης) σε τακτά χρονικά διαστήματα (κάθε 1 ή 2 χρόνια, ανάλογα με την ευαισθησία του ατόμου στην τερηδόνα).

2 απαντήσεις στο Η οδοντική τερηδόνα

  • Ο/Η dora λέει:

    Καλησπερα πριν δυο χρονια περιπου ειχα επισκεφτει εναν οδοντιατρο για ενα σφραγισμα.Αφου τελειωσε το σφραγισμα του εδειξα τον δεξι κατω τραπεζιτη που ειχε ενα σημαδακι και του ειπα να το σφραγισουμε.Μου απαντησε πως οταν η τερηδονα ειναι σε τοσο αρχικο σταδιο μπορουμε να την αποτρεψουμε με καλο βουρτσισμα και σωστη υγιεινη.Το αμελησα και εγω βασιζομενη και στα λογια του ειδικου.Το δοντι αρχισε να μαυριζει πιο πολυ και τωρα που επισκεφτηκα αλλον οδοντιατρο μου ειπε οτι αυτο δεν στεκει.Η τερηδονα σταματαει μου ειπε μονο με σφραγισμα.Επομενως θα παω αμεσα να το κανω για να μην φτασει σε απονευρωση.Το δοντι βεβαια δεν ποναει ουτε με ενοχλει με τον οποιοδηποτε τροπο.Η ερωτηση μου ειναι αν μπορει η τερηδονα να εξελισσεται τοσο αργα(χρονια)΄;Εχει να κανει με την περιπτωση και την ιδιαιτεροτητα του καθε δοντιου;Φοβαμαι βεβαια μηπως μετα απο τοσο καιρο τερηδονας στο δοντι αφοτου καθαριστει αρχιζει να ποναει και εν τελει παει για απονευρωση.Αν το αφησω βεβαια το σιγουρο ειναι πως θα παει για απονευρωση οποτε θα το φτιαξω αμεσα γιατι ηδη αργησα

    • Ο/Η Kostis Giannakopoulos λέει:

      Γεια σας και ευχαριστώ για την ερώτηση. Η αλήθεια είναι ότι θίγετε ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα που είναι δύσκολο να απαντηθεί, όχι μόνο σε επίπεδο blog αλλά και στις πανεπιστημιακές αίθουσες και κλινικές. Τι θεωρούμε τερηδόνα που πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά (αφαιρώντας οδοντική ουσία και κάνοντας σφράγισμα), τι δεν είναι τερηδόνα αλλά απλά χρωστικές που δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά και τι είναι αρχόμενη τερηδόνα? Και αν είναι αρχόμενη τερηδόνα, πότε είναι αναστρέψιμη (μπορεί να γίνει επανασβεστίωση του ιστού) και πότε όχι?

      Υπάρχει πάρα πολλή βιβλιογραφία και πάρα πολλές μέθοδοι για να δοθούν απαντήσεις στα παραπάνω, ειδικές κατηγοριοποιήσεις (πχ του παγκόσμιου οργανισμού υγείας και του ICDAS που είναι κατά τη γνώμη μου η καλύτερη σήμερα), μηχανήματα κ.α. που βοηθούν τον οδοντίατρο να δώσει απάντηση. Τελικά όμως, η κρίση του κλινικού οδοντιάτρου είναι αυτό που θα παίξει ρόλο στην τελική απόφαση, οπότε θα μπορούσα να πω ότι και οι δύο οδοντίατροι που επισκεφθήκατε μπορούν να έχουν δίκιο, αν και σας είπαν αντίθετα πράγματα για το ίδιο κλινικό πρόβλημα. Για να το πω αλλιώς, το μαύρο σημάδι ήταν τερηδόνα ή όχι? Και αν ήταν, πόσο ταχέως εξελισσόμενη ήταν και μπορούσε να αναχαιτιστεί με καλή στοματική υγιεινή, έλεγχο δίαιτας, χρήση φθορίου κ.λπ.?? Όταν όμως είχε προχωρήσει (όταν πήγατε στον δεύτερο οδοντίατρο) τότε προφανώς τα παραπάνω ερωτήματα είχαν ήδη απαντηθεί οπότε ήταν αλήθεια και αυτό το σχόλιο, ότι μια τερηδόνα που έχει κάνει κοιλότητα στο δόντι μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με σφράγισμα.

      Υπάρχουν πολλών ειδών τερηδόνες, ταχέως εξελισσόμενες, αναχαιτισμένες, αρχόμενες (χωρίς να έχει σχηματιστεί κοιλότητα). Με αφορμή το σχόλιό σας, θα προσπαθήσω να κάνω ένα άρθρο για το blog μας με πιο πλήρεις απαντήσεις σε αυτό το θέμα. Πάντως, το χρώμα από μόνο του (μαύρο σημάδι) δεν αρκεί για να προχωρήσουμε σε σφράγισμα. Μπορεί να είναι ένα σημάδι που υπάρχει εκεί για χρόνια και δεν εξελίσσεται. Εάν όμως υπάρχει κοιλότητα, έστω και μικρή, τότε πρέπει να παρέμβουμε. Πάντα, μια κλινική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται για το συγκεκριμένο άτομο. Για παράδειγμα, σε κάποιον με υψηλό δείκτη τερηδόνας (που χαλάνε πολύ τα δόντια του), είμαστε πιο επιθετικοί και κάνουμε πιο εύκολα ένα σφράγισμα. Σε ένα πεντακάθαρο στόμα, όχι.

      Τέλος, κρατήστε και ότι κανένα σφράγισμα δεν είναι τέλειο. Όλα έχουν μια διάρκεια ζωής μερικών ετών και κάθε φορά που ένα σφράγισμα αντικαθίσταται, αφαιρείται περισσότερη οδοντική ουσία. Επίσης, να ξέρετε ότι ένα δόντι με σφράγισμα, χαλάει πιο εύκολα από ένα δόντι χωρίς σφράγισμα.

      Παρακαλώ, μείνετε συντονισμένη στο blog για περισσότερα σε μερικές μέρες.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Για συνεχείς ενημερώσεις εγγραφείτε στο Newsletter του smile-clinic.gr

Κριτικές Google
zoi spyrou
zoi spyrou

5 out of 5 stars

posted 6 months ago

You are very lucky all those who live in Thessaloniki and you can benefit from the services of the doctor, Mr. Giannakopoulos!
A wonderful man, a praiseworthy scientist, very sought after in his field, possesses excellent knowledge and obviously has a lot of experience, characteristics that make up the impeccable professional! The fact that he does not see the patient as money is obvious from the very useful and important work he goes through in the blog "smile clinic blog", where he provides day and night - I subscribe - FREE and therefore UNDERSTANDING his services to thousands of people, who he knows do not are his patients and many of them will never happen! Sorry for the chatter, but I think I was as concise as possible to be able to sketch such a Scientist and Man !!!

K Roussou
K Roussou

5 out of 5 stars

posted 1 year ago

Mr. Giannakopoulos is a unique, human and scientist with knowledge and interest above all for patients. In my almost a year of working with his colleagues in the field so far, a painful issue has emerged that is the only one I am not sick of and our communication was through the blog he maintains, which made me respond to what it may have happened and it would have helped me to look even further in my case without the slightest financial and personal benefit. I imagine if he does this for an unknown, what he does for his patients.

There are few words to describe my gratitude and admiration that while he has never seen me clinically as we are in other cities and it is very difficult for me to visit, he has been able to explain and give me his scientific point of view.

If Mr. Giannakopoulos had all the workers in the industry go about correspondingly or unselfishly in the process of responding, reassuring and showing their human side to the aching patient and lacking the training to understand what is happening to him, our world will it was much better ...

Stefanos Fragos
Stefanos Fragos

5 out of 5 stars

posted 7 months ago

Beautiful place, excellent doctor, impeccable service. I was absolutely happy.

Follow Us