Μηνιαία Αρχεία: Ιούλιος 2013

Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 4

radiation brainΠως μπορώ να προστατευθώ από την ακτινοβολία;

Η ακτινοβολία που λαμβάνεται από το περιβάλλον δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί. Για να μειωθεί η ακτινοβόληση από ιατρικές πηγές, χρειάζεται να γίνεται ορθολογική χρήση των διαγνωστικών εξεταστικών μέσων. Μη διστάζετε να ρωτάτε το γιατρό σας, ο οποίος πρέπει πάντα να σταθμίζει τους κινδύνους σε σχέση με τα οφέλη και να προτείνει οποιαδήποτε εξέταση περιλαμβάνει ακτινοβόληση. Η περιοχή του σώματός σας που δεν ακτινοβολείται κατά τη διάρκεια μίας εξέτασης πρέπει να καλύπτεται από κάποιο μολύβδινο κάλυμμα. Όταν για παράδειγμα λαμβάνεται μια οδοντιατρική ακτινογραφία, ο ασθενής πρέπει να φορά μια ποδιά μολύβδου με περιλαίμιο για να προστατεύεται όλο το σώμα του, μέχρι και τον ευαίσθητο στην ακτινοβολία θυρεοειδή, παρά την ελάχιστη δόση που απαιτείται για αυτού του τύπου τις ακτινογραφίες. Μη διστάζετε σε καμία περίπτωση να ζητήσετε μια τέτοιου τύπου προστασία, αποτελεί υποχρέωση του γιατρού ή του χειριστή του ακτινολογικού μηχανήματος να σας την παρέχει.

Συνολικά, πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας ότι οι κίνδυνοι από την ακτινοβολία των ιατρικών εξετάσεων είναι ελάχιστοι σε σχέση με τα οφέλη, οπότε δε θα πρέπει να διστάζει ο ασθενής να κάνει την εξέταση, όταν αυτή ενδείκνυται ιατρικά.

earth radiationΤι ισχύει για ανθρώπους που ακτινοβολούνται στην εργασία τους;

Η επαγγελματική έκθεση στην ακτινοβολία γίνεται σε επαγγελμάτα όπως των χειριστών και των συντηρητών ακτινολογικών μηχανημάτων, ανθρώπων που εργάζονται σε πυρηνικά εργοστάσια κ.λπ. Αυτοί οι εργαζόμενοι πρέπει πάντα να φοράνε ειδικούς δείκτες ακτινοβόλησης, που παρουσιάζουν το ποσόν της ακτινοβολίας που έχουν δεχτεί. Το όριο είναι τα 50mSv τον χρόνο, τη στιγμή που ο μέσος όρος που στην πραγματικότητα εκτίθενται να είναι τα 2-5 mSv τον χρόνο. Οι έγκυες εργαζόμενες επιτρέπεται να εκτίθενται σε 5 mSv κατά τη διάρκεια της κύησης.

Τελικά είναι ασφαλές να γίνεται λήψη οδοντιατρικών ακτινογραφιών;

Οι οδοντιατρικές ακτινογραφίες ακτινοβολούν ελάχιστα τον ασθενή. 4 οδοντιατρικές Bitewings ακτινοβολούν λιγότερο από την ακτινοβολία που δέχεται κάποιος σε μια μόνο ημέρα από το περιβάλλον. Με άλλα λόγια, ακτινοβολούν το ίδιο με μια αεροπορική πτήση 1-2 ωρών. Η Αμερικάνικη Οδοντιατρική Ομοσπονδία, προτείνει ως διαδικασία ρουτίνας, προληπτικά, σε ασθενείς που δεν έχουν κανένα οδοντικό πρόβλημα, τη λήψη 4 οδοντιατρικών Bitewings κάθε δύο χρόνια για διανγωστικούς/προληπτικούς λόγους. Επιπρόσθετα, η χρήση ποδιάς μολύβδου κατά τη λήψη των ακτινογραφιών γίνεται ευρέως, οπότε η προστασία από αυτή την ελάχιστη δόση ακτινοβολίας είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Καταληκτικά, θεωρούμε ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να διστάζουν καθόλου για οποιαδήποτε οδοντιατρική ακτινογραφική εξέταση, όταν βέβαια αυτή ενδείκνυται για να γίνει σωστή διάγνωση.

Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 3

Airplane flightΠως θα μπορούσε να συγκριθεί ο κίνδυνος από την ακτινοβολία των ακτινογραφιών με τον κίνδυνο από την ακτινοβολία του περιβάλλοντος;

Η φυσική ακτινοβόληση που δέχεται κάποιος από το περιβάλλον είναι 3.1 mSv (milliSievert) τον χρόνο, ανάλογα με την περιοχή και το υψόμετρο που ζει. Επιπρόσθετα, ο μέσος όρος έκθεσης από ιατρικές πηγές (κυρίως αξονικές τομογραφίες), είναι 3 mSv το χρόνο.Φυσικά, επειδή δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι αξονικές τομογραφίες, κάποιοι δε δέχονται καμία ακτινοβόληση από ιατρικές πηγές και κάποιοι άλλοι δέχονται σημαντικά μεγαλύτερη. Πριν από 20 χρόνια, όταν οι αξονικές τομογραφίες δεν ήταν ακόμη διαδεδομένες, ο μέσος Αμερικάνος δεχόταν 3,6 mSv συνολικής ακτινοβόλησης το χρόνο, σε αντίθεση με τα 6,2 που δέχεται σήμερα.

Για να γίνει κάποια σύγκριση, μια αξονική τομογραφία θώρακος, ακτινοβολεί με 7 mSv, ενώ μια απλή ακτινογραφία θώρακος, με 0,1 mSv. 4 οδοντιατρικές ακτινογραφίες Bitewings, ακτινοβολούν με 0,005 mSv. Με άλλα λόγια, θα έπρεπε κάποιος να κάνει 5.600 οδοντιατρικές ακτινογραφίες για να ακτινοβοληθεί όσο με μια μόνο αξονική τομογραφία θώρακος!

Ποιά η δόση της ακτινοβόλησης που γίνεται κατά τη διάρκεια αεροπορικών ταξιδιών;

Σε ένα 7ωρο αεροπορικό ταξίδι, όπως περίπου από την Αθήνα στη Νέα Υόρκη, οι επιβάτες εκτίθενται σε 0,02 mSv ακτινοβολίας. Χρειάζονται δηλαδή 5 τέτοια ταξίδια για να εκτεθεί κάποιος σε ακτινοβολία ίση με μια απλή ακτινογραφία θώρακος. Ή, ένα τέτοιο ταξίδι ισοδυναμεί με 16 οδοντιατρικές αντικογραφίες. Οι πιλότοι εκτίθενται ετησίως σε ένα μέσο όρο ακτινοβολίας 2,2 mSv, όσο περίπου λαμβάνεται από μια αξονική τομογραφία εγκεφάλου.

Τα μηχανήματα που ελέγχουν τους επιβάτες στα αεροδρόμια για λόγους ασφαλείας, ανάλογα με τον τύπο τους, μπορεί να χρησιμοποιούν ιοντίζουσα ακτινοβολία ή ραδιοκύματα. Αυτά που ακτινοβολούν, δίνουν δόση ίση με 0,0001 mSv, χρειάζονται δηλαδή 80 περάσματα για να δεχθεί κάποιος την ακτινοβολία που δέχεται από το περιβάλλον σε μια ημέρα.

Τα κινητά τηλέφωνα προκαλούν καρκίνο;

cell phoneΟι ερευνητικές εργασίες που έχουν γίνει, δεν δείχνουν κάποια συσχέτιση της χρήσης κινητών τηλεφώνων με τον καρκίνο του εγκεφάλου. Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ενέργεια ραδιοκυμάτων, που είναι μια μορφή μη ιοντίζουσας ακτινοβολίας, διαφορετικής δηλαδή από αυτή που χρησιμοποιείται στις ακτινογραφίες. Επίσης, παρά την εξαρετική διάδοση παγκοσμίως στη χρήση κινητών τηλεφώνων τα τελευταία 30 χρόνια, τα περιστατικά καρκίνων του εγκεφάλου δεν έχουν αυξηθεί στατιστικά.

Παρ’ όλ’ αυτά, καλό είναι να θεωρούμε τη χρήση των κινητών τηλεφώνων ως δυνητικά καρκινογόνο, και να τα χρησιμοποιούμε όσο γίνεται λιγότερο και κατά προτίμηση με ενσύρματα ακουστικά. Εδώ, καλό είναι να σημειωθεί ότι τα ασύρματα τηλέφωνα που έχουμε όλοι στα σπίτια μας, ακτινοβολούν συνήθως πολύ περισσότερο από τα κινητά.

Τι συμβαίνει με τα πυρηνικά ατυχήματα και τα πυρηνικά όπλα;

Οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο του Τσερνομπίλ κατά τη διάρκεια του πυρηνικού ατυχήματος, που ήταν ένα από τα πιο σοβαρά στην ιστορία, δέχτηκαν δόση ακτινοβολίας ίση με 16 Sv, δηλαδή 16.000 mSv. Αλλιώς, ήταν σαν να έκαναν 2.285 αξονικές τομογραφίες σε λίγες μόνο ώρες, ή σα να έκαναν 160.000 ακτινογραφίες θώρακος ή 128.000.000 οδοντιατρικές ακτινογραφίες! Αυτοί που ήταν δίπλα στον αντιδραστήρα τη στιγμή του ατυχήματος, δέχτηκαν δόση ίση με 50 Sv (50.000 mSv) και πέθαναν ακαριαία.

Οι ατομικές βόμβες που έπεσαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι ακτινοβόλησαν τους κατοίκους αυτών των πόλεων με δόση περίπου ίση με 150 Sv ή 150.000 mSv, 10πλάσια δηλαδή από τους εργάτες του Τσερνομπίλ.

Ιατρικές ακτινογραφίες: Οι κίνδυνοι της ακτινοβολίας Μέρος 2

dental x-ray on kidΤα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο από την ακτινοβολία των ακτινογραφιών;

Ναι. Φαίνεται ότι τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο απ’ ότι οι ενήλικες από την έκθεση στην ακτινοβολία. Υπάρχουν δύο θεωρίες γι’ αυτό. Σύμφωνα με την πρώτη, τα κύτταρα που αναπτύσσονται ταχύτερα, όπως αυτά των παιδιών, μπορεί να πάθουν ευκολότερα κάποια βλάβη από την ιοντίζουσα ακτινοβολία. Κατά τη δεύτερη, τα παιδιά που έχουν μπροστά τους περισσότερα χρόνια ζωής, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν κάποιον καρκίνο σχετιζόμενο με την ακτινοβολία απ’ ότι κάποιος που εκτίθεται σε αυτήν σε μεγαλύτερη ηλικία. Γι’ αυτό, η χρήση προστατευτικής ποδιάς από μόλυβδο και οι μέθοδοι χαμηλότερης ακτινοβόλησης είναι σημαντικότερες στα παιδιά.

Οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από τους άντρες;

Γενικά, οι γυναίκες κινδυνεύουν ελαφρά περισσότερο από τους άντρες, όταν έχουν εκτεθεί στην ίδια δόση ακτινοβολίας. Τα στοιχεία αυτά είναι στατιστικά, από ανθρώπους που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία από ατομικές βόμβες, πυρηνικά ατυχήματα ή κατά την πρώτη περίοδο ανακάλυψης των ακτίνων χ. Η εμφάνιση καρκίνου σε άντρες και γυναίκες γενικότερα εμφανίζει διαφορετικά ποσοστά.

Είμαι έγκυος. Ποιό είναι το ρίσκο για το έμβρυο;

Όπως και για τις εκτιμήσεις που γίνονται για τους ενηλίκους και τα παιδιά, οι κίνδυνοι για τα έμβρυα δεν μπορούν να εκτιμηθούν καλά, αν και λαμβάνονται σοβαρότατα υπ’ όψιν. Ξέρουμε ότι τα παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο από τους ενήλικες, οπότε υποθέτουμε ότι και τα έμβρυα κνδυνεύουν περισσότερο από αυτούς. Εάν είστε έγκυος, πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας και τους χειριστές των μηχανημάτων που θα κάνουν την εξέτασή σας. Εάν είστε στο πρώτο τρίμηνο της κύησης, μπορεί να αναβληθεί η εξέταση, ή να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές εξετάσεις που δεν ακτινοβολούν, όπως είναι η μαγνητική τομογραφία ή ο υπέρηχος.

Εάν οι ακτινογραφίες αυξάνουν τον κίνδυνο να πάθω καρκίνο, γιατί πρέπει να κάνω εξετάσεις ρουτίνας, όπως η μαστογραφία και οι οδοντιατρικές Bitewings;

Εξετάζοντας προσεκτικά τους κινδύνους και τις ωφέλειες από τις διαγνωστικές εξετάσεις όπως η μαστογραφία ή οι οδοντιατρικές Bitewings, φαίνεται ότι οι ωφέλειες είναι μακράν περισσότερες από τα ρίσκα. Οι μαστογραφίες για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι μειώνουν τις πιθανότητες να πεθάνει κάποια γυναίκα από καρκίνο του μαστού κατά 30%. Μιλώντας απλά δηλαδή, οι μαστογραφίες σώζουν ζωές. Έτσι, η ιατρική επιστήμη σήμερα, προτείνει να γίνονται ετήσιες μαστογραφίες σε όλες τις γυναίκες πάνω από 40 ετών. Από την άλλη πλευρά, το ρίσκο να πάθει κανείς καρίνο λόγω της ακτινοβολίας της μαστογραφίας είναι απειροελάχιστο και θεωρείται σχεδόν μηδενικό. Οι οδοντιατρικές Bitewings ακτινοβολούν τόσο ελάχιστα τον ασθενή, που είναι και πάλι μηδενικό ουσιαστικά το ρίσκο, σε σχέση με τις ωφέλειες που έχει κανείς στην στοματική του υγεία.

medical x-rayΟι μαγνητικές τομογραφίες και ο υπέρηχος ακτινοβολούν; Υπάρχει κάποια σχέση αυτών με τον καρκίνο;

Οι μαγνητικοί τομογράφοι χρησιμοποιούν ισχυρά μαγνητικά πεδία και ραδιοκύματα για να ληφθούν εικόνες. Αυτά δεν φαίνεται να έχουν κάποια σχέση με τον καρκίνο. Ο υπέρηχος χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να ληφθούν εικόνες. Με αυτές τις μεθόδους δεν υπάρχει καμία έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία.

Στο επόμενο σημείωμα, θα ασχοληθούμε με τις άλλες πηγές ακτινοβόλησης, όπως είναι το περιβάλλον, οι ανιχνευτές μετάλλων στα αεροδρόμια και τα κινητά τηλέφωνα, και θα κάνουμε συγκρίσεις με την ακτινοβόληση που δέχεται κάποιος από τις διαγνωστικές ακτινογραφίες.

Για συνεχείς ενημερώσεις εγγραφείτε στο Newsletter του smile-clinic.gr

Κριτικές Google
Alkioni Xristod
Alkioni Xristod

5 out of 5 stars

posted 1 month ago

Εξαιρετικές συμβουλές, πάντα στα πλαίσια του θεμιτού και της επαγγελματικής δεοντολογίας. Ιδιαίτερα άμεσες απαντήσεις, με ευγένεια και σεβασμό. Μακάρι να μπορούσα να βαθμολογήσω με περισσότερα αστέρια.

Μαρια Ματσουκατιδου
Μαρια Ματσουκατιδου

5 out of 5 stars

posted 5 months ago

Πολυ ευχαριστο κλιμα!!!

Magdalena Tsekou
Magdalena Tsekou

5 out of 5 stars

posted 1 year ago

Η αστείρευτη γνώση σε συνδυασμό με την αφιλοκερδή συμβουλευτική περί οποιουδήποτε προβλήματος στοματικής υγείας, σου προκαλεί απλά μεγάλη εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του κου Γιαννακόπουλου.

Follow Us